Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op zoek naar unieke bollen

Home

Wil je wel eens wat anders dan die afgezaagde narcis of blauwe druif, dan zou je een sterretje kunnen planten. Rood, geel of rap.

De kwekerij van Jaap Duijs ligt in Otterlo. Dat is Veluwe, en Veluwe is zandgrond. Niet de meest ideale plek om een bollenkwekerij te beginnen, zou je denken. En dat is ook zo. Alleen kenners en liefhebbers weten dat hier, op de kruising van twee zandwegen, iets bijzonders gebeurt. Zij weten dat de schuren vol staan met gaasbakken, opgestapeld tot aan het dak. En dat die bakken gevuld zijn met potjes waar bolletjes in zitten. Gewone, zoals sneeuwklokjes, krokussen en narcissen. Maar ook bijzondere, en zelfs héél bijzondere.

Jaap Duijs is het soort kweker waarvan er niet veel meer zijn. Goed, hij verkoopt bollen en knollen, net als andere bollenkwekers - een mens moet leven, tenslotte. Maar daarnaast houdt hij zich met hart en ziel bezig met het veredelen van bepaalde bolgewassen, in de hoop dat er nieuwe soorten ontstaan die beter zijn dan de oude.

Hij doet dat omdat hij het leuk vindt en omdat hij er goed in is. "Een op de honderd mensen in een familie heeft dat, en kennelijk ben ik die ene in mijn familie." Het heeft vooral te maken met geduld, zegt hij. "De meeste mensen hebben geen geduld, want het is een hoop werk en je weet nooit wat er uit komt."

In het begin kruiste hij met alles wat voorhanden was, maar daar is hij van teruggekomen. Dahlia's bijvoorbeeld bleken te moeilijk.

"Overerven is bij de dahlia heel complex, omdat er al zoveel mee is gedaan. De mensen die daarmee bezig zijn, hebben de lijnen, zij weten hoe je het moet doen. Als ik dat had willen verbeteren, had ik er vijftig jaar eerder mee moeten beginnen."

En dus werd het niet de dahlia, maar het roodsterretje (Rhodohypoxis), het geelsterretje (Hypoxis) en de Tulbaghia. "Je moet de planten zoeken die bij je passen", zegt Duijs. "Je moet ze aanvoelen en weten hoe je ze moet selecteren. Heb je die planten eenmaal gevonden, dan ga je ermee verder."

Over de vraag hoe je weet welke plant het best bij je past, moet hij even nadenken. "Dat is heel persoonlijk", zegt hij dan, "want eigenlijk is het zo dat de plant jou kiest."

Ieder jaar zet hij roodsterretjes en geelsterretjes bij elkaar. De bestuiving laat hij aan de bijen over. Zodra er wat nageslacht (in plantentaal 'hybriden' genaamd) tussen zit, haalt Duijs de beste eruit. Daarbij let hij niet alleen op schoonheid, maar ook op groeikracht en bloeitijd. "Ik selecteer er zo'n tien à twintig per jaar. Als ik er daarvan een of twee overhoud, is het goed." Echte veredelaars, zegt hij, gaan heel anders te werk. "Zij gebruiken een kwastje, doen plastic om de plant heen, zetten er een kaartje bij. Wat ik doe, vinden zij maar broddelwerk. Terwijl ik denk dat er niet één enkele manier is. Vooral bij kleine plantjes moet je op je gevoel afgaan. Ik breng planten bij elkaar waarvan ik het gevoel heb dat er iets uit kan komen. De rest laat ik aan de bijen over. Je ziet, in mijn methode zit ook een mate van slordigheid."

Grinnikend: "Daarom zei ik eerder al dat je de plant moet zoeken die bij je past."

Na vijftien jaar kruisen en selecteren van rood- en geelsterretjes heeft Duijs een aantal planten geselecteerd met nieuwe vormen, andere kleuren en een langere bloeitijd. Deze kruisingen heeft hij 'rapsterretjes' (xRhodoxis) genoemd. Op zijn website staat dat die naam bedacht is omdat rapsterretjes sneller groeien en bloeien dan hun rode en gele voorouders. Maar eigenlijk, bekent Duijs, zijn de nieuwe plantjes vernoemd naar zijn vrouw, Betsy Rap. Rapsterretjes zijn even mooi als roodsterretjes maar hebben, net als geelsterretjes, een langere bloeitijd en meer bloemen aan hun steeltjes.

Hoe aardig dat ook is, toch is het nog maar een beginnetje. Want nu volgen er zeker nog vijf jaren waarin de nieuwe planten bekendheid moeten krijgen. Inderdaad, beaamt Duijs, rijk word je er niet van. Maar dat hoeft ook niet.

Hij kan nog een hele tijd doorgaan met het kruisen van sterretjes. "Ik heb nog maar één geelsterretje gebruikt en er zijn er negentig. Meer dan de helft daarvan zal het niet doen, maar een aantal toch wel. Terugkruisen kan ook, dus je ziet: ik kan nog jaren vooruit met het selecteren op groeikracht, hoogte en bloemen."

Wie wel eens een rood-, geel- of rapsterretje van dichtbij wil zien of er zijn tuin of terras mee wil opvrolijken, hoeft daarvoor niet naar Otterlo. In het seizoen staat een karretje met deze plantjes bij kwekerij De Hessenhof in Ede, bovendien zijn ze verkrijgbaar bij Peter Nijssen in Heemstede en bij Cathy Portier in Brugge (België). En omdat we niet voor niets in het computertijdperk leven: wie het zich helemaal gemakkelijk wil maken, bestelt ze gewoon vóór 1 maart bij www.jaapbol.nl en krijgt ze thuisgestuurd.

Rapsterretjes bloeien door tot aan de herfst. Ze zijn niet echt winterhard, maar als je ze 's winters binnenzet kun je ze overhouden. En, voor de snobs onder ons: je weet in elk geval zeker dat je iets unieks in de tuin hebt staan.

De bestellijst en meer info over de kwekerij van Jaap Duijs zijn te vinden op www.jaapbol.nl.

En dan nog een tip: op 18 februari organiseert de Lathyrusvereniging een workshop 'Lathyrus zaaien'. Info op www.lathyrus-vereniging.nl

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie