Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nieuw wapen tegen criminele bitcoins

Home

HAN KOCH

OM gebruikt digitale portemonnee om virtueel geld af te pakken

In de jacht op crimineel verkregen vermogen heeft het Openbaar Ministerie er een nieuw wapen bij. Sinds kort kan het OM virtuele munten, bitcoins, na een inval direct afpakken en wegzetten in een eigen 'digitale portemonnee'. Juridisch gezien is dat een aanzienlijk lastiger klus dan het in beslag nemen van een auto.

Lange tijd mochten criminelen denken dat de markt voor deze virtuele munten er een was zonder toezicht en dat het met misdaad verdiende geld veilig in bitcoins kon worden opgeslagen, buiten het bereik van de opsporingsdiensten. Voor het OM is het altijd vanzelfsprekend geweest dat je criminele bitcoins moet kunnen afpakken, juridisch lag dat echter niet zo eenvoudig. "Wil je iets in beslag kunnen nemen dan moet het een voorwerp zijn", legt Roy Appels, hoofd van de landelijke beslagautoriteit van het Openbaar Ministerie, uit. Het OM vindt nu op basis van drie uitspraken van rechters dat bitcoincodes aangemerkt kunnen worden als voorwerpen, en die kun je in beslag nemen.

"Maar dan heb je ze nog niet in je bezit. Dat heeft ons eigenlijk wel wat hoofdbrekens gekost. Bij een auto is het simpel, die pak je af en zet je achter een hek. Maar met bitcoins is dat een stuk complexer omdat die over het web zweven. We hebben daar een constructie voor bedacht. We hebben het bedrijf Bitonic een toepassing laten maken waardoor we die bitcoins vanaf de locatie waar we ze aantreffen direct kunnen wegzetten in wat we een 'OM-wallet' noemen, zeg maar een digitale portemonnee. Zo hebben we gedaan wat de wet voorschrijft: het goed uit de macht van de beslagene genomen." De nieuwe procedure wordt door alle opsporingsdiensten gebruikt. Er is maar een methode voor het direct beslaan van bitcoins en dat is de weg via Bitonic.

Bitonic, een bedrijf waarmee de overheid al eerder zaken deed, krijgt vervolgens de opdracht de bitcoins direct tegen de dagwaarde te verkopen en het geld te storten op de rekening van het OM. Tenzij degene die justitie op de korrel heeft genomen de waarde van de bitcoins in geld, als zekerheidstelling bij het OM, inlevert. Waarom zo snel verkopen? "We hebben natuurlijk gezien dat Mt Gox, een handelsplatform voor bitcoins, failliet ging en de bitcoins verdwenen. Vandaar dat we zo snel mogelijk omwisselen, anders loop je het risico dat je ze kwijt bent en we willen de risico's op koersverschillen minimaliseren. Je doet dit om criminelen de pas af te snijden."

Volgens Appels wordt de faciliteit opgezet omdat er ook wel wat te halen valt. Inmiddels zijn een paar honderd bitcoins, goed voor vele tonnen euro's, in beslag genomen. "We zijn pas sinds 1 juni met dit systeem in de lucht. Je moet slim en alert zijn om te zien of er bitcoions in het spel zijn. Vreemde bewegingen op internet, een papiertje dat gevonden wordt met een code erop of de geschiedenis op een computer. Het vereist veel van de opsporing. Het is de strijd tussen de crimineel en de opsporingsdienst. De realiteit is dat we altijd achter de ontwikkelingen aanlopen, maar we slagen er telkens wel in het gat te dichten. We denken het juridische en het praktische probleem op deze wijze te hebben opgelost. Misdaad mag immers niet lonen, ook niet als misdaadgeld in bitcoins is omgezet."

De rechtbank Noord-Nederland heeft onlangs, als eerste in Nederland, in beslag genomen bitcoins verbeurd verklaard. Die uitspraak bevestigt de weg die het Openbaar Ministerie is ingeslagen als het gaat om afgepakte bitcoins.

Lees verder na de advertentie

Computercode

De bitcoin is een puur digitale munt en feitelijk niets meer dan een computercode. Een wereldwijd onlinenetwerk ontcijfert de code en valideert alle transacties tussen bitcoinklanten. Op de markt voor bitcoins en andere vergelijkbare virtuele munten is geen toezicht. De cryptomunt is slechts op een manier te vergelijken met geld: je kunt ermee betalen, of liever gezegd: je kunt ermee ruilen. De munt is, zo bleek recent nog eens in een uitspraak van de rechtbank Almelo, niet aan te duiden als geld. In ons land is de euro het enige wettige betaalmiddel. Niemand is verplicht de bitcoins als betaalmiddel te accepteren en er is ook geen wettelijke plicht de bitcoins in te ruilen tegen geld in de oorspronkelijke waarde. En daarmee is het dus ook geen elektronisch geld.

Deel dit artikel