Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nooit weggaan zonder een kus

Home

Arjan Visser

Carola Schouten: 'Wij vieren, we zijn niet kapot te krijgen. Mijn moeder had niet alleen haar eigen verdriet, maar moest ook haar drie kleine kinderen troosten én de boerderij gaande houden. Het is haar allemaal gelukt. Het is ons gelukt. We hebben het gered.' © Mark Kohn

Carola Schouten ('s-Hertogenbosch, 1977) is politica. Ze maakt deel uit van de fractie van de ChristenUnie in de Tweede Kamer. In 2011 werd ze door de parlementaire pers verkozen tot 'Politiek talent van het jaar'.

I Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben
"'s Avonds, voor ik ga slapen, bid ik uitgebreid, maar ook overdag zijn er momenten waarop ik Hem om wijsheid vraag. Ik geloof niet dat er meteen een supergrote ingeving komt, of dat ik ineens het licht ga zien, maar ik merk wel dat de storm in mijn hoofd, na een gesprek met God, weer even is gaan liggen."

II Gij zult u geen gesneden beeld maken noch enige gestalte van wat boven in de hemel, noch van wat beneden op de aarde, noch van wat in de wateren onder de aarde is
"Werk is mijn afgod. We hebben een kleine fractie, er is altijd iets te doen. Soms moet ik zelfs de tijd die ik met mijn zoon wil doorbrengen inplannen, terwijl ik veel meer van de spontane acties ben. Ik heb een calvinistische inslag maar ik moet ook die andere kant niet vergeten en genieten van al de mooie dingen die God ons heeft gegeven."

III Gij zult de naam van de Here, uw God, niet ijdel gebruiken
"Ik vraag me wel eens af waarom mensen, als ze per se met een religieuze connotatie willen vloeken, de naam van God, of die van Jezus, gebruiken en niet die van Allah, Mohammed, Boeddha of wie dan ook... Er zit voor mij een element van kwetsen in; als ik het hoor, schrik ik. Het is toch alsof de naam van je aardse vader in een negatieve context wordt gebruikt.

"Die andere uitleg - dat je God niet voor je karretje mag spannen - wordt politieke partijen wel eens in de schoenen geschoven. Christelijke politici menen te weten hoe God bepaalde dingen heeft bedoeld. Ik voel me daar niet door aangesproken, maar het is wel zo dat ik veel wijsheden - en voor mij ook waarheden - uit de Bijbel haal. Als partij maken we een politieke vertaalslag: hoe zou wat er in de Bijbel staat kunnen gelden voor ons, als samenleving? Als wij rentmeesters zijn en de aarde moeten bewaren en bewerken, hoe gaan we dan met de schepping om? Gebruiken we onze fossiele brandstoffen nu, maximaal, of bouwen we windmolens en winnen we minder gas in Groningen? Het blijft een politieke afweging die wij, feilbare mensen, maken, maar het fundament vind ik in de Bijbel terug."

IV Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt, zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de Here uw God, dan zult gij geen werk doen
"Ik ga iedere zondagochtend om half tien naar de kerk. De gereformeerde kerk vrijgemaakt Delfshaven is, qua leeftijdsopbouw, een jonge gemeente van bevlogen mensen die willen laten zien wat de liefde van Christus in de praktijk van alledag betekent. Het klinkt zo lijdzaam om te zeggen dat ik hier ben neergezet, maar toch: ik ben opgegroeid in de vrijgemaakte kerk en ik voel me er thuis. Ik denk niet dat onze gemeenschap de waarheid in pacht heeft - ik zie alle christenen als mijn broeders en zusters - maar dit is wel de plek waar ik mijn geloof, dat Jezus onze verlosser is, het best kan belijden.

"Daar, in die kerk op zondag, wordt de geestelijke basis voor de rest van mijn week gelegd. Mijn gerichtheid is anders; het gaat even niet over beleid en politieke vraagstukken, maar over zinsvragen en de rol van God in mijn leven; gedachten waar ik op een doordeweekse dag misschien niet zo snel aan toe zal komen."

V Eer uw vader en uw moeder
"Soms denk ik: zou mijn vader het goedvinden wat ik doe? Hij was een oprechte, eerlijke man. Kon slecht tegen onrecht, hield niet van gedraai of gedoe. Ik zou hem willen eren door te laten zien dat de waardes die hij toen belangrijk vond, de waardes zijn die ik nu probeer na te leven. Ik weet niet of ik ooit zal kunnen verifiëren of ik het juiste heb gedaan, maar ik hoop wel dat er een moment komt waarop ik weer met hem zal kunnen praten. Geen idee hoe het er in de hemel aan toe gaat... Vorig jaar zomer was ik in de Grand Canyon, in Amerika. Ik keek uit over het landschap en dacht: dat is de hemel, maar dan nog tien keer mooier. Het is een gevoel van diep geluk... nee, dat woord is nog te plat, een gevoel van totaal vervuld zijn. Zoiets. Het is de plek waar je alle liefde die je in dit leven hebt gehad opnieuw zult voelen. De liefde voor mijn vader is groot. Die zal ik daar dus ook ervaren.

"Hij was een rustige, overwegende man, maar hij wist duidelijk wat hij wilde. Een lieve vader die altijd tijd vrijmaakte voor zijn drie dochters. Het klinkt lyrisch, maar zo was het echt. Ik herinner me dat hij op een warme zomerdag al het werk op de boerderij liet liggen en ons meenam naar de Maas om te gaan zwemmen. Hij zág ons ook, ieder afzonderlijk. Ik keek graag naar spelletjesprogramma's op televisie en vaak wist ik het antwoord op de kijkersvraag. Hij spoorde me aan de oplossing in te sturen. Het is misschien een gek voorbeeld, maar het zegt iets over erkenning, over gezien en serieus genomen worden. We hadden het fijn, als gezin. Hij hield van ons, hij hield van mijn moeder.

"Op een ijskoude dag, in de winter van 1986, waren de waterleidingen bevroren en mijn vader moest al vroeg aan de slag. Vanwege die drukte had hij me geen kus gegeven toen ik naar school ging. Die dag is hij op het erf verongelukt. Hij is 47 jaar geworden. Mijn moeder was erbij toen het gebeurde... Ik heb het heel lang lastig gevonden om hierover te praten. Je doet zoiets niet bewust, maar ik denk dat ik vanaf het moment waarop mijn vader verongelukte vooral met mijn verstand heb gewerkt, in plaats van met mijn hart. Om het aan te kunnen, om het verdriet te behappen.

Lees verder na de advertentie

 
Soms denk ik: zou mijn vader het goedvinden wat ik doe?

"Ik was negen jaar. Voor mijn vaders dood was ik me minder van mijn leven bewust. Ja, ik zat op de basisschool, ik hield van paardrijden, dat soort onschuldige dingen, maar na het ongeluk wist ik - ook al gaf ik daar toen dat woord nog niet aan - wat gebrokenheid betekent. Als ik terugdenk aan mijn jeugd, begint de tijd dus eigenlijk pas vanaf dat moment te tellen. Er is verdriet, heel groot verdriet. Niet alleen bij mezelf, maar ook bij de mensen om mij heen. Misschien vond ik dát nog wel het ergst; te zien hoe verdrietig mijn moeder was.

"Het leven was zwaar, maar tegelijkertijd was het heel waardevol om te ervaren hoe de mensen om ons heen kwamen staan, hoe hecht ons gezin ook bleek te zijn. Ik heb een ouder en een jonger zusje. Wij vieren, we zijn niet kapot te krijgen. Ik heb een enorme bewondering voor mijn moeder, een supersterke vrouw, die door de diepste dalen is gegaan. Ze had niet alleen haar eigen verdriet, maar moest ook haar drie kleine kinderen troosten én de boerderij gaande houden. Het is haar allemaal gelukt. Het is ons gelukt. We hebben het gered.

"Toen ik in Rotterdam ging studeren en letterlijk een beetje op afstand kwam, durfde ik mijn hart iets meer te laten spreken. Ik voerde gesprekken met mensen die de situatie niet kenden, moest dingen uitleggen en werd me bewuster van de manier waarop ik mij in die periode had opgesteld. Ik ben nooit boos geweest, alleen maar erg verdrietig. Ik vroeg God of Hij mij kon uitleggen waarom mijn vader zo jong dood moest gaan, maar ik kreeg geen antwoord. Misschien is er ook helemaal geen reden. Misschien moet ik er gewoon op vertrouwen dat God er bij was toen hij stierf, en dat Hij hem heeft meegenomen. Ik kan het tot aan mijn eigen dood blijven vragen, en wie weet geeft God mij ooit wel antwoord, maar ik ben er nu mee opgehouden omdat ik merk dat die vragen mij geen rust geven. Het is zoals het is.

"Ik moet met die gebrokenheid verder leven, maar ik ben beslist geen fatalist geworden. De enige regel die ik heb ingesteld is dat mijn zoon en ik nooit uit elkaar gaan zonder een kus. Als hij 's ochtends naar school toegaat: eerst een kus. Nooit weggaan zonder een kus."

VI Gij zult niet doodslaan
"Laatst las ik in de krant het verhaal van een man die vond dat het leven na zijn pensionering voor hem zinloos was geworden. Hij had geen vrouw, geen kinderen en wilde, op basis van dit uitzichtloze lijden, dat er een einde aan zijn leven werd gemaakt. Zijn verzoek werd ingewilligd door de Levenseindekliniek.

"Ik weet nog steeds niet wat mij aan dit verhaal het meest verbijsterde... Is het zijn doodswens? Of is het de gedachte dat we kennelijk niet in staat zijn om met z'n allen rondom die man te gaan staan en hem een zinvol leven te geven? Ik vond zijn verzoek om euthanasie haast een aanklacht tegen mezelf. Daar begint het: we hadden er alles aan moeten doen om dit te voorkomen. Ik geloof niet dat in dit soort gevallen de dood een oplossing is voor een levensprobleem. Ik geloof dat het leven heilig is, door God gegeven. Dus nee: als ik arts was geweest zou ik aan het verzoek van deze man geen gehoor hebben kunnen geven.

