Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ontmythologisering

Home

Peter Sierksma

Of het toeval was, durf ik niet te zeggen, maar nooit heb ik zoveel bundeltjes van Gerrit Achterberg op de ramsjtafel gezien als vorige week tijdens Poetry International. Zou de invloed van Godert van Colmjon na zijn expeditie tegen Neerlands grootste moordenaar-dichter zo snel de markt hebben bereikt? Ik wil het niet weten, want hoe ik ook van beeldenstormpjes hou, mijn liefde voor de mythologiserende poëzie van Achterberg blijft bestaan en werd gelukkig ook tijdens het aanhoren van Het Juiste Woord niet aangetast.

Dat had wel gekund, toen gespreksleider Christoph Buchwald Leo Tuor en Erik Lindner ondervroeg. Want het aardige van Tuors gedicht 'Retchas Alvas' of 'Witte Massa' (over een door de Alpen trekkende kudde schapen) en Lindners 'Ourcq' (over een vreemde ontmoeting tussen een ijsbreker en een zwaan in Parijs) was dat zij, anders dan Achterberg, hun beleefde ervaringen heel precies weergeven en niet meer betekenis geven dan noodzakelijk is. De in het Zwitser-Romaans en het Nederlands schrijvende dichters zetten daarmee hun lezers op het verkeerde been. Want wie denkt er bij een bewegende ('avanti, avanti/ avanti populo/ zonder rust/ zonder rust.') kudde schapen die het beeld van een mensenmassa oproept niet aan een metafoor? En wie gelooft er bij de spannende ontmoeting tussen een ijsbreker en een op het ijs staande zwaan ('Nu is zichtbaar/ hoe zwaar een zwaan moet zijn.') niet aan een confrontatie waarin de schoonheid of de natuur het straks af zal leggen tegen de techniek? Maar nee, beide dichters benadrukten dat zij (de eerste als herder, de tweede kijkend aan een Parijse kade) gewoon beschrijven wat zij zagen. Niets meer en niets minder. Het waren ontwapende gesprekken daar in Rotterdam. En zo kom ik terug bij Achterberg. Hoe zou hij zulke belevenissen tot gedicht hebben verwerkt? Hij zou de dingen hebben omgekeerd. Bij hem zou de beleving niet de taal, maar de taal de beleving hebben opgeroepen. Waar Leo Tuor de kudde 'ziet' omdat hij herder is geweest, kon Gerrit 'De dichter is een koe' verzinnen, juist omdat hij allesbehalve een boerenverstand had.

Deel dit artikel