Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oog in oog met de dood is het leven waardevoller

Home

Door van der Wiele

Laura Maaskant: 'Ik ben vervuld van een ambitie om alles uit het nu te halen.' © Maartje Geels

Veel behandelmogelijkheden zijn er niet meer voor Laura Maaskant (20) nu kanker is teruggekeerd met uitzaaiingen in haar longen. Daarom kiest ze niet voor verlenging van haar leven maar voor kwaliteit.

In april 2013 zit Laura Maaskant weer samen met haar ouders in het raamloze kamertje van het UMCG ziekenhuis in Groningen. Dezelfde steriele slechtnieuwskamer met een doos tissues op tafel waar ze op haar vijftiende te horen kreeg dat een zeldzame tumor vanuit haar rib naar haar longen groeide. De oncoloog is niet blij met dit weerzien, op deze plek. Dat is wederzijds.

Laura is inmiddels negentien jaar en wil verder bouwen aan haar nieuwe leven als studente kunstgeschiedenis in Amsterdam. Drieënhalf jaar geleden ontdekte Laura de vuistgrote tumor, er zat een verdikking ter hoogte van haar linkerborst. Ze onderging een behandeling, drie chemokuren van elk drie dagen. Daarmee kregen de behandelaars geen vat op de tumor. Hij is operatief verwijderd. Het kostte Laura drie ribben, maar de snijranden waren schoon. Sindsdien liet ze ieder kwartaal een scan maken ter controle.

Driekwart jaar geleden verhuisde ze vanuit de provincie naar Amsterdam, vanaf toen durfde ze 'kankervrij' te denken en toekomstplannen te maken. Maar nu toont de scan uitzaaiingen in haar longen. Laura noemt het 'acht kleine bolletjes die zo dadelijk mijn leven gaan verprutsen'.

Verdampte vechtersmentaliteit
De oncoloog legt haar drie mogelijkheden voor. Optie één: de grootste van de acht tumoren operatief verwijderen om verder te onderzoeken, optie twee: bestralen van zoveel mogelijk tumoren. Beide opties bieden weinig hoop op genezing. De derde optie luidt daarom: niet meer behandelen. Lang hoeft Laura daar niet over na te denken: ze wil geen levensverlengende behandeling, maar kwaliteit van leven. Laura wil genieten.

Een chemovrij lichaam maakte mijn geest overmoedig, schrijft Laura in haar boek 'Leef!' dat sinds eind mei verkrijgbaar is. In haar jeugdige naïviteit dacht ze zich te kunnen wapenen met vitaminepillen en sinaasappelsap, maar zodra de chemovloeistof haar vijftienjarige lijf binnendringt, verdampt haar vechtersmentaliteit. Die eerste chemoweek neemt de lichamelijke conditie in rap tempo af en Laura denkt veel aan de dood.

Ze beseft dat het enige wat ze kan doen, is zich eraan overgeven. Stap voor stap gaat ze door het proces. Heeft ze een moeilijke dag, dan gaat het morgen misschien weer ietsje beter. Probeer maar niet tegen de stroom in te zwemmen, want daar loopt je accu op leeg. In die periode ziet Laura in dat je de termen 'vechten' en 'overwinnen' niet kunt toepassen op een levensbedreigende ziekte. De keerzijde daarvan is verliezen en dat legt een massieve verantwoordelijkheid bij kankerpatiënten, want is degene die niet overwint dan debet aan zijn of haar dood?

Lees verder na de advertentie
Lang hoeft Laura daar niet over na te denken: ze wil geen le­vens­ver­len­gen­de behandeling, maar kwaliteit van leven

Tijdens de behandelingen blijft Laura de regisseur over haar leven door bewust haar geluksmomenten te pakken. 'Nu-momenten' die haar dagen een gouden randje geven: thuis onder de warme douche na drie dagen chemokuur of een kop koffie drinken in de stad. Ze ervaart zichzelf niet als ziek en ellendig, dat komt pas na de behandelingen.

Haar lichaam, tot voor kort een mooi nieuw huis, is uitgewoond. Ze is mager, kaal en haar borstkas is ontsierd door de operatie. De toekomst heeft haar vanzelfsprekendheid verloren, er gaapt een kloof tussen het leven van voor de kanker en nu. Na negen behandelmaanden staat Laura voor haar vwo-examen, maar haar oude leven past haar niet meer. Iedereen verwacht dat het goed met haar gaat, omdat de tumor succesvol is verwijderd.

Eigen keuzes
"De periode na de chemobehandeling wordt onderschat", laat Laura weten. "Ik voelde me bijna ondankbaar omdat ik niet blij was." Ze heeft geen vaste grond meer onder haar voeten en durft geen plannen meer te maken voor de toekomst, want blijft de kanker weg of keert hij terug? Ze slaagt wel voor haar examens.

'Wat ga je nu doen?' krijgt ze regelmatig te horen na de behandeling. Een vraag die zij zelf nooit zou stellen aan mensen die nog maar moeten afwachten of hun dodelijke ziekte daadwerkelijk is verdwenen. Toch brengt die vraag haar dichter bij haar eigen keuzes. Het leven eist ineens meer dan alleen het nu-moment waarop ze zich focuste tijdens de chemo. Ze vindt een antwoord: ik hoef helemaal niks te doen. De bril die Laura op had tijdens de eerste ziekteperiode, zet ze daarna niet meer af. "Mijn toekomst is onzeker, maar door de dood aan te kijken, is alles zoveel waardevoller. Mijn kanker is mijn kracht geworden, daardoor leef ik nu veel intenser."

Op dit moment wil Laura niet weten wat er in haar lijf gebeurt. Geen scans en onderzoeken, maar het leven in zich opzuigen nu het nog kan. Het leven is nu goed. Ze voelt zich fysiek nog sterk, woont met een vriendin in een fijn huis, kookt bij een cateraar, volgt af en toe colleges kunstgeschiedenis en ze heeft hulphond Tirza, een zwarte labrador. Haar band met haar ouders en drie broers is sterk, maar ze kiest voor fysieke afstand en een zelfstandig leven. Amsterdam voelt goed.

Haar lichaam, tot voor kort een mooi nieuw huis, is uitgewoond. Ze is mager, kaal en haar borstkas is ontsierd door de operatie

"Ik wil dat mijn familieleden in eerste instantie mijn geliefden blijven in plaats van mijn verzorgers", zegt ze. "Op mijn vijftiende hebben mijn ouders heel prettig voor mij gezorgd, maar ik moest ook veel van mijn zelfstandigheid inleveren." Laura vertrouwt erop dat haar lichaam op een gegeven moment signalen gaat afgeven. Dan kan ze hulp inroepen. In eerste instantie van thuiszorg, later zal haar familie voor haar zorgen, zo ziet ze het voor zich.

Kiezen voor kwaliteit
Laura vindt dat ze het heeft getroffen met de oncoloog die haar vanaf het begin begeleidt. Artsen willen hun patiënten genezen, maar hij heeft het haar niet mooier voorgehouden dan het was. Hij zei dat hij niet meer dan zijn uiterste best kon doen. Ze kón op zoek naar een second opinion, maar juist doordat hij de onzekerheid over het verloop van de behandeling benoemde, had ze vertrouwen in hem. De chemobehandeling op haar vijftiende heeft niets uitgehaald en één van de acht uitzaaiingen verwijderen, heeft geen zin. Nu geen genezing meer mogelijk is, ervaart Laura dat diens zorg en compassie niet ophouden. De oncoloog blijft beschikbaar en meedenken. "Ik ben jouw adviseur", had hij tegen haar gezegd. Dat waardeert Laura: "Hij informeert en hij adviseert over hoe ik het dichtst bij mezelf kan staan en de teugels in handen kan houden."

Haar keuze voor kwaliteit heeft veel goeds gebracht: wandelen in het park met Tirza, de zon of juist regen. Laura geeft aan dat ze niet met een 'to-do-list' leeft. Het geluk zit in zo veel kleine dingen, zegt ze. "Ik ben vervuld van levensenergie en een enorme ambitie om alles uit het nu-moment te halen. Mijn leven heeft zijn normaliteit verloren. Alles valt me op, mooi en groots. Schoonheid door vergankelijkheid."

Leef!, Laura Maaskant, uitgeverij Ten Have.

Laura's blog: www.lauramaaskant.nl

Doen of laten?
Jaarlijks krijgen in Nederland rond de 550 minderjarigen een vorm van kanker. Ruim driekwart daarvan overleeft. Toen Laura vorig jaar te horen kreeg dat ze uitzaaiingen had, bracht ZonMw het rapport 'Moet alles wat kan?' uit, een verkenning over medische beslissingen aan het begin of einde van het leven. Patiënten, maar ook de ziekenhuizen, gaan nog te veel uit van de mogelijkheden die de geneeskunde stelt, aldus ZonMw.

Patiënten en naasten koesteren vaak hoop, ook als ze hebben gehoord dat de patiënt zal overlijden, onder meer omdat artsen te lang gericht blijven op 'doen', waar 'laten' beter past. Communicatie tussen arts en patiënt is ingewikkeld, vanwege gevoelens van angst en onmacht. In de aanbevelingen legt ZonMw de nadruk op de doelstelling minder zorg die de patiënt niet dient, betere samenwerking tussen artsen en hulpverleners met de patiënt, en scholing voor artsen en verpleegkundigen over aandacht voor de besluitvorming in de laatste fase van het leven.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Lang hoeft Laura daar niet over na te denken: ze wil geen le­vens­ver­len­gen­de behandeling, maar kwaliteit van leven

Haar lichaam, tot voor kort een mooi nieuw huis, is uitgewoond. Ze is mager, kaal en haar borstkas is ontsierd door de operatie