 
Toen ik in Rotterdam ging studeren en letterlijk een beetje op afstand kwam, durfde ik mijn hart iets meer te laten spreken

"Helemaal aan de andere kant van die discussie staat de vraag: hoe kunnen we mensen met evidente ziektes - die uiteindelijk tot de dood zullen leiden - een natuurlijke dood laten sterven? Daar wordt, alleen maar doordat het medisch mogelijk is, de dood onnodig opgeschort."

VII Gij zult niet echtbreken
"Liefde en trouw zijn de twee mooiste, maar ook de kwetsbaarste dingen die je kunt hebben in het leven. Hoe ben je trouw aan de mensen om je heen? Hoe geef je hen dat waar ze recht op hebben? Het gaat dus niet alleen over de relatie die je met je echtgenoot of je partner hebt - maar goed, ik begrijp wel dat jij wilt weten hoe dit voor mij, als alleenstaande moeder, geldt. Ik ontmoette de vader van mijn zoon toen ik studeerde in Tel Aviv. We zijn uiteindelijk niet getrouwd; de details over het hoe en waarom zijn privé, voor ons drieën, niet voor de krant. Ik denk dat het voor een kind ideaal is om met een vader en een moeder op te groeien, maar ik kan gelukkig veel mensen om raad vragen en er zijn goede vrienden die de typische jongensactiviteiten met hem willen ondernemen. In een avondje Feijenoord wordt dus voorzien."

VIII Gij zult niet stelen
"Het feit dat dit in de tien geboden staat, betekent al dat het kennelijk in ons zit om eerst naar ons eigen belang te kijken. Er is dus niets nieuws onder de zon, maar toch valt het me op dat in deze tijden juist de mensen die dienstbaar zouden moeten zijn - kijk maar naar het debacle rond sommige woningcorporaties, de banken enzovoort - vooral hebben gewerkt vanuit het idee om er zelf rijker van te worden. Volgens mij is dit de vraag die weer centraal moet staan: hoe ga je om met de verantwoordelijkheden die je krijgt om de ander te dienen?"

IX Gij zult geen valse getuigenissen spreken tegen uw naaste
"Er ligt een grijs gebied tussen liegen en de waarheid niet helemaal recht doen, en ik merk dat in de politiek die ruimte behoorlijk wordt benut. Ook door mij, natuurlijk. Over het ene onderwerp houd je je mond en in een ander geval benadruk je juist bepaalde kanten. Soms gaat het erom wie het best kan framen: hoe prijs ik iets de hemel in, of hoe breek ik het tot op de grond toe af? Het lijkt erop dat we soms wel eens vergeten waar de samenleving nu uiteindelijk het meest mee is gediend. Nee, ik ben tot nu toe nog niet in gewetensnood gekomen; ik hoop toch dat ik nooit ergens vóór zal stemmen terwijl ik er diep in mijn hart op tegen ben. Weet je wanneer ik het wel moeilijk krijg, me onmachtig voel? Als ik zie wat er in Syrië gebeurt. We hebben, als Nederlandse regering, ingestemd met een luchtaanval als die door de VN-Veiligheidsraad wordt goedgekeurd. Ik sta nog steeds achter die keuze, maar hoe moet het nu verder? Die zaak is zo complex... Als ik hoor en zie hoe een sterk vermagerde inwoner van Aleppo een oproep doet om in ieder geval de gewonden te komen helpen, gaat mij dat door merg en been. Ik zit op een plek waar ik een klein beetje invloed kan uitoefenen. Wat doe ik ermee? Als iemand mij later vraagt wat ik toen, tijdens die afschuwelijk burgeroorlog in Syrië, heb gedaan, wil ik in ieder geval kunnen zeggen dat ik niet heb weggekeken. Het blijft niet bij één simpel besluit, voor of tegen iets en dan weer door. We moeten elke dag opnieuw een keuze maken. Hoe gaan we deze mensen helpen?"

X Gij zult niet begeren uws naasten huis; gij zult niet begeren uws naasten vrouw, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets dat van uw naaste is
"Laatst, toen ik weer eens liep te sputteren over mijn werk, over hoe alles te veel tijd kostte en niets liep zoals ik wilde, zei een collega tegen mij dat ik moest proberen wat meer Benedictijns te leven: genieten van wat je hebt, zien wat je allemaal krijgt. Zoiets - en dat dan permanent - lijkt mij heerlijk. Ik ben jaloers op mensen die dit van nature kunnen. Mijn oma bijvoorbeeld. Ze werkte hard, maar ze straalde tegelijkertijd een enorme rust uit. Zodra je bij haar binnenstapte voelde je een enorme liefde.

"Materiële zaken interesseren me niet erg en ik zie de relativiteit van een carrière in de politiek ook goed in - sterker nog: een 'veelbelovend talent' te worden genoemd vind ik alleen maar lastig - maar ooit te worden zoals mijn oma was, ja, dat is wel iets wat ik begeer."

 
Over het ene onderwerp houd je je mond en in een ander geval benadruk je juist bepaalde kanten

Deel dit artikel