Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nu wil de Europeaan ineens pure democratie

Home

Robin de Wever

Het Europees parlement in Straatsburg. © AFP

Bij de eurocrisis maken bankiers en technocraten kennelijk de dienst uit. Gaat de Europese democratie verloren? Volgens politicoloog Jan-Werner Mueller is niet de politiek, maar de burger veranderd. En ja: Brussel moet terug naar de tekentafel.

De Europeaan heeft buikpijn. Hoeveel inspraak hebben de gewone Nederlander en, zeg, de doorsnee Oostenrijker nog als bankiers en politici in Brussel over hun pensioenen beslissen?

Nieuw tijdperk
Een deel van de politicologen spreekt sinds kort over Europa's 'post-democratische' tijdperk, schrijft Mueller in een essay voor de Australische publieke omroep ABC.

In flink wat landen roepen populisten op om Europa de rug toe te keren en problemen weer zelf op te lossen. Occupy-betogers lijken net zozeer te verlangen naar meer macht voor het volk. Toch kunnen we volgens Mueller niet terug naar het Europa van een paar decennia geleden. Onze oude jas past niet meer.

Sentiment
Tegelijk is sentimentaliteit over het verleden niet op zijn plaats. De eerste paar decennia van de twintigste eeuw stonden bol van manische denkers. Hun filosofieën waren vaak niet meer dan wilde ideeën, hun politiek (denk aan het totalitarisme van Hitler) bracht ons enkel ellende.

Als we verlangen naar een zuivere Europese democratie, redeneert Mueller, verlangen we naar iets dat we nog nooit echt geprobeerd hebben. Tijdens en vlak na de oprichting nam de Europeaan min of meer genoegen met een onvolkomen Unie. En vóór de Tweede Wereldoorlog bestond de democratie zoals wij haar nu kennen helemaal niet.

Jonge hond
Bovendien bekeerde Europa zich pas volledig tot die bestuursvorm toen de Sovjet Unie instortte - nog maar twintig jaar geleden. Onze parlementaire democratie is dus nog een jonge hond. De auteur van het boek Contesting Democracy ziet de leiders van de Unie liever werken aan een nieuw Europa - een heropgevoede hond.

'Gewone Europeanen lieten democratie jarenlang over aan (niet-verkozen) elites. Stel dat ze daar nu verandering in willen brengen. Dan moeten ze helder zien te krijgen op welke punten democratie verbeterd moet worden en waar ze wél vertrouwen in hebben. Die discussie is nog nauwelijks gevoerd.'

Deel dit artikel