Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nieuw op de politieke agenda: geluk

Home

Seada Nourhussen

Bij een bijeenkomst over geluk, morgen, zijn opvallend veel politici aanwezig. Kan de politiek invloed hebben op het geluk van burgers en willen we die regeldrift wel?

„Een overheid bepaalt niet of burgers zich gelukkig voelen”, vindt Tweede Kamerlid Mei Li Vos (PvdA), morgen een van de politici bij het Symposium Geluk in Amsterdam. Wel kan de staat voor stabiliteit, inkomensgelijkheid en een schone leefomgeving zorgen, zegt Vos. „Ook kan de overheid maatregelen nemen die het welzijn van mensen bevorderen. In Singapore moeten burgers elke tien jaar verplicht een nieuwe, schonere auto kopen. Zo’n wet zou er uiteindelijk voor kunnen zorgen dat mensen gelukkiger worden, omdat ze in een schoner milieu zullen leven. Maar ik ben tegelijkertijd kritisch over zulk soort regeldrift.”

De bijeenkomst over geluk, voorgezeten door econoom Arnold Heertje, is georganiseerd door Michiel Hobbelt (29), masterstudent sociale psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Naast Mei Li Vos zullen onder anderen Kamerlid Stef Blok (VVD) en Femke Halsema (GroenLinks) discussiëren over de mogelijkheid en wenselijkheid van geluk als politiek thema.

Van fractievoorzitter Halsema verscheen eind 2008 het boek ’Geluk!’. Daarin uitte zij kritiek op de hyperconsumptie in onze maatschappij, waarin mensen, inclusief zijzelf, onnodige luxe kopen uit een verlangen naar bevrediging. Halsema schetst haar idee van een gelukkigere samenleving: minder gericht op consumptie en met meer aandacht voor milieu en minder bedeelden.

Maar Kamerlid Stef Blok van de VVD vindt dat politici niet voor burgers mogen bepalen waar zij gelukkig van worden. „Als iemand gelukkig wordt van veel jurkjes of een Hummer, wie zijn wij dan om daar iets van te zeggen? Het staat mensen ook vrij om zonder tv of auto te leven, zoals in de jaren vijftig. Over het geluksgevoel gaan politici niet. Wij mogen uitsluitend de voorwaarden scheppen die burgers in staat stellen om geluk na te streven. Hoe mensen dat invullen, moeten ze zelf weten.”

In zijn onlangs verschenen boek ’Mentaal Vermogen, investeren in geluk’ gaat Trimbos-directeur Jan Walburg in op de rol van de overheid bij het bevorderen van geluk. Hij staat stil bij de invloed van het overheidsbeleid op armoedebestrijding, werkgelegenheid, sociale samenhang en onderwijs. Walburg vindt dat de overheid een sociaal en economisch belang heeft bij het bevorderen van welbevinden van burgers omdat gelukkige mensen volgens hem productiever en creatiever zijn.

Geluk staat in andere landen al langer op de politiek agenda. In Groot-Brittannië laat premier Brown zich al enige tijd adviseren door de New Economics Foundation, een denktank die de Happy Planet Index bedacht, een geluksmeting die rekening houdt met de ecologische voetafdruk. Nederland staat in die geluksindex op de zeventigste plaats.

Gelukspolitiek wint terrein volgens Valérie de Prycker, die aan de Universiteit van Gent onderzoek doet naar de rol van politiek bij het geluksniveau van burgers. „Er zijn veel data verzameld over de voorwaarden voor geluk. Zo is bekend dat getrouwde mensen net wat gelukkiger zijn dan ongetrouwden en dat gelovigen ook iets hoger scoren dan ongelovigen. Je zou dan als overheid het huwelijk fiscaal aantrekkelijker kunnen maken. Maar als je meer ruimte wil bieden aan religies, staat de scheiding tussen kerk en staat weer in de weg. Dus gelukspolitiek staat nog voor veel problemen.”

Maar geluk, zegt econoom Arnold Heertje, is niet de juiste term. „Geluk hangt samen met vriendschap, relaties, liefde en erotiek. Op die terreinen hebben beleidsmakers niets te zoeken.”

Heertje heeft het niet over geluk, maar eerder over welvaart in de ruime zin van behoeftebevrediging. „Welvaart hangt niet alleen samen met financiële groei, maar met duurzame energie, open ruimtes, groen en schone lucht. Voor meer van die immateriële waarden moeten we wat materiële groei inleveren. Dat is een gedachte die steeds meer doordringt tot economen en politici.”

Deel dit artikel