Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op termijn zal Made in China steeds vaker plaatsmaken voor Made in America

Home

Jelle Brandsma

Productie van kunstgrasvezels bij Koninklijke Ten Cate. © ANP

De maakindustrie in de Verenigde Staten leeft op. In Mobile, Alabama, zet Airbus een nieuwe fabriek neer om vliegtuigen te bouwen. Eerder openden elektronicaconcern Siemens en motorenfabriek Rolls-Royce al vestigingen in de VS. De (loon-) kosten zijn er de afgelopen jaren lager geworden vergeleken met die in bijvoorbeeld China, maar ook vergeleken met Europa.

'We zien steeds meer bedrijven die de VS opzoeken als een land met lage kosten om de Amerikaanse markt te bedienen en ook om te exporteren', zegt Harold Sirkin, die in Chicago werkt voor de Boston Consulting Group. 'Bedrijven zoals Airbus en Siemens vormen de voorhoede van een golf aan nieuwe vestigingen.'

Made in America
Sinds de jaren negentig zat de maakindustrie in de VS in de verdrukking, constateert Sirkin, maar de laatste jaren is dat veranderd. Hij publiceerde onderzoeken met titels als 'Made in America, again'.

In de VS, vooral in de zuidelijke staten, bleven lonen vaak jaren op hetzelfde niveau of daalden ze zelfs. Voor de Amerikanen was dat vooral belangrijk om productie die naar lagelonenlanden zoals China verdween, terug te halen naar de VS. In China stegen de lonen tussen 2005 en 2010 jaarlijks met ongeveer 15 procent. Ondertussen heeft de verandering in de VS ook gevolgen voor de concurrentieverhouding met Europa.

De loonkosten zijn in West-Europa sterker gestegen dan in de VS, zegt Sirkin. In 2000 was Europa 12 procent duurder, in 2005 was het verschil opgelopen naar 26 procent en nu moet een werkgever in Europa 35 procent meer uitgeven. Sirkin schrijft in zijn rapport: 'Tussen 2000 en 2005 steeg de productiviteit in Europa per werknemer per jaar met 3,3 procent, ongeveer twee keer de groei in de VS. Maar tussen 2005 en 2010 werd de productiviteitsgroei is de VS beter en kwam uit op jaarlijks 2 procent, terwijl de toename in West-Europa bijna tot stilstand kwam: 0,04 procent.'

Minder onaantrekkelijk
Peter Kavelaars, partner bij accountant Deloitte en hoogleraar fiscale economie, vindt de analyse van Sirkin 'volstrekt logisch'. Hij deed onderzoek naar het vestigingsklimaat in Europa. 'De Verenigde Staten zijn minder onaantrekkelijk geworden', stelt hij. De kosten in China stijgen en dat gaat straks ook in India gebeuren. Daarom kijken veel bedrijven ook weer naar de VS.

Toch ziet hij de komende jaren bedrijven niet massaal vestigingen openen in de VS in plaats van in Europa. 'Bedrijven willen ook op een plek zitten waar hun afzetmarkt is.'

Exporteren
Sirkin verwacht dat het verschil in arbeidskosten met West-Europa de komende jaren verder toeneemt. 'Sommige bedrijven zullen serieus overwegen naar de VS te gaan en vandaar naar Europa te exporteren. Dat geldt zeker voor ondernemingen die voor de aanvoer van grondstoffen en de afvoer van eindproducten niet per se in Europa hoeven te zijn.' Maar hij relativeert: 'Sommige bedrijven hebben typische Europese merken en zullen dus in Europa blijven.'

'In Europa is het lastig om arbeidskosten snel aan te passen. Dat vergt jaren. Amerikanen zijn veel flexibeler', aldus de BCG-consultant.

Zijn de werknemers het kind van de rekening in de wereldwijde concurrentiestrijd? Sirkin: 'Daar kan je verschillend tegenaan kijken. Voor werknemers die 25 dollar per uur verdienen en naar 18 moeten is dat misschien zo. Maar wie geen baan heeft en door de lagere loonkosten aan de slag kan, gaat erop vooruit. Wat wil je: werk of geen werk?'

Bulkproducten
'Wij zitten voortdurend in de battle of continents', zegt een woordvoerder van Koninklijke Ten Cate. Het bedrijf maakt onder meer kunstgras, composieten voor met name de vliegtuigindustrie en sterke weefsels voor bescherming van legereenheden. Fabrieken staan in Nederland, Azië en de Verenigde Staten.

Voor bulkproducten die je overal kunt maken, zijn loonkosten van belang, voor speciale technologisch hoogwaardige producten zijn kennis en contact met de afzetmarkt belangrijker.

Ten Cate: 'Europa is duur, Azië goedkoop en de Verenigde Staten zitten er tussenin. Wij schakelen voortdurend tussen locaties; waar ga je produceren? In ieder continent hebben wij ongeveer 1500 werknemers en dat blijft waarschijnlijk zo.'

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie