Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nnimmo Bassey: Shell poetst in Nigeria alleen maar het eigen imago op

Home

HARMEN VAN DIJK

AMSTERDAM - Wat hem te wachten staat als hij naar Nigeria terugkeert weet Nnimmo Bassey niet. Ditmaal lieten de autoriteiten hem zonder problemen naar het buitenland vertrekken om een reis naar de Verenigde Staten en Nederland te maken. Maar toen hij begin juni een milieu-congres in Ghana bij wilde wonen, werd hij bij vertrek op het vliegveld gearresteerd.

Bassey (37) is één van de toonaangevende activisten in Nigeria, op het gebied van de mensenrechten en het milieu. Onderwerpen die in Nigeria hand in hand gaan, want waar het milieu wordt aangetast, wordt de bevolking in zijn bestaan bedreigd, vindt hij.

Hij wordt wel vergeleken met Ken Saro-Wiwa, ook een voorvechter van milieubescherming en mensenrechten. Saro-Wiwa werd vorig jaar door het tirannieke regime van generaal Sani Abacha opgehangen. Saro-Wiwa had zich bij het regime vooral gehaat gemaakt door zijn protesten tegen de vervuiling van Ogoni-land door multinational Shell.

Ook Bassey trekt fel van leer tegen de oliemaatschappij. Tijdens zijn korte bezoek aan Nederland wil hij in elk geval één zaak rechtzetten: hij gelooft er niets van dat Shell ervoor zorgde dat hij na zes weken gevangenis weer op vrije voeten kwam. 'Corporate advisor' Alan Detheridge van Shell zei twee weken geleden tegen de Volkskrant dat “Basseys naam tijdens gesprekken met de regering was gevallen” oftewel, Shell had zijn invloed in Nigeria aangewend om hem vrij te krijgen. “Onzin”, vindt Bassey. “Het enige waarin ze geïnteresseerd zijn is geld verdienen.”

Ook van de belofte van Shell om in het gebied van de Ogoni's een grote schoonmaakactie te houden, gelooft Bassey niets. “Het enige dat ze op willen poetsen, is hun imago. Ze hebben wel eens wat gedaan, dat is waar. Maar als ze één procent van de rotzooi hebben opgeruimd, dan is het veel. Het is een nachtmerrie voor mensen in Nigeria als onder hun land olie wordt gevonden. Shell en andere oliemaatschappijen als Mobil produceren zo goedkoop mogelijk. Ze wachten tot er dingen misgaan. Ze kijken niet van tevoren hoe ze milieuproblemen kunnen voorkomen.”

Is het eigenlijk niet een zaak van de Nigeriaanse overheid om regels te geven aan de oliemaatschappij? Bassey schudt zijn hoofd bij die vraag. “Shell en de regering, dat zijn twee handen op één buik. Het bedrijf heeft een enorme invloed op de politiek en de wetgeving. Shell is de peetvader van Nigeria.”

Het zijn dit soort uitspraken geweest die Bassey in de gevangenis deden belanden. Voor het regime van Nigeria is olie de voornaamste inkomstenbron. In de Nigeriaanse oliemaatschappij SPDC heeft Shell een aandeel van 30 procent, de Nigeriaanse staat 55 procent.

Bassey belandde in de gevangenis van de stad Lagos, zonder dat een aanklacht tegen hem werd ingediend. Samen met 78 andere mannen in een cel die geschikt was voor hooguit 12 personen. “De eerste nacht sliep ik naast de wc, opgevouwen tussen twee muren. Het was net een menselijke kluwen spaghetti daarbinnen. De ene ligt in je gezicht te ademen, de ander steekt zijn voet in je neus. Voor slaapmatjes moet je zelf zorgen. De gevangenis verschaft alleen een betonnen vloer.”

Hij heeft er moeite mee over zijn tijd in de gevangenis te praten. Hij vindt het genant om te vertellen dat hij zich bij aankomst moest uitkleden en hij vond het verschrikkelijk dat hij tussen echte criminelen in een cel gepropt werd. “Mensen met wie je normaal gesproken niets te maken wilt hebben”, zucht Bassey, die er uitziet als een succesvol zakenman. Als architect en schrijver behoort hij tot de elite van Nigeria. Omdat hij financieel onafhankelijk is, kan hij zijn werk als activist blijven doen.

“Zonder voedsel van buitenaf overleef je een Nigeriaanse gevangenis niet. Ik ben geen grote eter, maar ik heb toch af en toe wel iets nodig”, zegt Bassey met een grijns. De vrouw van een medegevangene bracht hem eten, want Basseys eigen familie woont in Benin-stad, terwijl Bassey in de stad Lagos gevangen zat. “De mensen die niet geholpen worden zijn er echt slecht aan toe. Die moeten leven van de restjes van de anderen en dat is niet veel.”

“Het ergste is dat je niet weet waarom je in de gevangenis zit en hoelang het gaat duren. Je weet in Nigeria nooit waar je aan toe bent. Ik kan niet zeggen waarom ik toen ben gearresteerd”, zegt Bassey. “Ik heb altijd in alle openheid kritiek geleverd op de regering, mijn organisatie stuurt netjes alle verklaringen op die we uitgeven. We zijn niet ondergronds bezig. Soms laten ze je met rust, soms grijpen ze in.”

Deel dit artikel