Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nigeria wordt het nieuwe China

Home

Sander Becker

Een Nigeriaanse voetbalsupporter tijdens de WK-kwalificatieronde tegen Ivoorkust. © afp

Nigeria groeit de komende decennia uit zijn voegen. Het land explodeert van 174 miljoen inwoners nu, naar 914 miljoen aan het eind van de eeuw. In korte tijd streeft Nigeria de giganten Pakistan, Brazilië, Indonesië en de Verenigde Staten voorbij, om te eindigen vlak onder de nummer één van dit moment: China. Het krimpende China wordt binnen vijftien jaar van de troon gestoten door een andere harde stijger: India.

Gemiddeld zes kinderen
De voorspellingen zijn afkomstig uit een recent rapport van het departement economie en sociale zaken van de Verenigde Naties. Eerdere rapporten lieten al zien dat Nigeria en andere landen ten zuiden van de Sahara spectaculair zouden groeien. Maar de samenstellers hebben hun cijfers voor dit Afrikaanse gebied flink naar boven moeten bijstellen, omdat mensen zich er driftiger voortplanten dan geraamd. Het aantal kinderen per vrouw moest in de modellen met 5 procent omhoog.

Een Nigeriaanse vrouw baart in haar leven gemiddeld zes kinderen. Ter vergelijking: in Nederland blijft de vrouw steken op 1,77. Met zijn hoge productie zit Nigeria in de wereldwijde geboortetopdrie. Alleen het naburige Mali (6,86) en het aangrenzende Niger (7,58) scoren hoger. Ook die twee schieten omhoog op de ranglijst van dichtstbevolkte landen. Vóór het eind van de eeuw zal het aantal inwoners van deze drie landen minstens zijn vervijfvoudigd. Hetzelfde geldt voor Burundi, Malawi, Somalië, Oeganda, Tanzania en Zambia.

Geen anticonceptie
De hoofdoorzaak van de bevolkingsexplosie is armoede, zegt Nico van Nimwegen, onderzoeker bij het demografisch instituut Nidi. "In de armste landen doen mensen vaak weinig tot niets aan geboortebeperking. Voorbehoedsmiddelen zijn te duur of onverkrijgbaar. Toch is de wens om gezinnen klein te houden heel sterk, ook in arme landen. Zodra anticonceptie bereikbaar wordt, zie je het geboortecijfer kelderen. Daar is geen dwang voor nodig."

Volgens het Amerikaanse Guttmacher Institute, dat zich inzet voor actieve geboorteplanning, zijn er in ontwikkelingslanden maar liefst 220 miljoen vrouwen die geen anticonceptie gebruiken terwijl ze dat wel willen. Het aanbieden van voorbehoedsmiddelen zou een van de effectiefste vormen van ontwikkelingshulp zijn, bevestigt Van Nimwegen.

Hoog geboortecijfer, ondanks opkomst economie
Ook onderwijs en economische ontwikkeling helpen over het algemeen om het geboortecijfer te drukken. Wat dat betreft is het verbazingwekkend dat Nigeria, economisch in opkomst dankzij olie, nog zo'n hoge voortplanting kent. Dit komt waarschijnlijk doordat de welvaart er bijzonder ongelijk verdeeld is, verklaart Georges Tiendrebeogo, arts en Afrikakenner die jaren bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen werkte.

"De overkoepelende economische cijfers van Nigeria zijn misschien gunstig", zegt Tiendrebeogo. "Maar de welvaart komt nauwelijks bij de gewone bevolking terecht. Daardoor hebben kinderen, zeker in de landelijke gebieden, nog echt een economische functie. Ze moeten bijvoorbeeld meewerken op het land."

Voeg daarbij de invloed van religieus fundamentalisme en van culturele opvattingen - bijvoorbeeld dat een vrouw in een polygaam huwelijk als waardevoller geldt naarmate ze meer kinderen baart - en het wordt duidelijk dat het geboortecijfer in Nigeria niet één-twee-drie zal inzakken.

Krimp
Uiteindelijk gaat het toch dalen, voorspellen de VN, maar langzaam. Pas tegen het eind van de eeuw zal Nigeria op 2,18 kinderen per vrouw uitkomen. Het voortplantingstempo blijft in elk geval lang genoeg hoog om een spectaculaire groei te garanderen. Die komt overigens niet alleen op het conto van de voortplanting: ook de teruggedrongen kindersterfte en de toegenomen levensverwachting dragen eraan bij.

Bij dit uitdijende beeld steken veel ontwikkelde landen schril af. Zij zullen deze eeuw juist krimpen. De Europese bevolking bijvoorbeeld neemt naar verwachting met 14 procent af. China zakt dankzij de eenkindpolitiek zelfs met 20 procent terug, van 1,4 miljard inwoners naar 1,1 miljard. Desondanks blijft de totale wereldbevolking stijgen, van 7,2 miljard nu, naar 10,9 in 2100. Dat is 800 miljoen meer dan in de vorige VN-raming - met dank, onder anderen, aan de Nigerianen.

Deel dit artikel