Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oliegeld in de sport, omarmen of afwijzen?

Home

Jan-Cees Butter

Tennisster Elise Mertens met haar trofee in Doha, tussen Sheikha Hind bint Hamad Al Thani en Nasser El-Khelaifi, de voorzitter van zowel voetbalclub PSG als de Qatarese tennisfederatie. © EPA
Sportief Elftal

Steeds meer internationale evenementen gaan naar vermogende oliestaten met een dubieus politiek regime. Moet sport daarin een moreel standpunt innemen? Sportmarketeer Bob van Oosterhout en journalist Mart Smeets wisselen van gedachten.

Qatar ontpopt zich langzamerhand tot middelpunt van de sport. In december waren de wereldkampioenschappen turnen in Doha, vorige week werd daar een WTA-toernooi getennist en in september zal de atletiekwereld er neerstrijken voor de WK. Het komende WK voetbal? In Qatar. Dubieus? Ja. Want in Qatar worden de mensenrechten geschonden en verschillende (omringende) landen beschuldigen de oliestaat ervan terrorisme te sponsoren.

Lees verder na de advertentie

Qatar staat niet op zichzelf. Ook landen als Azerbeidzjan (Europese Spelen 2015, Formule 1-Grand Prix), de Verenigde Arabische Emiraten (Formule 1-Grand Prix, marathon, ATP-tennistoernooi) en Saudi-Arabië, waar Juventus en AC Milan begin dit jaar om de Italiaanse Super Cup speelden, organiseren steeds meer internationale sportevenementen. Het werkt ook omgekeerd. Manchester City (Etihad Airways), FC Barcelona (Qatar Airways) en de Champions League (Gazprom) danken hun inkomsten uit landen met mistige regimes. De Qatarees Nasser El-Khelaifi, eigenaar van de Franse voetbalclub Paris Saint-Germain, treedt binnenkort zelfs toe tot het hoofdbestuur van de UEFA. Moet de sportwereld een moreel standpunt innemen tegenover geld uit dit soort landen? Mart Smeets, sportjournalist en oud-basketballer, en sportmarketeer Bob van Oosterhout buigen zich over deze kwestie.

Bob van Oosterhout: ‘Ik vind dat de Nederlandse sport en sporters zelf hun standpunten moeten innemen.’

Van Oosterhout: “Pakweg twintig jaar geleden was het adagium dat sport en politiek niet met elkaar vermengd mochten of konden worden. Daar kwam iedereen mee weg. Vandaag de dag gaat die vlieger niet meer op. Sterker nog, er zijn steeds meer sporters en trainers die zich maatschappelijk of politiek uitspreken. Vooral in de Verenigde Staten is dit een hot topic, waar American Football-speler Colin Kaepernick zich uitsprak voor gelijke behandeling door te knielen bij het Amerikaanse volkslied. Ook gearriveerde sterren als tennisster Serena Williams en basketballer LeBron James laten zich horen en spreken zich uit tegen hun eigen president. Net zoals voetbaltrainer Pep Guardiola zich laat horen over de Catalaanse onafhankelijkheid.”

Smeets: “De geschiedenis leert dat we, als er eenmaal geld in het spel is, niet zo nauw kijken als sportwereld. We weten dat roken slecht is, maar de Formule 1 is jarenlang ‘opgefeest’ met een sigarettenmerk. Hetzelfde geldt voor de wielersport. De grootste wielerwedstrijd in ons land? De Amstel Goldrace. En het Champions League-voetbal wordt ons aangeboden door Heineken en Gazprom. Bert van Marwijk, wat we toch allemaal een aardige, sympathieke Deventenaar vinden, bleek ineens doof voor alles wat er speelde in Saudi-Arabië, waar hij bondscoach werd. Als hij naar de bank liep om te kijken of zijn salaris was gestort, lachte hij zich drie slagen in de rondte.”

Van Oosterhout: “De besluitvorming rondom grote sportevenementen vindt vaak plaats in een internationaal krachtenveld, helemaal bij grote evenementen. Daar kan ieder lid, ieder land, zijn eigen stem uitbrengen en uiteindelijk blijft er een winnaar over. Zo zijn er het afgelopen decennium in bijvoorbeeld China en Rusland grote sportevenementen georganiseerd. Net als in Qatar of Azerbeidzjan was er in die landen sprake van schending van de mensenrechten. Toch zijn we daar naartoe gegaan als Nederland. Soms biedt zo’n evenement, en sport in het algemeen, ook een podium om je stem te laten horen. Ik vind dat de Nederlandse sport en sporters zelf hun standpunten moeten innemen, en vanuit een internationaal perspectief per evenement moeten bekijken of zij wel of niet meedoen.”

Mart Smeets: ‘Wie betaalt, bepaalt. Het is walgelijk maar waar.’

Smeets: “Ik moet dan denken aan een uitspraak van Cor Kieboom, oud-voorzitter van Feyenoord. Hij zei eens: ‘Waar staat geschreven dat ik consequent moet zijn?’ Die echo galmt door de hele sportwereld. We leven in een groene tijd, waarin we de CO2-uitstoot moeten verminderen. Maar al die grote voetbalclubs in de Champions League worden gesponsord door luchtvaartmaatschappijen. Zodra er geld in het verhaal voorkomt, dan verlagen we onze drempel. Dan is sport net een goedkope hoer die op d’r rug gaat liggen en zegt: neemt u mij maar.”

Van Oosterhout: “Vanuit de ECA (European Club Association, red.) is Nasser El-Khelaifi gekozen om hen te vertegenwoordigen in het hoofdbestuur van UEFA. De benoeming wordt dus gesteund door alle Europese clubs. Ik zie niet in waarom de Qatarese eigenaar van PSG niet zou mogen toetreden tot het hoofdbestuur van de UEFA.”

Smeets: “Zo’n man weet niets van voetbal. Maar wie betaalt, bepaalt. Het is walgelijk maar waar. Voetbal trekt bijna uitsluitend gekke idioten, zoals we dat in de Nederlandse eredivisie ook kunnen zien bij Vitesse, ADO Den Haag en Fortuna Sittard. Er zit een luchtje aan. Maar ze doen het zo dat het grote publiek het niet weet of ruikt.”

Van Oosterhout: “De investeringen uit het Midden-Oosten in de Europese topclubs zijn inmiddels wijdverspreid. Veel topclubs worden gesponsord door of zijn zelfs eigendom van sjeiks. Het stelt die clubs in staat zich te verbeteren, een nieuw stadion te bouwen of om topspelers aan te trekken en zo de kans op sportief succes te vergroten. In de sport draait het om dat succes en hoe meer financiële slagkracht, hoe sneller je sportief succesvol kunt zijn.”

Smeets: “Het zou best kunnen zijn dat we over tien jaar terugkijken en zeggen: dat hebben we toen niet helemaal goed gedaan. Maar daarvoor zullen de GroenLinksen en Marianne Thieme’s van deze wereld nog lang op de barricaden moeten, vrees ik.”

Het Sportief Elftal

In het sportief elftal buigen zich, naar het voorbeeld van de elftallen van onze redactie religie & filosofie, per aflevering twee van de elf deskundigen over een actueel sportief vraagstuk.

Deel dit artikel