Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nederland kan maar beter wennen aan terreurdreiging

Home

Romana Abels

Belgische agent voor de ingang van metrostaion Maalbeek waar dinsdag een aanslag was. © ap

Het zal de Nederlandse politici zwaar te moede zijn. Alweer een aanslag, nog dichterbij. Het gevoel dat Nederland de volgende is, groeit. Kiezers verwachten daadkracht. Blauw op straat, ruime bevoegdheden voor inlichtingendiensten, verwijdering van opruiers, verplichte deradicalisering.

Natuurlijk kan dat: meer doen, strenger zijn, hardvochtiger optreden. Maar tegelijk: voorkomen is onmogelijk. De aanslagen in Brussel tonen opnieuw dat zelfmoordaanslagen niet alleen gepleegd worden door geradicaliseerde Syriëgangers die moorddadig terugkeren. Een zelfmoordterrorist kan ook een doodgewoon boefje zijn dat in noodtempo in een extremist veranderde, zonder dat een inlichtingendienst hem op de radar had.

Wen er maar aan, zeggen deskundigen. "Europa zal nog zeker 20, 25 jaar moeten lijden onder het jihadi-terrorisme", zei de Noorse terreurdeskundige Peter Nesser onlangs op een bijeenkomst van de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid. Nesser voorspelde die dag grotere, beter geplande operaties. Bommen per drone, chemische wapens. Zijn Nederlandse collega Beatrice de Graaf durfde er niet verder dan tien jaar vooruit te kijken. Al die tien jaar, zei ook zij, zal in Nederland ieder kwartaal een 'dreigingsanalyse' verschijnen. En de Duitse deskundige Peter Neumann zei gisteren nog op de Duitse televisie dat 'Europeanen, net als Israëliërs, zullen moeten wennen aan voortdurende terreurdreiging'.

Syriëgangers
Neem alleen dit feit: vorig jaar reisden nog 56 mensen uit Nederland naar Syrië en voegden zich daar bij de ongeveer honderd nog levende Nederlandse strijders. Vijftien procent keert terug, en die is niet alleen.

Die heeft alleen al gezelschap van de groeiende groep van mensen wier paspoort werd ingenomen toen men ontdekte dat ze van plan waren naar Syrië te gaan - het overkwam de afgelopen jaren tientallen Nederlanders. Een handleiding bommen maken kan de rest doen. En onderschat niet de rekruteringpotentie van stoere jihadisten onder mensen zonder toekomstperspectief - op straat, in gevangenissen. Sommige politici opperen al dan niet verplichte 'deradicalisering', maar dat is meer een woord dan een daad - het staat in Nederland nog in de kinderschoenen en wordt alleen aangeboden aan mensen die 'ervoor open staan'.

Natuurlijk, Nederland is geen België of Frankrijk. Het heeft niet het sterk gefragmenteerde politie- en justitieapparaat dat daar is, het heeft niet zo'n sterk met terreur verbonden verleden. Nederlandse wijkagenten, jongerenwerkers, leraren hebben gekke dingen snel in de smiezen. De terreurwetten zullen binnenkort zijn aangescherpt. Nederland kent geen ernstig verpauperde, aan hun lot overgelaten banlieues. Uit Frankrijk reisden 1200 jongeren naar Syrië, uit België 440 en uit Nederland de helft daarvan 220.

Internationale aspect
Maar er is ook het feit dat Nederland al vaak een rol speelde in terreurzaken elders: ook Abdeslam zou naar Nederland zijn gereisd. "Voor het internationale aspect moet meer aandacht zijn dan voor het specifiek Molenbeekse", zegt de Noor Nesser in zijn onlangs verschenen boek over de geschiedenis van het jihadisme.

Nesser wijst in daarin op allerlei ongerijmdheden in gangbare theorieën: dat er ook een terreurcel was in Maaseik, logenstraft de gedachte dat terreur vooral uit afgebladderde flatwijken voortkomt. En dat ook uit Noorwegen, een schoolvoorbeeld als het gaat om integratie van minderheden, óók tientallen jihadisten naar Syrië reisden, maakt korte metten met het idee dat mislukte integratie de hoofdoorzaak is.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid maakte acht dagen geleden nog zo'n 'dreigingsanalyse' openbaar. Er waren geruststellende woorden, zoals die over Nederlanders die in het aanslagplanningswezen weinig te vertellen hebben. Maar er stond evengoed: 'In de ogen van jihadisten is Nederland een legitiem doelwit', onder toevoeging dat het nog legitiemer is geworden sinds Nederland deelneemt aan luchtaanvallen op Syrië.

"Het valt niet uit te sluiten dat ook Nederlandse jihadistische uitreizigers worden teruggezonden met een opdracht om aanslagen te plannen of te plegen. Ondanks de hoge inzet van de verantwoordelijke organisaties, is het mogelijk dat jihadisten ook in Nederland in staat zijn van de radar te blijven."

In ieder geval is Justitie er al behoorlijk druk mee. Op dit moment lopen in Nederland ten minste 115 onderzoeken naar ongeveer 135 verdachten in Nederland, meldde minister Van der Steur vorige week. Er lopen ook 150 onderzoeken naar verdachten die zich in het strijdgebied bevinden.

Uitgezet naar Nederland
Turkije zegt dat het een van de aanslagplegers in Brussel vorig jaar naar Nederland heeft uitgezet. Het gaat om Ibrahim El Bakraoui, die zich dinsdag op het Brusselse vliegveld Zaventem opblies. De man werd volgens Turkije in juni opgepakt in Gaziantep in Zuid-Turkije en een maand later uitgezet. De Belgische minister van justitie Koen Geens bevestigt dat de verdachte naar Nederland was uitgezet. Het Nederlandse ministerie van veiligheid en justitie onderzoekt de zaak.

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie