Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Onderzoek naar de 'macht' van de Bossche schilderes Monique Broekman, die veertien parlementariërs portretteerde.

Home

door SANDRA KOOKE

Het atelier van Monique Broekman ligt in een keurige woonwijk in Den Bosch achter een façade van degelijke burgerlijkheid. Wie op één hoog de deur van het atelier opent, kijkt recht in het vollemaansgezicht van Bruls. Met zijn zelfvoldane, regenteske blik lijkt hij de vleesgeworden, roomse CDA'er, van wie je verwacht dat hij de dagen etend, drinkend en sigaren rokend doorbrengt. Maar wie langer kijkt, bemerkt de vriendelijke ogen en de kwetsbaarheid van dat grote, roze hoofd.

Precies zo verging het Monique Broekman bij hun kennismaking. In het begin was hij in zijn woorden net zo direct als hij hier van het doek afspat. Het eerste wat hij tegen de van subsidies afhankelijke kunstenares zei, was: ,,Ik ben eigenlijk tegen subsidies.'' Maar al pratende kwam er een andere Bruls naar boven. Broekman: ,,We hadden een heel prikkelend gesprek. Wat ik leuk vond aan hem was dat hij zo echt was. Hij durfde te zeggen wat hij vond. En later bleek dat hij die uitspraak niet zo hard had bedoeld.''

Rondkijkend in het atelier valt het oog op bekende gezichten: Lousewies van der Laan (D66) met haar hoogzwangere lichaam, Harry van Bommel (SP) in een oud trainingsjasje, Fadime Orgü (VVD), helemaal in control. Broekmans besluit om politici te schilderen kwam voort uit een vorig project. Uit ergernis over de opkomst van de LPF in de landelijke politiek en het gemak waarmee onderbuikgevoelens sindsdien geuit konden -nee, moesten- worden, besloot ze haar werk op maatschappelijke problemen te richten. Ze ging een tijdje in een asielzoekerscentrum wonen en schilderde talloze vluchtelingen. Haar gesprekken met hen plaatste ze op haar internetsite. Na zich te hebben verdiept in mensen die lijdzaam en machteloos moeten wachten tot iemand anders een besluit neemt over hun toekomst, wilde ze de andere kant bestuderen. Hoe zien de mensen eruit die de touwtjes in handen hebben, die door het opsteken van hun hand beslissen over inkomens, verblijfsvergunningen, rechten en plichten?

Ze schreef dertig Tweede-Kamerleden aan en vroeg of zij hen mocht portretteren. Veertien mannen en vrouwen, allochtoon en autochtoon, van SP tot LPF, reageerden positief. Eerst hadden zij een ontmoeting met Broekman, waarin ze hen van alles vroeg over hun werk, maar vooral over henzelf. Ook maakte ze foto's. De gesprekken en foto's staan op de site van Broekman. Aan de hand van die foto's ging ze vervolgens olieverfschilderijen maken van ongeveer anderhalve vierkante meter groot. Psychologische portretten noemt ze het zelf. Vanaf dinsdag zullen ze te zien zijn in perscentrum Nieuwspoort bij het Binnenhof.

Het laten maken van een portret zal de ijdelheid van de kamerleden hebben gestreeld. Maar meer dan ijdelheid was er moed voor nodig om zich door een wildvreemde te laten schilderen, realiseert Broekman zich. Broekman: ,,Want in alle gesprekken ging het over beeldvorming. Dat is zo belangrijk voor hen. Een van hen zei: 'In de politiek wint het beeld het altijd van het woord. Zodra er een verkeerd beeld van je ontstaat, kun je praten wat je wilt, maar dat verlies je altijd.' Kamerleden voelen zich overgeleverd aan de media als aan de wolven, maar ze hebben de media ook nodig om gezien te worden. Zij zijn de fysieke verpakking van de boodschap. Dat realiseren ze zich heel goed en daarom zijn ze voortdurend bezig met de vraag hoe ze overkomen op het publiek. Ze staan constant onder spanning, want iedereen -journalisten, maar ook collega's- zit te wachten tot ze een fout maken. Dat maakt ze erg krampachtig. Bij sommigen ging die ijzeren glimlach maar niet van het gezicht. Tegelijkertijd willen ze heel graag zichzelf blijven. Dat is een enorme strijd.''

Het viel Broekman op dat politici zonder uitzondering een positief zelfbeeld hebben. Ze geloven dat ze wat in te brengen hebben. ,,Heel anders dan wat ik zag in het asielzoekerscentrum. De omgeving beïnvloedt het zelfbewustzijn van politici positief. Ze zitten in zo'n mooi, traditioneel gebouw met schilderijen aan de muren. En dan die kleren. Ik had speciaal voor de gelegenheid een colbertje en een nette broek gekocht bij H & M, maar je ziet meteen aan de stof dat hun kleren ergens anders zijn gekocht. Zulke dingen doen iets met je.''

Broekman portretteerde de politici nadrukkelijk in hun omgeving, omdat ze daarmee iets extra's over hun positie in het centrum van de macht kon zeggen. De hardwerkende, bescheiden Farah Karimi (GroenLinks) werd als een klein vrouwtje in de imponerende vergaderzaal neergezet, Fadime Orgü (VVD) heeft een rij portretten van oude staatsmannen achter zich, Boris Dittrich (D66) staat te glimmen in zijn monumentale kamer.

Wat heeft haar 'onderzoek' Broekman geleerd over de macht? Dat blijkt een moeilijke vraag. ,,Dat er individuen achter schuilgaan die positief over zichzelf denken, maar toch onder enorme spanning leven.'' Heeft ze bewondering voor hen gekregen? ,,Ik heb bewondering voor iedereen die zichzelf weet te blijven, politicus of asielzoeker. Natuurlijk zie ik dat ze keihard werken. Maar dat deed mijn vader, die groenteboer was, ook en ik doe dat ook. Een verschil is wel dat zij een grote verantwoordelijkheid hebben. Hun besluiten hebben grote gevolgen voor mensen. Dat heeft mijn werk niet. Hoewel, ik heb de indruk dat zij zich nu behoorlijk zenuwachtig maken over hoe hun portretten zijn geworden.''

Deel dit artikel