Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oekraïne nog buiten schot in MH17-zaak

Home

Marno de Boer

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) tijdens een debat over de nasleep van vliegramp MH17. © ANP

Oekraïne is partner bij de zoektocht naar de daders van vliegramp MH17. Valt het land zelf dan niks te verwijten?

De mogelijke aansprakelijkheid van Oekraïne rond vlucht MH17 hangt inmiddels als een heet hangijzer boven de afwikkeling van de vliegramp. Een aantal partijen in de Tweede Kamer heeft de regering gevraagd om een speciaal onderzoek. Dat zou moeten bekijken of Kiev laakbaar handelde door in juli 2014 zijn luchtruim boven oorlogsgebied niet af te sluiten voor passagiersvliegtuigen. Twee weken geleden stelden Nederland en Australië Rusland al aansprakelijk. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Openbaar Ministerie concludeerde toen dat een raket afkomstig van een Russische luchtafweerbrigade MH17 had neergeschoten.

Lees verder na de advertentie
Er is op dit moment geen overtuigend bewijs voor de aan­spra­ke­lijk­heid van Oekraïne

Fred Grapperhaus, Minister van justitie en veiligheid

Het kabinet zit in een lastig parket. Het heeft Oekraïne nodig om het strafrechtelijk onderzoek naar de daders tot een goed einde te brengen, maar kan ook niet zeggen dat het nooit wil kijken of Oekraïne iets te verwijten valt.

Daarom is het devies nu eerst Rusland aanpakken. Minister van justitie en veiligheid Ferd Grapperhaus zei vandaag dat er ‘op dit moment geen overtuigend bewijs is voor de aansprakelijkheid van Oekraïne’. Net als minister Stef Blok van buitenlandse zaken wil hij ook geen onderzoek instellen naar bewijs.

Op dit moment loopt er alleen een internationaal strafrechtelijke onderzoek naar de daders. Blok schreef deze week aan de Kamer dat hier altijd iets uit kan komen dat toch reden is om bij Oekraïne voor een schadevergoeding aan te kloppen.

Afhankelijk van Kiev

SP-Kamerlid Michiel van Nispen betwijfelde dat gisteren. “De taak van het onderzoeksteam is om de daders te vinden, en niet om aansprakelijkheid voor het openhouden van het luchtruim te onderzoeken.” Bovendien, zo redeneerde Van Nispen, zit Oekraïne zelf ook in het strafrechtelijke onderzoeksteam. De Oekraïners zouden dan zelf informatie moeten aandragen waaruit hun aansprakelijkheid blijkt.

Door een apart onderzoek in te stellen naar de aan­spra­ke­lijk­heid van Oekraïne, kan de relatie met dat land flink verzuren

Maar juist vanwege dit lopende strafrechtelijke onderzoek is Nederland afhankelijk van Kiev. Getuigenoproepen van het OM gingen bijvoorbeeld vergezeld van gesprekken over het transport van de Buk-raket die door de Oekraïense geheime dienst waren afgeluisterd.

Door een apart onderzoek in te stellen naar de aansprakelijkheid van Oekraïne, kan de relatie met dat land flink verzuren. Kiev ziet zichzelf namelijk net als Nederland als slachtoffer van Russische militaire agressie in Oost-Oekraïne.

Ook kan Nederland met een onderzoek of procedure steun verliezen van landen die in algemene zin een harde politieke lijn tegen Rusland voorstaan, en nu Nederland helpen om diplomatieke druk op Rusland te houden rond MH17. De Britse premier Theresa May zei vorige maand bijvoorbeeld dat de vliegramp ‘past binnen een bekend patroon van Russische agressie.’

Het kabinet zegt nu dat het de optie om Oekraïne aansprakelijk te stellen wel openhoudt. Aanvullend onderzoek naar de rol van Oekraïne is ‘op dit moment’ niet nodig, en er is ‘op dit moment’ geen overtuigend bewijs om Oekraïne aansprakelijk te stellen.

Alleen PVV, SP en FVD willen op korte termijn al verder onderzoek naar de rol van Oekraïne. SP’er Van Nispen wijst daarbij op aanknopingspunten in een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid uit 2016. Dat keek naar de toedracht van de vliegramp, en uitte kritiek op de Oekraïnse keuze zijn luchtruim niet te sluiten.

CDA en GroenLinks zien ook wel iets in verder onderzoek, maar aarzelen vooralsnog om het kabinet al te zeer onder druk te zetten. CDA-Kamerlid Chris van Dam zei gisteren dat hij er graag ‘op een ander moment een gesprek over wil voeren.’ Bram van Ojik (GroenLinks) vroeg aan Grapperhaus of er niet toch een apart onderzoek naar Oekraine moet komen, maar zette niet door met een expliciete oproep aan het kabinet, zoals de SP deed.

Lees ook: 

Ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. De politieke en morele druk op Rusland wordt maximaal opgevoerd.

De rechtszaak rond MH17 zal nog veel voeten in de aarde hebben

De rechtszaak rond MH17 tegenhouden, kan Rusland niet. Maar het is de vraag of eventuele veroordeelden ooit hun straf ondergaan. Vijf vragen en antwoorden over hoe het MH17-proces nu verdergaat.

Volg en lees al het nieuws over MH17 terug in dit dossier.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Er is op dit moment geen overtuigend bewijs voor de aan­spra­ke­lijk­heid van Oekraïne

Fred Grapperhaus, Minister van justitie en veiligheid

Door een apart onderzoek in te stellen naar de aan­spra­ke­lijk­heid van Oekraïne, kan de relatie met dat land flink verzuren