Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ook Wilders moet zich aan de wet houden

Home

WILFRED VAN DE POLL en REDACTIE BINNENLAND

vonnis Geert Wilders is veroordeeld voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Want hij deed dat bewust.

Niemand staat boven de wet. Ook een politicus niet, al heeft hij nog zo'n grote aanhang en geniet hij onschendbaarheid in het parlement. Daarbuiten niet. Als rechtbankvoorzitter Henk Steenhuis gisteren één ding duidelijk wilde maken bij het uitspreken van het vonnis tegen PVV-leider Geert Wilders, dan is het dit: het recht stelt grenzen. Toen Wilders met voorbedachten rade een heel café om minder Marokkanen liet brullen, overschreed hij ze. Punt.

Het oordeel had iets ontnuchterends. De zaak leek opeens heel simpel. Steenhuis kwam snel ter zake, sprak in heldere zinnen en sloeg de juridische details over. Het requisitoir van het Openbaar Ministerie en het pleidooi van de verdediging duurden allebei twee dagen. Het uitspreken van het vonnis een half uur.

Wilders is veroordeeld voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie voor zijn vraag om minder Marokkanen in het café op 19 maart 2014. Dat rekende het OM hem ook het zwaarst aan. Zijn optreden op de markt een week eerder, waarvoor hij niet is veroordeeld, vond het OM zelf ook al minder ernstig. Haatzaaien acht de rechter niet bewezen: op dat punt leidt het OM een nederlaagje, net als bij de strafeis: die volgt de rechter niet.

Voor de rest is de overwinning van het OM totaal. Opvallend is wat er níet in het vonnis staat. Geen woord over de vele rechtsfilosofische argumenten van Wilders' advocaat Geert-Jan Knoops. En waar Knoops en getuige-deskundige Paul Cliteur urenlang tekeergingen tegen het gebruik van het begrip 'onverdraagzaamheid' om Wilders te veroordelen, weegt dat in het oordeel niet eens mee. Knoops heeft het OM vooral op bijzaken bestreden, zo valt op te maken uit het vonnis.

Wilders liet direct weten in hoger beroep te gaan. Hij twitterde over 'PVV-hatende rechters' en plaatste een video op zijn site met een 'boodschap' voor de rechters: "U heeft miljoenen Nederlanders hun vrijheid van meningsuiting ingeperkt en daarmee iedereen veroordeeld. Niemand vertrouwt u meer. Maar de waarheid en de vrijheid zijn veel sterker dan u. En ik ook."

Opmerkelijk was hoe hard Steenhuis gisteren oordeelde over de 'proceshouding' van Wilders. Het was hem niet ontgaan dat Wilders tijdens het proces had getwitterd over een 'neprechtbank' en foto's had gepubliceerd van de rechters 'met een verwijzing naar de politieke partij D66'. Wilders' gedrag was een 'volksvertegenwoordiger onwaardig', vond Steenhuis.

Daarmee raakte hij aan een gevoelige kwestie. Het echte slachtoffer in dit proces, zo lijkt het soms, is het vertrouwen in de rechtsstaat. Het geloof in de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht zal bij velen zijn aangetast, niet in de laatste plaats door Wilders' verdachtmakingen. Toch is het de vraag hoeveel averij die rechtspraak precies heeft opgelopen. Het beeld is niet eenduidig. Veel Marokkaanse Nederlanders, en een bredere groep Nederlanders daaromheen, zullen het anders ervaren. Hún vertrouwen in de rechtsstaat is wellicht juist gegroeid.

Er komt een hoger beroep, maar de symbolische waarde van het vonnis kan nu al groot zijn in het debat over de vrijheid van meningsuiting. Of het dat ook een nieuwe richting in zal duwen, moet nog blijken. De rechters zelf zouden dat onterecht vinden. Hun vonnis verandert niets aan de uitingsvrijheid, zeggen ze. Het perkt die niet in, het laat alleen maar zien waar de grenzen van meet af aan al lagen. Hun doel was het 'bevestigen' van de norm.

Ook al was dit volgens de rechters geen politiek proces, de politieke dimensie speelde in het vonnis wel degelijk een rol. Zo krijgt Wilders geen straf 'gelet op zijn positie' als volksvertegenwoordiger en PVV-leider. Ook is het de vraag welke politieke gevolgen het vonnis zal hebben, en wat dit betekent voor de verkiezingen in maart. De rol van martelaar legt Wilders tot nu toe in de peilingen geen windeieren.

vandaag 4|5 Meer nieuws opinie 26 Commentaar

Lees verder na de advertentie

In het kort

Wilders veroordeeld voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Geen straf.

Haatzaaien niet bewezen.

Rechter: Proceshouding van Wilders 'volksvertegenwoordiger onwaardig'.

Deel dit artikel