Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Niet ieder klein kind kent de achternaam van mamma: hereniging wordt lastig in de VS

Home

Bas den Hond

Kinderen van migranten, die zijn gescheiden van hun ouders, bij een opvang in New York. Ze hebben zelf maskers gemaakt in de opvang. © Corbis via Getty Images
interview

Een uitspraak van een rechter in Californië zet een streep door het beleid van Trumps 'nultolerantie' ten aanzien van illegale immigratie. De Amerikaanse advocaat Sara Elizabeth Dill, die hartverscheurende gesprekken voerde met ouders die van hun kinderen werden gescheiden, voorziet dat hereniging in veel gevallen moeilijk gaat worden, zo niet onmogelijk.

De bij hun ouders weggehaalde kinderen van illegale immigranten en asielzoekers in de VS moeten binnen een maand terug zijn bij hun ouders, heeft een rechter in Californië bevolen. Kinderen van vier jaar en jonger moeten zelfs binnen twee weken terug zijn en binnen tien dagen moeten alle ouders telefonisch contact kunnen hebben met hun kinderen. Tot ze die terug hebben, mogen ouders niet worden uitgezet.

Lees verder na de advertentie

Het vonnis brengt de regering-Trump in een lastig parket. Volgens een oude rechterlijke uitspraak mogen kinderen maar twintig dagen met een ouder in een gevangenis zitten. Combinatie van de twee uitspraken betekent dat gezinnen zullen moeten worden vrijgelaten. Dan is het dus gedaan met het beleid van 'nultolerantie', waarbij iedere opgepakte illegale immigrant wordt aangeklaagd voor het misdrijf 'illegale grensoverschrijding', berecht en uitgezet.

Onder zware politieke en internationale druk had president Trump het uit elkaar halen van gezinnen vorige week woensdag al stopgezet. Maar een week later zijn nog maar een handvol kinderen teruggebracht bij hun ouders en zitten er nog meer dan tweeduizend vast in opvangcentra verspreid over het land.

Het enige dat ze echt belangrijk vinden is: leeft mijn kind nog? Waar is mijn kind?

Volgens de rechter brengt de nieuwe aanpak van immigrantengezinnen ouders en kinderen onherstelbare schade toe. Hij hekelde het feit dat er mee begonnen was zonder een goed plan voor hereniging: "De pijnlijke realiteit is dat onder het huidige systeem de kinderen van migranten minder accuraat en efficiënt te traceren zijn dan hun eigendommen."

Ook immigratie- en mensenrechtenadvocaat Sara Elizabeth Dill uit Washington DC, die vorige week in Texas vastgezette ouders ging bijstaan, voorziet grote problemen bij de hereniging. 

Volwassenen in hechtenis en kinderen in opvang vallen onder verschillende instanties, zegt ze. "Dat betekent in dit land ook twee verschillende computersystemen, verschillende persoonsnummers." En zeker bij jongere kinderen kan het spoor dan doodlopen. "Ik vroeg aan een ouder: weet het kind hoe u heet? 'Nee, ik ben gewoon mama.' Daar zit een enorm probleem, en niemand heeft het er nog over."

Vorige week vrijdag liet de advocaat al haar werk uit haar handen vallen. In alle vroegte stapte Dill met twee collega's in het vliegtuig naar Texas. "We kwamen aan in Brownsville en twee uur later spraken we in het Port Isabel detentiecentrum al met de eerste gedetineerden."

Ze deed wat elke immigratie-advocaat doet in een eerste gesprek met iemand die is opgepakt door de Amerikaanse grenspolitie, omdat hij of zij zonder papieren de grens over is gekomen. "We leggen uit wat er gaat gebeuren, waar ze eventueel een beroep op kunnen doen. En we praten over dingen die niet zozeer juridisch zijn: of ze gezondheidsproblemen hebben bijvoorbeeld."

Verdrietig

Maar dan komt het onderdeel dat niet gewoon is, het verdrietigste van het gesprek. "Daar zit je dan als advocaat die ze komt helpen, maar het enige dat ze echt belangrijk vinden is: leeft mijn kind nog? Waar is mijn kind? Wanneer zie ik mijn kind weer? En daarop heb ik geen antwoord voor ze."

"Als je een kind over de grens smokkelt, dan zullen we je vervolgen, en dat kind zal van je gescheiden worden, zoals de wet dat eist", zei minister van justitie Jeff Sessions in mei. Dat was een maand nadat hij officieel had bevolen het selectieve uitzettingsbeleid van de regering-Obama te verlaten en een beleid van nultolerantie te gaan voeren. Of het nu om een economisch migrant gaat of een asielzoeker, wie de officiële grensposten heeft omzeild, is een misdadiger en wordt in hechtenis genomen.

© Corbis via Getty Images

Deze maand werd duidelijk dat het nieuwe beleid had geleid tot het interneren van meer dan tweeduizend kinderen - omdat die niet langer dan drie weken in een echte gevangenis mogen zitten. Het leidde tot demonstraties en tot veroordelingen door buitenlandse regeringsleiders. En actie van een netwerk van advocaten dat bijna even oud is als de regering-Trump: de Dulles Justice Coalition.

Die coalitie is genoemd naar de plek waar in januari 2017 spontaan een hulpactie van advocaten op gang kwam: luchthaven Dulles in de hoofdstad Washington. Door een plotseling inreisverbod voor een aantal landen kwamen vele reizigers, vooral moslims, daar vast te zitten. Advocaten snelden toe om ze te helpen bij juridische procedures, veel anderen boden op afstand hun diensten aan.

"Nadat de toestanden rond dat moslimverbod gekalmeerd waren, zeiden we: we hebben nu 2000 vrijwilligers in de regio rond Washington, en een netwerk in andere steden van wel 10.000 advocaten, tolken, en andere vrijwilligers. We moeten bedenken hoe we daarmee snel kunnen reageren op andere crises", zegt Dill, die ook bestuurslid is van de organisatie. "Onze reactie op dat moslimverbod was eerst heel chaotisch, maar we leerden ervan, de volgende keer konden we beter voorbereid zijn. "We wisten natuurlijk niet wat de volgende crisis zou zijn, maar toen dit gebeurde, besloten we meteen te helpen. We stuurden een aantal advocaten naar Texas als eerste assistentie voor de hulporganisaties daar."

Al heet het niet zo, het detentiecentrum van de grensovergang Port Isobel in Brownsville is in feite een gevangenis. "Je moet door een strenge veiligheidscontrole, je moet al je sieraden afdoen, je mag geen elektronische apparaten meenemen. Ik werd weer een heel ouderwetse advocaat, met pen en papier. Maar dat betekende bijvoorbeeld ook: geen foto's maken van documenten. Je werd dus nogal in je werk gehinderd.

Veel van de gedetineerden hopen asiel te krijgen, als vluchtelingen voor geweld. Dat bewijzen is moeilijk

"In de drie dagen dat we daar waren, ontmoetten we ongeveer tweehonderd gedetineerden. Die waren stuk voor stuk al minstens twee weken gescheiden van hun kind. Ik denk dat 30 procent hun kind even had kunnen spreken, maar dat was dan maar één telefoongesprek geweest, en die gesprekken waren heel kort, nog geen vijf minuten. En bijna niemand wist waar zijn kind was.

"Iemand had gehoord dat haar dochter in Miami zat, maar wist niet de naam van de instelling. Een ander wist dat haar kind ver naar het noorden was gevlogen. Het was niet New York, dus vroeg ik: Michigan, want ik wist dat daar ook kinderen heen waren gebracht. Ja, dat was het. Ze hadden dat niet kunnen onthouden, want ze hadden nog nooit van Michigan gehoord.

Marteling

"Het was heel verdrietig allemaal, want veel van hen hadden hun land half mei verlaten en twee weken gelopen, helemaal naar de grens met de VS. Als je vlucht voor marteling en seksueel geweld, gedode familieleden moet achterlaten, zo'n loodzware reis maakt die veel mensen niet eens overleven, en dan je kinderen moet afgeven, ik vind het marteling. Ze geven je geen informatie, ze zeggen niet eens: maandag mag je je kind spreken, of: volgende week mag je hem zien."

Waarom de telefoongesprekken die sommige ouders met hun kinderen hadden zo kort waren, weet Dill niet. Het kan door geldgebrek bij de bellers komen: "De detentiecentra vragen veel geld voor telefoongesprekken, voor 15 of 20 minuten betaal je zo'n 15 dollar. Dat zou niet moeten, niet voor een verbinding van het ene overheidsgebouw naar het andere."

Alle vrouwen die ik heb gesproken, stuk voor stuk, zijn minstens één keer in hun leven verkracht

Het zou ook niet moeten in het belang van het kind: "De meeste mensen met wie ik gesproken heb, hadden een kind onder de zes. Daarmee praat je anders dan met een tiener. Die kun je vragen: ben je gezond, krijg je goed te eten, heb je een veilige slaapplaats? Bij een klein kind kan dat niet. En dus, vertelden sommige vrouwen me, konden ze alleen maar luisteren naar de stem van hun kind en 'ik hou van je' zeggen, en dan was het na een minuut alweer voorbij."

Veel van de gedetineerden hopen asiel te krijgen, als vluchtelingen voor geweld. Dat bewijzen is vaak moeilijk. Niet voor een van de migranten die Dill sprak, een man met een litteken dat van zijn rug af over zijn keel liep, resultaat van een mislukte moordpoging met een kapmes.

"Een andere gedetineerde zei, toen ik vroeg of hij documentatie had voor zijn asielaanvraag: 'Ik heb het allemaal in de Cloud staan.' Dat was iemand die uit de stad kwam en daar een goede baan had. Maar de meesten die we ontmoetten, waren indianen, uit heel arme streken, waar minder dan 25 procent van de mensen internet heeft. Als die iets overkomt, kunnen ze niet even hun iPhone pakken en een foto nemen.

"Alle vrouwen die ik heb gesproken, stuk voor stuk, zijn minstens een keer in hun leven verkracht. Het is de cultuur in sommige gebieden. Als de politie het niet eens onderzoekt, dan denken de mannen dat ze er recht op hebben. Een vrouw was gevlucht omdat haar dochter was verkracht en ze had gezworen dat het ze niet opnieuw zou laten gebeuren. Een echtpaar had hun dochter de pil gegeven voor ze aan de reis begonnen, wetend dat ze vermoedelijk wel verkracht zou worden. Als je die beslissing moet nemen, dat is verschrikkelijk."

© Corbis via Getty Images

En dat die dochter dan na aankomst in de VS van ze wordt afgepakt, vervult Dill met schaamte. "Dat vond ik een van de moeilijkste dingen: naar die prachtige vrouwen en mannen te moeten kijken, die de kracht en de volharding hadden om meer te verdragen dan wij zouden kunnen. En me dan moeten verontschuldigingen voor mijn land, te moeten zeggen: het spijt me dat je zo behandeld wordt, maar we zijn hier om te helpen, en omdat we niet geloven dat het terecht is wat ons land hier doet."

Herenigingen nog ver weg

De door het nieuwe beleid gescheiden ouders en kinderen zullen weer worden herenigd, heeft de regering-Trump beloofd. Maar volgens advocaat Sara Elizabeth Dill gaat dat in veel gevallen een groot probleem worden.

"Ouders en kinderen worden nu nog door twee verschillende instanties vastgehouden. Dat betekent in dit land ook twee verschillende computersystemen, verschillende persoonsnummers. We denken dat ze niet eens een plan hiervoor hadden toen ze tot dit beleid besloten - er is misschien helemaal geen databestand. We hebben een groep die probeert een databestand te maken, op basis van informatie die advocaten verzamelen, om zo ouders en kinderen te koppelen."

Vooral het terugvinden van kleine kinderen gaat problemen opleveren: "Ik vroeg aan een ouder: als iemand bij je kind gaat zitten en vraagt hoe het heet, kan het dat zeggen? En ze zei: misschien. Weet het uit welk land het komt? Nee. Weet het hoe u heet? Nee, ik ben gewoon mama. Dus daar zit een enorm probleem, en niemand heeft het er nog over."

Zelfs als ouders en kinderen herenigd worden, zijn de problemen nog niet voorbij. De regering-Trump wil het beleid van 'nultolerantie' handhaven, en heeft een rechter gevraagd complete gezinnen voortaan langer dan 20 dagen te mogen opsluiten. Wordt dat verzoek geweigerd, dan staat de regering opnieuw voor de keus: vrijlaten of het kind weghalen.

Een alternatief voor de opvangcentra waar kinderen nu zijn ondergebracht, is het laten verzorgen door een familielid. Tot voor kort was dat heel gebruikelijk. Dill: "Een broer, zus, ouder, wie dan ook, kon tijdelijk voor een kind zorgen, en daarbij werd niet gelet op verblijfstatus. Er was alleen een onderzoek naar een eventueel crimineel verleden, en de ouders moesten toestemming geven."

Maar aan dat soepele beleid heeft de regering-Trump ook een einde gemaakt. "Ze eisen nu dat de persoon die het kind krijgt een permanente verblijfsstatus heeft, of Amerikaans burger is. Dat is in veel gevallen een enorm struikelblok. En wat we ook hebben ontdekt: als een ouder dat niet weet, en als verzorger een familielid opgeeft dat illegaal in het land is, hebben ze hem of haar daarmee verraden aan de grenspolitie. En die kan ze dan opzoeken en arresteren voor illegaal verblijf in het land. Dus daar hebben we de mensen nu ook al voor moeten waarschuwen."

Lees ook:  Trump heeft zichzelf in de nesten gewerkt met zijn migratiebesluit

De zware kritiek van ook zijn eigen partij doet het migrantenbeleid van Trump verder afbrokkelen. Het is een politiek fiasco.

Deel dit artikel

Het enige dat ze echt belangrijk vinden is: leeft mijn kind nog? Waar is mijn kind?

Veel van de gedetineerden hopen asiel te krijgen, als vluchtelingen voor geweld. Dat bewijzen is moeilijk

Alle vrouwen die ik heb gesproken, stuk voor stuk, zijn minstens één keer in hun leven verkracht