Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ook zonder grootmoefti was de Holocaust er gekomen

Home

Robin de Wever

Grootmoefti Al-Husseini op bezoek bij Hitler in Berlijn in 1941. © Das Bundesarchiv

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu beweerde het dinsdag met droge ogen: Hitler had de Holocaust niet zelf bedacht. Hij zou het idee hebben geleend van de grootmoefti van Jeruzalem. Onzin natuurlijk - al was die grootmoefti wel een Hitler-fan.

Massale deportatie, dát was waar Adolf Hitler zich tot in de jaren '40 van de vorige eeuw op richtte. Met het stelselmatig vermoorden van Joden was hij niet bezig. Hitler maakte daar pas werk van in 1941, nadat iemand hem dat idee aan de hand had gedaan. Die kwade genus was een moslim, en niet zo maar één: het was toenmalig grootmoefti van Jeruzalem Haj Amin al-Husseini.

Althans, zo ging het volgens Benjamin Netanyahu.

"Als je ze gaat deporteren, komen ze allemaal naar hier", zou al-Husseini volgens de Israëlische premier tegen Hitler hebben gezegd. "Wat moet ik dan met ze doen?", zou de Führer hebben gevraagd. De grootmoefti had direct een antwoord: "Verbrand ze."

Het verhaal dat Netanyahu dinsdag in Jeruzalem tijdens een toespraak voor het Wereld Zionisten Congres vertelde over de herkomst van de Holocaust, leidt in en buiten Israël al een paar dagen tot verontwaardiging. Oppositiepartijen en Palestijnen spreken er schande van. Een verdraaiing van de feiten, vinden zij.

Zelfs de Duitse bondskanselier Angela Merkel liet zich er woensdag over uit. "We weten dat de verantwoordelijkheid voor deze misdaad tegen de menselijkheid (de Holocaust, red.) Duits is, en helemaal van ons komt", meldde ze via een woordvoerder.

Holocaust was al gestart
De kritiek is terecht, want Netanyahu's verhaal is aantoonbaar onjuist. Hitler heeft al-Husseini in 1941 inderdaad ontmoet, maar bij die ontmoeting kan hij onmogelijk het idee voor de Holocaust hebben opgedaan. Die was toen namelijk al begonnen. Inmiddels heeft zelfs Netanyahu's eigen partij min of meer erkend dat de premier er naast zat.

Het is niet de eerste keer dat de premier al-Husseini een belangrijke rol in de Holocaust toedicht. Eerder deed hij dat al in een boek en twee jaar geleden maakte hij in een toespraak vergelijkbare opmerkingen. Maar de grootmoefti aanwijzen als de bedenker van het hele project: zo ver was Netanyahu nog nooit gegaan.

Achter zijn onjuistheden schuilt overigens wel een kleine kern van waarheid, al lijkt die in niets op de boude beweringen van de premier. Al-Husseini was namelijk wel degelijk een jodenhater - en eentje die nog banden met de Duitse diplomatie had ook.

Lees verder na de advertentie
Premier Benjamin Netanyahu. © afp

Al-Husseini verklaarde zich al solidair met Hitler in 1933, direct na diens benoeming tot kanselier. Waar zijn nazi-sympathieën vandaan kwamen is niet helemaal duidelijk. Historici zijn er nog niet uit of Al-Husseini een echte antisemiet was of dat hij vooral een bloedhekel had aan het zionisme. In de praktijk maakte dat ook weinig uit. Hij pleitte vurig voor het van de kaart vegen van Joden.

Zo ging Al-Husseini een maand na Hitlers verovering van de macht al om tafel met Heinrich Wolff, de Duitse consul-generaal in Palestina. In bijzijn van enkele andere Arabische leiders sprak hij zijn enthousiasme uit over Hitlers anti-Joodse boycot.

Later werkte hij samen met Adolf Eichmann, die de logistiek van de Holocaust voor zijn rekening nam. De twee smeedden een plan om te voorkomen dat Oost-Europese Joodse kinderen naar Palestina werden gebracht.

Grootmoefti wilde steun voor onafhankelijkheid
Dat de ontmoeting tussen Al-Husseini en Hitler, waar Netanyahu aan refereerde, heeft plaatsgevonden, daar getuigt de foto boven dit artikel van. Maar wat Al-Husseini in 1941 besproken heeft met Hitler is echter niet helemaal duidelijk. Hoogstwaarschijnlijk vroeg hij de Führer om publiekelijk zijn steun uit te spreken voor 'Arabische onafhankelijkheid en bevrijding' en 'het elimineren van een Joods thuisland'.

Hitler voelde daar niets voor, maar vertrouwde Al-Husseini wel toe dat hij op termijn ook in het Midden-Oosten orde op zaken wilde stellen. Als het een beetje meezat, zou hij 'het Joodse element' temidden van de Arabische landen vernietigen'.

Zo ver kwam het uiteraard niet. Maar hoe onfris Al-Husseini's wensen en pleidooien ook waren, historici zijn het erover eens dat hij tijdens de oorlog aan de zijlijn bleef staan.

Met zijn verdraaiingen plaatst Netanyahu zich eigenlijk in het kamp van de Holocaustontkenners, stelde historicus Moshe Zimmerman van de Jeruzalemse Hebrew University woensdag op Israël Radio. "Hij legt de verantwoordelijkheid voor de Holocaust en de uitroeiing van Joden bij de moefti en bij de Arabische wereld. Hij besmet de Arabieren vandaag met de Arabische smetten uit het verleden."

Netanyahu legt de ver­ant­woor­de­lijk­heid voor de Holocaust en de uitroeiing van Joden bij de moefti en bij de Arabische wereld

Historicus Moshe Zimmerman

Deel dit artikel

Netanyahu legt de ver­ant­woor­de­lijk­heid voor de Holocaust en de uitroeiing van Joden bij de moefti en bij de Arabische wereld

Historicus Moshe Zimmerman