Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Niemand weet of al die methodes tegen pesten ook helpen

home

Rob Pietersen

© ANP XTRA

In de 'antipestindustrie' gaan inmiddels miljoenen om, maar de meeste aangeprezen methodes ontberen  een solide wetenschappelijke basis. Vrijwel geen enkele aanpak is echt grondig onderzocht, of door volledig onafhankelijke onderzoekers getest.

Nog geen enkele methode voldoet aan de hoogste we­ten­schap­pe­lij­ke standaard

Bram Orobio de Castro

Gepeste kinderen die zelfmoord pleegden, en de verontwaardiging die dat opriep, hebben een bloeiende antipestindustrie doen ontstaan. Maar de her en der ontwikkelde methodes om pesten aan te pakken, kunnen volgens deskundigen averechts werken of zelfs 'levensgevaarlijk' zijn.

Kwakzalverij
Kinderombudsman Marc Dullaert sprak eerder al van 'zelfbenoemde coaches die grote bedragen vragen voor kwakzalverij'. In maart 2013 presenteerde hij samen met staatssecretaris Sander Dekker (onderwijs) het Plan van aanpak tegen pesten. Scholen moeten vanaf 2015 het verschijnsel aanpakken met een methode die aan bepaalde voorwaarden voldoet.

Een commissie van het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) bekeek de afgelopen maanden namens Dekker meer dan zeventig methodes. Welke 'bewezen effectief' zijn, maakt het ministerie volgende maand bekend. De verwachting is dat slechts een kort lijstje overblijft.

Problemen verergerd
"De programma's vochten elkaar de afgelopen jaren de tent uit, ze hebben geld verdiend over de ruggen van gepeste kinderen die echt zijn lastiggevallen met methodes die hun problemen soms verergerden. Er zijn nu goede criteria, er komt een harde sanering. Dat is winst", zegt Bram Orobio de Castro, hoogleraar ontwikkelingspsychologie in Utrecht.

Daarmee zijn we er nog niet, voegt hij er snel aan toe: "Het vervolg zou moeten zijn, dat de methodes die overblijven volgens de hoogste wetenschappelijke standaard worden beoordeeld. Aan die eisen voldoet in Nederland nog geen enkele methode. Natuurlijk is dit het paard achter de wagen spannen: nu pas echt grondig wetenschappelijk onderzoek."

Lees verder na de advertentie
Het onderzoek is broddelwerk, de slager keurt zijn eigen vlees. Hier is niets we­ten­schap­pe­lijks aan.

Johan Hoekstra

Aan de hoogste wetenschappelijke standaard voldoet volgens de hoogleraar een methode waar meer studies naar zijn gedaan door verschillende wetenschappers, die uitgebreid is getoetst en is vergeleken met scholen waar de pestmethode niet werd gebruikt. De gegevens moeten voor andere wetenschappers te controleren zijn en meerdere onderzoeken moeten in een wetenschappelijk tijdschrift zijn gepubliceerd.

"In Nederland hebben we alleen wetenschappelijk onderzoek naar pestmethodes van een niveau-tje lager, met maar één studie of minder goed vergelijkbare groepen", stelt Orobio de Castro.

Onafhankelijkheid
Het verrichte onderzoek naar bepaalde methodes tegen pesten lijkt niet helemaal onafhankelijk. Orobio de Castro doet onderzoek naar de Kanjertraining, gefinancierd door de Kanjertraining zelf. De socioloog René Veenstra van de Rijksuniversiteit Groningen, ook wel de 'pestprofessor' genoemd, toetst de KiVa-methode. Die Finse methode is door hem zelf geïmporteerd en op honderd basisscholen geïntroduceerd.

"Er is gewoon maar een klein clubje dat op dit gebied onderzoek doet", aldus Orobio de Castro. De Kanjertraining en de KiVa-methode zullen vrijwel zeker voorkomen op de advieslijst. NJI en ministerie hebben die methoden al omarmd.

Dat in een net verschenen boek van Johan Hoekstra ('Soep van Kei­stenen', geschreven op verzoek van de vereniging Bijbel & Onderwijs) forse kritiek wordt geleverd, zal daar niets aan veranderen. De oud-predikant en oud-leraar noemt het pedagogische niveau en de wetenschappelijke onderbouwing bedroevend: "Ik begon mijn onderzoek met nieuwsgierigheid, kwam via verbazing uit bij verbijstering. Aan deze contraproductieve aanpak zijn miljoenen verdiend. Op basis waarvan omarmen het NJI en het ministerie dit? Het onderzoek is broddelwerk, de slager keurt zijn eigen vlees. Hier is niets wetenschappelijks aan."

"Het onderzoek is uitgevoerd volgens de wetenschappelijke standaarden en gecontroleerd door onafhankelijke wetenschappers en tijdschriften", zegt Orobio de Castro. Toch heeft ook hij kritiek: "De overheid zou meer onafhankelijk onderzoek naar pesten moeten financieren."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Nog geen enkele methode voldoet aan de hoogste we­ten­schap­pe­lij­ke standaard

Bram Orobio de Castro

Het onderzoek is broddelwerk, de slager keurt zijn eigen vlees. Hier is niets we­ten­schap­pe­lijks aan.

Johan Hoekstra

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.