Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op naar een vrouwelijke canon

home

MERLIJN KERKHOF

Omdat het vandaag Internationale Vrouwendag is, bedacht pianiste Reinild Mees een concert met vier zangeressen die muziek van 21 componistes zingen. Ze wil er vooral onze oren mee openen voor deze onbekende muziek .

Fanny Mendelssohn deed als componiste niet onder voor haar broer Felix, maar een meisje van stand mocht geen muziek publiceren; Alma Schindler moest het componeren staken toen zij trouwde met Gustav Mahler, omdat hij het haar verbood. Het zijn twee beroemde voorbeelden van carrières die nooit van de grond zijn gekomen omdat sekse een doorbraak in de weg stond.

Met een eenmalige 'Vrouwenmuziekmarathon', vanavond in de Kleine Zaal van het Concertgebouw in Amsterdam, wil pianiste Reinild Mees oren openen. Aanleiding van de marathon is Internationale Vrouwendag.

"Er komen 21 componistes aan bod. De 46 liederen die we spelen omvatten ruim negenhonderd jaar - van Hildegard von Bingen uit de twaalfde eeuw tot een hedendaags boegbeeld als Sofia Goebaidoelina", zegt Mees. Zij is de 'geestelijk moeder' van het project, maar ook degene die vier uur lang Roberta Alexander en Irene Maessen (sopranen), Karin Strobos en Tania Kross (mezzo- sopranen) op de piano zal begeleiden. Maartje van Weegen praat de avond als reisleidster aan elkaar.

Hoe bent u bij deze componistes terechtgekomen?
Reinild Mees: "Ik heb gezocht naar vrouwen die een heel verschillende uitstraling en repertoire hebben. De stukken heb ik specifiek voor deze zangeressen uitgezocht, maar zij kwamen zelf ook met liederen aan. Roberta Alexander zingt spirituals. Tania Kross kwam met een stuk van Judith Weir: een grote cyclus over de fases van een vrouwenleven. Daaruit komt het lied 'Breasts', over een jonge vrouw die borsten krijgt."

Op het programma staat ook werk van Nederlandse componistes, zoals Catharina van Rennes en Henriëtte Bosmans. Er worden geen composities gespeeld van Nederlandse vrouwen die nog in leven zijn. Waarom?
"Het is langzamerhand gelukkig wel een feit dat het werk van de componistes van deze tijd redelijk veel wordt gespeeld."

Zoals van wie?
Mees moet er even over nadenken. Ze noemt geen namen. "Het gaat mij er nu om een canon van de muziek van vrouwelijke componisten door de eeuwen heen te presenteren. Het moet een soort ontdekkingstocht zijn. Je hoort van iedere componiste een paar liederen en informatie over haar leven, positie of sociale status. Ik hoop dat ik volgend jaar weer de kans krijg om dit te doen, misschien richt ik me dan alleen op Nederlandse vrouwen."

Maar u bent positief gestemd over de emancipatie van de componiste?
"Ten opzichte van de meeste componistes wier liederen wij spelen, vergaat het de huidige generatie heel goed. Het begint een beetje te komen dat vrouwen en mannen in bepaalde beroepen gelijkwaardig zijn, maar kijk nu eens naar de dirigenten, daar zie je zelden vrouwen tussen. Het is nog heel broos en breekbaar."

Zitten er genieën tussen de componistes die u heeft uitgekozen?
"Lili Boulanger is naar mijn mening echt een genie. Die liederen van haar, daar heb ik echt geen woorden voor. Je hoort daar een potentie in! Ik ben niet de enige die dat vindt. Toen ik met Irene Maessen aan het repeteren was, zat Roberta Alexander in de huiskamer iets voor te bereiden. Toen ze een lied van Lili Boulanger hoorde, stormde ze mijn studio binnen: wat is dit?! Lili is helaas maar 24 geworden, ze stierf aan tuberculose.

"Ik denk dat er heel veel componistes zijn die hadden kunnen uitgroeien tot grootheden als er niet iets was gebeurd, als ze niet waren onderdrukt, of in het geval van Lili Boulanger vroegtijdig waren gestorven. Dat geeft stof tot nadenken."

U belicht uw programma vanuit de achtergestelde positie van de vrouw. Is dat niet wat negatief?
"Er zijn een paar uitzonderingen in ons programma, vrouwen die heel beroemd waren in hun tijd. Bijvoorbeeld Cécile Chaminade, die werd door Georges Bizet op handen gedragen. Zij zat in een 'andersom-positie': zij kon niet trouwen of kinderen baren, omdat zij juist enorm gepusht werd om te componeren.

"En de Amerikaanse componiste Amy Beach, zij was een beroemde concertpianiste en daarom veel op tournee. Toen ze trouwde, zei haar man: 'Goed, dan ga je nu lekker componeren, dan blijf je tenminste thuis'."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie