Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Opluchting om transgenderwet, maar er liggen meer uitdagingen

Home

STIJN TIELEMANS

Nederland telt 48.000 transgenders. Zij kunnen vanaf vandaag het geslacht op hun geboorteakte laten wijzigen zonder tussenkomst van een rechter.

De nieuwe transgenderwet die vandaag ingaat, is reden voor een bescheiden feestje, maar voor het COC, belangenorganisatie voor homoseksuelen, biseksuelen en transgenders, zijn er nog wensen genoeg. Te beginnen bij het aanpassen van Artikel 1, het wezenlijkste artikel van de Nederlandse Grondwet. "Dat artikel verbiedt discriminatie wegens godsdienst of levensovertuiging, maar niet op seksuele gerichtheid", zegt COC-voorzitter Tanja Ineke. De organisatie pleit daarom al jaren voor verbreding van dat bewuste grondwetsartikel.

Voor transgenders is het vanaf vandaag eenvoudiger om voor de wet te veranderen van man naar vrouw, of omgekeerd. Een geslachtsoperatie is daarbij niet meer nodig. Ook vervalt de sterilisatie-eis. Transgenders moesten voorheen onvruchtbaar zijn voordat hun geslacht bij wet kon worden gewijzigd. Ineke: "Op weg naar gelijke rechten hebben we een stap gemaakt, maar wat sociale acceptatie betreft zijn we er nog lang niet."

In 2012 ondertekenden GroenLinks, VVD, PvdA, PVV, SP, D66, Partij voor de Dieren, 50Plus en DPK een COC-document ('roze-stembusakkoord') waarin werd afgesproken om aan de slag te gaan met vijf slepende homozaken, waaronder het afschaffen van de enkele-feitconstructie (scholen mogen leerlingen of leraren niet wegsturen puur vanwege het feit dat zij homoseksueel zijn), de weigerambtenaar en de verbetering van de juridische positie voor een lesbisch ouderpaar.

Het afronden of in behandeling zijn van die vijf punten, is al een bescheiden succes, maar de echt grote uitdagingen wachten nog. Zo ziet het COC graag dat in Nederland met een zogenoemde hate crime net zo wordt omgegaan als in de VS en Vlaanderen. "Daders krijgen daar een hogere straf als ze bij hun daad een bepaalde minderheidsgroep discrimineren. Bijvoorbeeld door het roepen van 'vuile homo'."

Nederland telt op dit moment naar schatting 48.000 transgenders. Zij kunnen het geslacht op hun geboorteakte nu laten wijzigen zonder dat daar een rechter aan te pas hoeft te komen. Dat moet bij de burgerlijke stand van de gemeente waar de geboorte is aangegeven.

De transgender moet wel zestien jaar of ouder zijn en een verklaring van een deskundige hebben dat de geslachtsverandering een blijvende wens is. Ineke: "Wat ons betreft was die minimumleeftijd niet eens nodig geweest, maar de Eerste Kamer hecht eraan. Tieners die op schoolreisje naar het buitenland gaan, moeten ook hun id-kaart laten zien. Een jongetje kan dan officieel nog een meisje blijken en dat is in de puberteit uiterst pijnlijk."

Vooral voor de transgenders die tevreden zijn met hun lichaam, en voor wie een geslachtsveranderende operatie geen optie is, is de nieuwe wet een opluchting, zegt Ineke. "Transgenders krijgen dag in dag uit verkeerd geadresseerde post. Ze ervaren pijnlijke situaties tijdens sollicitatieprocedures. Of ze worden uit de trein gezet, omdat de conducteur denkt dat ze een valse ov-chipkaart hebben."

Lees verder na de advertentie

Geen voorloper in transgenderrechten

Nederland loopt niet voorop met de nieuwe transgenderwet, zoals in 2001 wel met het openstellen van het huwelijk tussen twee partners met hetzelfde geslacht. Volgens het COC bezet Nederland Europees gezien een vierde plek. Onder meer Groot-Brittannië blijft Nederland voor. Denemarken is progressiever als het gaat om transgenderwetgeving. Een verklaring van een deskundige is daar niet nodig om van geslacht te veranderen. Deense transgenders moeten zich twee keer melden om te laten zien dat hun wens bestendig is. In Argentinië is het nog eenvoudiger: daar hoeven transgenders alleen langs het loket van de burgerlijke stand om hun geslacht te wijzigen.

'Op de een of andere manier klopte het nog niet'

Damian Jackson Adney, 37 jaar, geboren Amsterdammer, staat als vrouw geregistreerd, en gaat vandaag administratief zijn geslacht laten veranderen bij de gemeente.

"Op mijn tiende bad ik dagelijks dat ik een jongen wilde worden, maar de volgende ochtend was ik nog steeds een meisje. Op mijn achttiende kwam ik uit de kast. 'Oké', dacht ik toen. 'Dan ben ik maar lesbisch of zo'. Maar op de een of andere manier klopte het nog niet. Het kwartje viel pas toen ik enorm moest huilen toen ik de film 'Tomboy' zag. Ik snapte dat ik me man voelde en heb er altijd wat mannelijk uitgezien."

In 2012 begon ik met het traject voor genderdysforie bij de VU, volgend jaar heb ik mijn eerste operatie. Maar voordat ik me volgens de oude wet man mag noemen, ben je rustig een jaar verder. In de tussentijd blijf ik problemen houden. Als ik naar de verzekering bel, denken ze daar door mijn lage stem dat ze met een man spreken, terwijl er een vrouw onder mijn naam staat geregistreerd. Dat moet ik elke keer uitleggen. Daarom ga ik vandaag met het COC naar de gemeente."

'Ook op het werk werd lief gereageerd'

Pieta Kluytenaar uit Rotterdam, 60 jaar, is sinds drie maanden officieel vrouw.

"Ik kom uit een gereformeerd nest, waardoor ik er vrij laat achterkwam dat ik vrouw was. Op mijn zevenenvijftigste, een paar jaar na mijn scheiding, las ik een paar artikelen over genderdiversiteit. Na wat googelen kwam ik op transgenderschap terecht. Daarna heb ik nachten niet meer geslapen. Ik werd overspoeld door een stortvloed aan herinneringen die ineens op hun plek vielen. Ik verwachtte dat ik er niet mee weg zou komen op mijn werk - ik werk in de scheepvaart - dus ik liep alleen thuis in vrouwenkleding. Maar ook op het werk werd lief gereageerd. Daarna ging ik het hormonen- en operatietraject in, want ik durfde niet te wachten op de wetswijziging, die nog enige tijd in de Eerste Kamer bleef hangen. Sinds drie maanden heb ik een 'v' in mijn paspoort staan."

Toen ik daar nog een 'm' had staan heb ik daar wel problemen mee gehad. Ik werd tegengehouden toen ik voor werk naar China moest, maar gelukkig liep het met een sisser af."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel