Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ontvolking zal armoede brengen (opinie)

home

Jan Oudman en sociaal geograaf en bestuurslid van enkele organisaties die zich bezighouden met gezin en maatschappij

Nederland is niet overbevolkt. Daar hoeft de discussie niet over te gaan.

Het pleidooi dat de demografische discussie juist over de bevolkingsdichtheid moet gaan (Trouw, 27 juli), gaat voorbij aan de dreiging van ontvolking en economische neergang op de lange termijn.

Allereerst, ons land is niet overbevolkt. De Randstad beschouwd als één stedelijk gebied is te vergelijken met grote steden als Londen, Parijs of Singapore. Zo vergeleken heeft de Randstad de bevolkingsdichtheid van een provinciestad. Omdat Nederland geen groot land is, lijkt het in de statistieken al gauw dichtbevolkt (440 mensen per km2). Toch is dat niet zo.

Is er dan geen demografisch probleem? Weldegelijk. Zoals Jacques van Nederpelt stelt hebben we de babyboom-generatie die gedurende een periode van 30 tot 50 jaar extra beslag zal leggen op de middelen. Maar dit zal door het vermogen van deze groep niet zo’n groot probleem zijn. Het demografische gevaar schuilt in de toegenomen welvaart en arbeidsparticipatie van de actieve generatie.

In Oostbloklanden, waar arbeidsparticipatie van alle bevolkingsgroepen beleid was, heeft dat een ernstige neveneffect gehad: het uitstellen en afstellen van geboorte. In zuidelijke landen is hetzelfde effect bereikt door welvaart.

Zo moet in Hongarije en voormalig Oost-Duitsland nu een bevolkingspolitiek gericht op geboorten worden gevoerd om tenminste de welvaart op peil te houden. Arbeidsimmigratie is op grote schaal demografisch ongewenst vanwege het verbredende effect (de arbeidsmigranten worden zelf ook ouder en de grijze golf neemt minder af).

Als we interen op onze bevolking dan komen we in een spiraal terecht van ontvolking. Dit heeft tot gevolg dat woningprijzen zullen dalen, dat de welvaart van de grijze golf afneemt en zelfs dat de kosten worden afgewenteld op de jongere generatie omdat door ontwaarding het vermogen van de ouderen niet meer zal bestaan, dan wel de generatie die dat vermogen heeft opgebracht in hypotheekvorm met een niet gedekte schuld wordt opgezadeld. Dit zal tot prijsdaling en stagnatie op de woningmarkt leiden en de arbeidsmobiliteit van de woningbezitters schaden. En dat heeft weer tot gevolg dat de consumptie zal dalen waardoor we in een recessie terecht komen.

Nederland heeft nu een luxe positie in Europa omdat bij ons tot 2000 de geboortes redelijk op peil zijn gebleven (gemiddeld 2,1 kind per vrouw). Maar de omslag heeft hier al plaatsgevonden, het geboortegetal daalt. De overheid moet nu zowel een geboorte- als een arbeidsparticipatiebeleid gaan voeren. Vrouwen moeten in de gelegenheid worden gesteld om kinderen te krijgen én om waardevol terug te keren op de arbeidsmarkt. We moeten zorg voor kinderen als een maatschappelijke opdracht meegeven en het moet gewoon zijn om als partners die zorg te delen.

De demografische discussie moet gaan over hoe we een gezond geboortegetal bereiken. De reikwijdte van deze discussie is veel breder. Met een beleid dat geboorten niet ontmoedigt, in combinatie met het op arbeidsdeelname gericht scholen van de partner die nu nog thuis voor het huishouden zorgt, blijft Nederland een welvarend land.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie