Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nee, de rechter is geen klimaatactivist geworden

Home

Esther Bijlo

Urgenda directeur Marjan Minnesma en advocaat Roger Cox vieren de uitspraak van de rechter. © AP

De rechtbank in Den Haag schrijft klimaatgeschiedenis. De Nederlandse overheid is te laks met het nemen van maatregelen tegen klimaatverandering, luidt het harde, en internationaal unieke, oordeel. De rechter mengt zich daarmee in een zaak die tot nu toe louter een politieke was. Maar de gevolgen van klimaatverandering zijn zo ernstig en bovendien onomkeerbaar, dat de burger recht heeft op bescherming daartegen, redeneert de rechter.

Duurzaam platform Urgenda, dat de zaak had aangespannen samen met 900 burgers, vierde de overwinning gisteren. Voorstanders van een strenger klimaatbeleid omarmden de uitspraak. Dat werpt de vraag op of de onafhankelijke rechter, na paus Franciscus, nu ook klimaatactivist is geworden. Op die vraag was de rechtbank voorbereid. Nee, wij gaan helemaal niet op de stoel van de politiek zitten. We gaan na wat de Nederlandse overheid zelf nastreeft in het klimaatbeleid.

Geen discussie over de ernst van het probleem
En dan is de vaststelling: de staat doet niet wat de staat heeft beloofd. Dat heeft volgens de Haagse rechtbank niets met politieke stellingname te maken. Over de ernst van het klimaatprobleem is namelijk geen discussie. Nederland vindt maatregelen tegen klimaatverandering noodzakelijk. De aarde zou met niet meer dan twee graden moeten opwarmen om ernstige droogte, overstromingen en voedseltekorten te voorkomen, zo is de wetenschappelijke consensus. De Nederlandse overheid denkt daar niet anders over dan Urgenda en de 900 burgers.

Over de uiteindelijke doelstelling is ook geen debat. Om die opwarming te beperken zou de uitstoot van broeikasgassen door geïndustrialiseerde landen in 2050 80 procent lager moeten zijn dan in 1990. Nederland en ook de Europese Unie hebben zich hieraan gecommitteerd. Dat betekent dat in 2030 de afname 40 procent moet zijn. Tot zover ook nog geen probleem.

Maar dan komt de tijdshorizon dichterbij, 2020. Over wat dan bereikt moet zijn lopen de meningen uiteen. Volgens de wetenschappers van VN-klimaatorganisatie IPCC zou de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 dan 25 tot 40 procent lager moeten zijn dan in 1990. Die conclusie is op zichzelf niet omstreden: Nederland en de Europese Unie erkennen dat. Toch is de harde EU-doelstelling voor 2020 niet verder gekomen dan 20 procent.

De ondergrens
Nederland gaat zelfs dat niet halen: 17 procent is nu het hoogst haalbare. En nu komt het oordeel van de rechter. Als Nederland de zorgplicht voor zijn burgers serieus neemt, dan zou het klimaatbeleid moeten koersen op 25 procent, de wetenschappelijke ondergrens. Dat is minimaal noodzakelijk om burgers te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering, concludeert de rechtbank.

En nee, de rechter is dus geen activist. Want het besluit om nog meer te doen en, zoals Urgenda wenst, de uitstoot met 40 procent terug te brengen is wel een zaak van de politiek, vindt de rechter. Met talloze citaten uit rapporten, vergaderingen, protocollen en rechtstreeks uit de monden van Nederlandse bewindslieden onderbouwt de rechtbank deze redenering.

Ook op kritiek uit andere hoek is de rechtbank bedacht. Want als Nederland hoger wil inzetten dan de Europese afspraak van 20 procent tast het misschien de eigen concurrentiepositie aan. Het jaagt bedrijven het land uit naar landen die het minder nauw nemen met klimaatbeleid. Dat is geen steekhoudend argument, oordeelt de rechter. Sommige andere landen zíjn ambitieuzer. Dat schaadt hun bedrijven niet, zo blijkt. Bovendien: het lakse Nederlandse klimaatbeleid kost juist geld. De inhaalslag die Nederland moet maken op weg naar 2050 als het niets verandert, is onnodig duur. Nu meer maatregelen nemen is volgens de rechtbank efficiënter.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel