Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ojec wil Beklag Gods als anti-joods uit Dienstboek

Home

Van onze verslaggever

'Mijn volk wat heb Ik u gedaan?

Als het aan het Overlegorgaan van Joden en Christenen in Nederland (Ojec) ligt, wordt deze tekst voor Goede Vrijdag nooit meer gezongen in de drie Samen op Weg-kerken.

De regels maken deel uit van het Beklag Gods, dat dateert uit de vroege Middeleeuwen en in de eind vorig jaar verschenen proeve voor een Dienstboek is opgenomen als onderdeel van de kruismeditatie. Hierin verwijt God het joodse volk Hem, in de persoon van Jezus, te hebben gemarteld en gedood. Volgens het Ojec-bestuur is uit de geschiedenis ruimschoots gebleken hoe gevaarlijk deze tekst is. Daarom heeft het de SoW-kerken verzocht in de definitieve uitgave van het Dienstboek noch dit Beklag Gods, noch een bewerking ervan op te nemen.

Het Ojec is ervan overtuigd dat bij de totstandkoming van de proeve voor een Dienstboek antisemitisme geen rol heeft gespeeld. Maar 'begrepen moet worden dat de letterlijke tekst van het Beklag Gods een aanklacht vormt tegen het joodse volk die door joden als een belediging wordt ervaren'.

Op 15 februari heeft de Provinciale Commissie 'Kerk en Israël' van Friesland een schrijven van soortgelijke strekking gericht aan de kerkenraden en predikanten van de SoW-kerken. De commissie is verontrust over het gebruik van de klassieke tekst van het Beklag Gods, ,,waarin de suggestie levend wordt gehouden dat de joden de eerste en de laatste verantwoordelijkheid voor de kruisdood van onze Heer dragen''.

De commissie schrijft haar bezwaren tegen opname van de klassieke tekst in het Dienstboek al jaren geleden kenbaar te hebben gemaakt aan de landelijke organen voor Kerk en Israël en bij de Commissie voor het Dienstboek. Zonder resultaat.

De Friese commissie sluit anti-joods denken bij de makers van het Beklag Gods niet uit en vindt dat de tekst door de latere loop van de geschiedenis besmet is geraakt. ,,De kerk is hierbij in hoge mate medeverantwoordelijk.'' Ook bekritiseert de commissie dat in het Beklag Gods God de Vader en God de Zoon volledig met elkaar vereenzelvigd lijken te worden.

Medewerkers van het Dienstboek, om een reactie gevraagd, schuiven de hete aardappel haastig naar elkaar door. Hans Uytenbogaardt, secretaris van het Samenwerkingsorgaan voor de eredienst van de SoW-kerken en secretaris van de Commissie voor het Dienstboek, zegt dat uitleg over het Beklag Gods moeilijk telefonisch gegeven kan worden. ,,Daar moet u toch gauw een paar dagen voor uittrekken.''

Uytenbogaardt wil nog geen reactie geven op het verzoek van het Ojec om het Beklag Gods uit het Dienstboek te verwijderen. ,,De redactie van het Dienstboek moet zich eerst beraden.'' Hij betreurt het dat het Ojec de redactie niet eerst om informatie heeft gevraagd. Uytenbogaardt verwacht overigens, gezien de uitvoerige inspraakprocedures, de eerste tien jaar geen definitieve versie van het Dienstboek.

In het april-nummer van Onderweg, een uitgave van 'Kerk en Israël', pleit Uytenbogaardt voor handhaving van het Beklag Gods mits duidelijk wordt gemaakt dat Gods verwijten niet zijn gericht aan het joodse volk maar aan de kerkgemeente zelf. De toelichting tot het Beklag Gods zou in het nieuwe Dienstboek met de volgende tekst moeten worden uitgebreid: ,,Met vreze en beven spreekt de kerk deze woorden uit, gezien haar eeuwenlange agressieve houding tegenover het joodse volk juist in de paastijd.''

Deel dit artikel