Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ogen als schoteltjes bij de Tachtigjarige Oorlog

Home

Maaike Bos

Alva (Hajo Bruins) en Phillips II (Peter Blok ) lachten zich suf op de sofa bij Dorine Goudsmit (Plien van Bennekom).
Tv-recensie

Het was mijn favoriete oorlog op de basisschool. Tachtig jaar vechten? Onvoorstelbaar. Dat we met Willem van Oranje wonnen van die in de waterlinies verzuipende Spanjaarden, en dat die wrede Alva het nakijken had, was helemaal mooi. Zielig dat Van Oranje dood moest. Maar ja, ons land was nu wel ontstaan.

Zo ongeveer herinner ik me het. En nu zat ik zondagmiddag met mijn eigen kinderen te kijken naar de NTR-jeugdserie ‘Welkom in de 80-jarige Oorlog’, 450 jaar na de eerste gevechten in 1568. Ik was benieuwd welke geschiedversie zij te zien zouden krijgen.

Lees verder na de advertentie

In de volwassenenversie ’80 Jaar Oorlog’ legt Hans Goedkoop een bom onder het beeld van goede protestanten tegen slechte katholieken uit Spanje. Het was eerder een burgeroorlog. De ‘heldhaftige’ geuzen waren piraten die plunderden en moordden. En de protestanten met hun beeldenstorm leken op de geloofsfanatici van IS en de Taliban, zeiden de historici.

Zat ik dus kritisch te kijken hoe die visie zou doorsijpelen in de kindervariant, zag ik naast mij ogen als schoteltjes. Mijn dochter (8) en zoon (7) vergaapten zich eraan. Die kostuums! Die sfeer van opstand, intrige en macht. En die vrolijke liedjes over de beeldenstorm of over Kenau Simonsdochter Hasselaar. De beeldenstorm was een verzetje voor een picknickend armenvolk en Kenau was een grappige Tjitste Reidinga die Haarlem bevrijdde maar haar kinderen én tanden verwaarloosde, niet kon koken en stonk als een hond.

Spaanse tongval

Met zulke leuke sketches en de bordjes ‘Echt waar’ soms in beeld, is het verleidelijk je aan dit verhaal over te geven. Alleen al door de sterrencast ben je al onder de indruk: Peter Blok (Filips II), Pierre Bokma (Willem van Oranje), Hajo Bruins (hertog van Alva), Ilse Warringa, Paul de Leeuw, Tjitske Reidinga en velen meer. Eerdere versies van de ‘Welkom in de …’-reeks wonnen al prijzen; die over de Gouden Eeuw’ (2012) kreeg de eervolle vermelding van de Zilveren Nipkowschijf.

Het format zit ook slim in elkaar met de hedendaagse talkshow van Dorine Goudsmit (Plien van Bennekom) als vertrekpunt. Ze schakelt geroutineerd naar ‘reportages’ van cruciale gebeurtenissen (de inquisitie van Alva, de slag bij Heiligerlee in 1568) en de veldheren en -dame nemen graag plaats op haar bank. Vorige week mocht Filips II met Spaanse tongval klagen over de Nederlanden, gisteren kwam geuzenleider Willem Blois van Treslong (Paul de Leeuw) langs vanwege de inname van Den Briel (1572). Aan het eind schoof Kenau aan, wijdbeens met een biertje in de hand.

Krijgen die kinderen hiermee historisch begrip? Absoluut niet. De sketches gaan veel te snel en overzicht ontbreekt. Maar één missie is gelukt: de oorlog bij de kleintjes op de radar brengen.

Zijn de protestanten en geuzen hier genuanceerd verbeeld als ’het kwade geweten onder ons nationale verhaal’, volgens Goedkoop? De geuzen zijn wel opportunistische smeerlappen, maar Filips II en Alva zijn gewoon de vijand uit Spanje en de beeldenstorm is een gerechtigde opstand. Ach, Disney waagt zich ook niet aan nuance tussen goed en kwaad in zijn kinderfilms. Dat zwart-wit-beeld hoort misschien bij kinderseries, maar hier heeft Filips tenminste ook humor, en is Willem van Oranje lichtelijk hypocriet. De nuance zit hem in de mensen, en dat is winst.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Deel dit artikel