Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Noors gas moet Polen verlossen van Russische afhankelijkheid

Home

Hans Nauta

© Thijs van Dalen

Om niet langer afhankelijk te zijn van het Russische Gazprom, wil Polen een pijplijn naar Noorwegen leggen. Dan kan het daar gas kopen.

Polen is onze oudste klant, al in 1944 kocht het Russisch gas, meldt Russisch staatsbedrijf Gazprom. Polen is ook een goede klant: vorig jaar kwam twee derde van zijn gas bij de oosterbuur vandaan. Toch staat de relatie onder druk nu Polen onafhankelijk wil zijn van Rusland. Met een pijpleiding over de zeebodem richting Denemarken wil het energie uit Noorwegen gaan kopen.

Lees verder na de advertentie

Dit oude plan is nieuw leven ingeblazen en dit jaar moet het licht op groen springen. Als alles meezit, is de Baltische Pijp in 2022 gereed. Gevoel voor timing hebben de Polen wel. Want in 2022 loopt ook het langdurige contract met Gazprom af.

Polen heeft dit jaar ook twee keer zoveel gas besteld bij Qatar en een contract getekend met de VS

Comfortabele positie

Regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) zegt dat contract niet te willen verlengen. Als er toch nieuwe onderhandelingen komen met Gazprom, zit Polen in een comfortabele positie, zei Piotr Naimski volgens persbureau Bloomberg. Naimski is voor de Poolse overheid verantwoordelijk voor strategische energie-infrastructuur. Polen heeft straks genoeg opties om een goede prijs te kunnen bedingen, zegt hij.

Jaarlijks krijgt Polen 10 miljard kubieke meter gas van Rusland. Dat is evenveel als de capaciteit van de Baltische Pijp, die van Polen naar Denemarken gaat lopen en daar zal aanhaken bij de bestaande Europipe II. Die eindigt bij het Noorse Stavanger. Inclusief uitbreiding van de Poolse infrastructuur gaat het om 800 tot 950 kilometer aan nieuwe leidingen. Het Deense Energinet en het Poolse Gaz-System delen de kosten: 1,6 tot 2,1 miljard euro.

Polen kijkt niet alleen naar Noorwegen. Het heeft dit jaar twee keer zoveel gas besteld bij Qatar en ook een contract getekend met de VS. Voor Amerikaanse gasleveranties komt de nieuwe Poolse LNG-terminal goed van pas. Die maakt vluchtig gas van het vloeibare gas dat in tankers wordt aangevoerd.

Gaspolitiek

De Europese Unie noemt de aanleg van de Baltische Pijp een project van gemeenschappelijk belang: het past in het beleid om de interne energiemarkt en de energieveiligheid te versterken. Een andere pijplijn door de Oostzee - Nord Stream 2, van Rusland naar Duitsland - is daardoor juist omstreden. Deze buis moet de capaciteit van de al bestaande Nord Stream I verdubbelen. Een toename van 55 miljard kubieke meter gas per jaar.

De Duitse politiek kent voor- en tegenstanders. Polen ziet de aanleg niet zitten en stelt dat Oekraïne kwetsbaar wordt als Rusland een directe verbinding met Duitsland krijgt. Rusland kan de pijp naar Oekraïne dan makkelijker afsluiten, als dat om politieke redenen goed uitkomt. In 2006 en 2009 speelden dit soort conflicten, die ook gevolgen hadden voor EU-landen. 

Het enige land dat compleet afhankelijk is van Russisch gas is Rusland

Fact-checkpagina van Gazprom

Polen kent die praktijken ook: in 2006 staakte het Russische concern Rosneft plotseling de levering van olie over land aan een Poolse raffinaderij. Sindsdien wordt de olie via zee aangevoerd en in Polen op de trein gezet. Volgens de Duitse krant Die Welt is die toestand nog onveranderd.

'Afhankelijkheid een mythe'

"De Verenigde Staten zijn tegen", zei de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Rex Tillerson vorige maand onomwonden over Nord Stream 2. Hij was op bezoek in Warschau en waarschuwde dat de nieuwe verbinding de stabiliteit in Europa kan ondermijnen. Amerika ziet natuurlijk ook economische kansen.

Voor het miljardenproject moeten meerdere landen nog vergunningen afgeven. Daarbij zullen zij ook rekening houden met de politieke spanningen in de Oostzee. Het Europees Parlement spreekt binnenkort over aanscherping van de regels op de internationale gasmarkt. De huidige gasrichtlijn laat juridisch een opening vallen waar het leidingen betreft van en naar landen buiten de EU. Zoals Rusland dus.

De Nord Stream 2-website van Gazprom noemt de Europese afhankelijkheid van Russisch gas overigens een mythe. Op de pagina fact checking staat: 'Het enige land dat compleet afhankelijk is van Russisch gas is Rusland'.

Lees ook: 
Amerikaanse sancties tegen Rusland raken ook Europese energieondernemingen die zakendoen met Russische bedrijven. Dat kan grote gevolgen hebben voor het pijplijnproject Nord Stream.

Deel dit artikel

Polen heeft dit jaar ook twee keer zoveel gas besteld bij Qatar en een contract getekend met de VS

Het enige land dat compleet afhankelijk is van Russisch gas is Rusland

Fact-checkpagina van Gazprom