Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nieuwe kansen na de pensioendatum

Home

Jaap Willems

Wat een onzin te menen dat je een nobody wordt als je met pensioen gaat. Daarna ontstaan nieuwe kansen.

Op de pagina Podium van zaterdag beklaagt oud-hoogleraar Gerrit Kuiper zich over het einde van zijn loopbaan. Van een veel gevraagde autoriteit is hij een nobody geworden. Als je met pensioen bent gegaan, tel je volgens hem niet meer mee. Hij spreekt zelfs over een proces van desintegratie en vraagt zich af wat er gedaan kan worden tegen deze verspilling van kennis en ervaring.

Wat Gerrit Kuiper schrijft klinkt begrijpelijk, maar zijn visie is eenzijdig en hij schetst een onvolledig en daardoor onjuist beeld. Wie met pensioen gaat verliest inderdaad een en ander, maar zo’n afscheid creëert ook (veel) nieuwe kansen. Je krijgt rust en ruimte voor nieuwe activiteiten en die liggen niet alleen in het consumptieve vlak (zoals museumbezoek, reizen, sporten, studeren). Je kunt blijven meetellen als je daartoe het initiatief neemt. Dat zal veel mensen (even) meer moeite kosten dan doorgaan met je eigen werk omdat je nieuwe vaardigheden moet verwerven en nieuwe mensen moet leren kennen, maar het loont de moeite. Nieuwe activiteiten (bijvoorbeeld bestuurs- en vrijwilligerswerk) kunnen zowel voor de betrokken persoon als voor de samenleving zeer waardevol zijn.

Wie met pensioen gaat raakt inderdaad een en ander kwijt: zijn of haar status, het veilige netwerk, de maatschappelijke positie, het ritme en soms ook een deel van het inkomen. Vooral voor mensen die zich daarop niet voorbereiden, kan dat hard aankomen. Tien tot vijftien procent van degenen die met pensioen gaan, krijgt gezondheidsklachten. Er schijnen zelfs mensen te zijn die dat niet overleven. Maar een vergelijkbaar percentage rapporteert een toename van de gezondheid (en voor de meesten verandert er dus kennelijk weinig). Die verbetering van de gezondheid hangt waarschijnlijk vooral samen met het krijgen van rust en de vermindering of het totaal verdwijnen van stress en werkdruk.

Gepensioneerd worden is niet het einde van alles. De meeste mensen die met pensioen zijn gegaan, krijgen het drukker dan ooit. Zeker, senioren vullen voor een deel elkaars agenda’s doordat ze allerlei sportieve, culturele en andere activiteiten ondernemen, maar daarnaast zijn veel 65-plussers druk in bestuursfuncties van lokale verenigingen en organisaties. Menig historische kring, fotoclub, muziekvereniging of kerkbestuur zou in de problemen komen als de (vaak gepensioneerde) vrijwilligers er het bijltje bij zouden neergooien. De kennis en ervaring die men heeft opgedaan in leidinggevende functies bij bijvoorbeeld de overheid of in het bedrijfsleven zijn van vaak onschatbare waarde in het vrijwilligerswerk. De financiën van menig sportvereniging zou een chaos worden als de (gepensioneerde) vrijwillige boekhouder of accountant ermee ophield.

Na pensionering bouwen veel mensen bovendien een nieuw netwerk op. Menigeen ervaart dat als een vooruitgang. De mensen met wie je samenwerkte, had je meestal niet zelf uitgekozen. Collega’s zijn vaak een nagel aan je doodskist. Veel ellende op het werk hangt samen met degene met wie je moet samenwerken. De 65-plussers waarmee je na je pensioen gaat optrekken, zijn doorgaans wel je eigen keus. Je doet doorgaans alleen dingen samen met mensen die bij jou passen. Een van de voordelen van het ouder worden is bovendien dat het er niet meer zo veel hoeven zijn. Senioren zijn doorgaans tevreden met een kleiner netwerk Dat kost minder energie, tijd en moeite. Een van de meest aantrekkelijke kanten van het gepensioneerd zijn, lijkt voor veel mensen de hernieuwde aandacht voor gezin en familie en (oude) vrienden. Het mini-netwerk. Het wegvallen van het werk schept tijd en ruimte voor talloze familie- en andere reünies, oude vriendschappen wordt nieuw leven ingeblazen omdat daarvoor weer tijd is. En menig senior geniet van zijn of haar nieuwe rol in het leven van de kleinkinderen. Dat is iets anders dan het bezetten van een leerstoel of het meewerken in een bedrijf, maar de betiteling nobody is dan toch absoluut niet meer op haar plaats.

Jaap Willems schrijft het boek ’Met Pensioen’ dat volgend voorjaar verschijnt bij uitgeverij Nieuw Amsterdam.

Deel dit artikel