Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nu toch 'gewoon' naar de kerk

Home

Stephan Sanders

Illustratie © Martien ter Veen

Stephan Sanders ging een beetje proefgeloven. 'Ik neem het woord God in de mond, om te zien of ik het kan uitspreken zonder te giechelen', zei hij in Trouw. Op deze plek doet hij maandelijks verslag van zijn vorderingen.

Ik ben altijd weer stomverbaasd dat het leven niet per se bedoeld is om uit te monden in een roman, of vooruit: een stukje.Wanneer je zo'n veertig jaar niet meer naar de kerk bent gegaan, hoe begin je er dan aan? Het heeft iets willekeurigs om op een zondag zomaar op je fiets te springen, beetje christelijk tijdstip, op weg naar klokgebeier en devotie. Er zit een camera op je schouder gemonteerd, en die registreert precies wat jij denkt: zie toch die rare, wiebelige man die ineens in groepsverband wil gaan geloven.

Ik heb even teruggebladerd in mijn agenda, in februari begon ik met mijn kerkbezoek, en ik zou het zelf wel passend vinden als daar een lange tijd van twijfel aan vooraf was gegaan. Ik bedoel, het is toch een stap, en net als met een dieet wil je de boel ook niet meteen weer versjteren, anders is alles voor niets geweest. Maar die monologue intérieur moet van korte duur zijn geweest, want het beslissende moment brak aan, omdat ik deze krant een stuk had toegezegd over mijn beginnend geloof. Er was een deadline afgesproken. Precies een week voor die tijd ga ik voor het eerst naar de kerk.

Lees verder na de advertentie
De eerste weken zei ik tegen vrienden heel omslachtig dat ik zondagochtend op dat en dat uur niet kon afspreken

Gewoonte geworden
Ik schrijf niet om te leven, maar ik leef om te schrijven.

Alles wat me zwaar valt of moeilijk, wordt draaglijk en zelfs interessant dankzij de belofte van het geschreven woord: wat er ook gebeurt, je kan er altijd nog een verhaal van maken. Mijn roeping was een journalistieke afspraak. Ik zag dat stukje al voor me toen ik die eerste keer die kerkbank in schoof.

Het is gewoon geworden, 's zondags naar de kerk. Gewoon, als in: niet excentriek. Het heeft toch een paar maanden geduurd voordat die schoudercamera werd uitgeschakeld. De eerste weken zei ik tegen vrienden heel omslachtig dat ik zondagochtend op dat en dat uur niet kon afspreken, andere bezigheden buitenshuis, of juist opzichtig: 'Nee, WANT DAN GA IK NAAR DE KERK'. Ik was aan het loochenen of aan het prediken, maar de gewone gang als naar de supermarkt zat er niet in.

Het helpt in dit verband dat de kerk die ik bezoek een kapelaan en een diaken kent die niet beieren. Ze blijven enkelvoudig spreken, ook als ze de zeer grote woorden gebruiken die nu eenmaal vallen tijdens zo'n mis. Maar zelfs de Almachtige en de Allerhoogste laten zich intiem aanspreken, ze bewijzen het iedere keer opnieuw. Pas toen er kort geleden een monseigneur verscheen die begon over 'Broeders en Zusters', alles loepzuiver over de geachte gelovigen heen galmend, begon het me te dagen dat je van zo'n eucharistieviering ook iets heel onpersoonlijks kan maken. Tegelijkertijd zocht ik, razende criticus die ik ben, toch ook naar deemoed in mezelf. Je bent hier niet gekomen om een knalharde recensie af te leveren. Je bent hier om minder vervuld te raken van jezelf en je eigen onmetelijk wijze oordeel, dat werkelijk à la minute één of vijf sterretjes uitdeelt.

Je bent hier om minder vervuld te raken van jezelf en je eigen onmetelijk wijze oordeel

Homoseksualiteit
Dat gewoon worden van het kerkbezoek lijkt op het gewoon worden van iemands seksualiteit. Ik ken een jongeman van zestien die opgroeit in een liberaal, je mag rustig stellen zeer homovriendelijk kerngezin (vader, moeder etc.), en toch zie je die jongen worstelen en afwegingen maken zonder dat er iemand in de buurt is om die seksualiteit van hem nu eens stevig te onderdrukken.

Bij mij thuis was het vroeger niet zo anders: ikzelf vond als puber die homoseksualiteit een affront, anders dan mijn ouders die behoorlijk stichtelijk konden speken over de schoonheid van het anders-zijn. Je voelt jezelf een freak en een verliezer, en lang voordat je ooit wordt geconfronteerd met je eerste scheldpartij, heb je zelf die hele belastende lijst van aantijgingen en verwensingen al afgewerkt. Voor de zelfhaat heb je de maatschappij echt niet nodig.

Daarna volgde bij mij, op jonge leeftijd de fase van de overcompensatie. Noem mij flikker, homo vond ik veel te soft en voor burgertrutten. Hier werd niet eens zo onopvallend iets luidkeels overschreeuwd. Alles beter dan het lijdzaam pijnigen van jezelf - en misschien is dat ook wel zo.

Noem mij flikker, homo vond ik veel te soft en voor burgertrutten

Niet speciaal
Veel langer duurt het voordat het begint te dagen dat er niets excentrieks is aan jou zelf, trouwens ook niet iets heel speciaals, zoals je van de weeromstuit nog even hoopte, maar dat jouw gevoelens toevallig aan een statistische minderheid toebehoren, zonder dat die gevoelens daardoor meer of minder worden.

Het is zeer rechtvaardig en terecht dat de paus excuses wil maken tegenover homoseksuelen. Was ik dertig jaar eerder geboren, mij hadden ze niet gezien in de kerk.

En tegelijkertijd het besef dat ik niet zozeer het geloof heb gekozen, zoals je dat zegt van een politieke partij, die minimaal aan x punten moet voldoen om in aanmerking te komen. Het geloof heeft mij gekozen, zoals de homoseksualiteit dat ook deed toen het helemaal niet gelegen kwam. 'Kunt u later nog eens terugkomen, er is nu niemand thuis'. Heerlijke zin, die je als puber gedachteloos uit je mond krijgt. Maar jij was er, jij was al die tijd gewoon thuis.

Was ik dertig jaar eerder geboren, mij hadden ze niet gezien in de kerk

Deel dit artikel

De eerste weken zei ik tegen vrienden heel omslachtig dat ik zondagochtend op dat en dat uur niet kon afspreken

Je bent hier om minder vervuld te raken van jezelf en je eigen onmetelijk wijze oordeel

Noem mij flikker, homo vond ik veel te soft en voor burgertrutten

Was ik dertig jaar eerder geboren, mij hadden ze niet gezien in de kerk