Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nederland is nog altijd een belastingparadijs

Home

Redactie

Het Starbuckslogo bij het hoofdkantoor in Amsterdam © epa

Starbucks verhuist van Nederland naar het Verenigd Koninkrijk. Slecht nieuws voor de Nederlandse schatkist, die veel inkomsten dreigt mis te lopen. Hoe staat het met de status van Nederland als belastingparadijs voor bedrijven? Een paar antwoorden van onze economieredacteur Jan Kleinnijenhuis.

Deze verhuizing heeft niets met belastingen te maken, zegt Starbucks zelf.
Dat lijkt me erg onwaarschijnlijk. De reden dat Starbucks überhaupt in Nederland zat, is natuurlijk het gunstige belastingklimaat. Er zijn hier heel veel mogelijkheden om bijvoorbeeld geld heen en weer te schuiven tussen vennootschappen. Er zijn in de financiële wereld allerlei constructies bedacht die gebruik maken van zulke mogelijkheden, met namen als 'Double Irish with a Dutch Sandwich'. Het komt er op neer dat je officieel nergens winst maakt, en nergens belasting betaalt.

Wat voor regeling had Starbucks dan met Nederland getroffen?
Daar hebben we eigenlijk geen idee van, want die afspraken worden vastgelegd in zogeheten 'rulings' met de Belastingdienst. Dat zijn arrangementen waarin vooraf afspraken worden gemaakt over hoe de fiscus naar jouw bedrijf kijkt: welke geldstromen gelden als inkomsten, welke als royalties, enzovoort. Die afspraken zijn geheim.

Maar Nederland is dus nog steeds een belastingparadijs?
Iedereen zegt het. Een onderzoekscommisie van het Amerikaanse congres bracht een tijd geleden een rapport uit, waarin Nederland in één adem werd genoemd met de Kaaiman Eilanden en Guernsey, landen waarvan iedereen weet dat het belastingparadijzen zijn.

Daar is Nederland zich toen lam van geschrokken. Er is in de Tweede Kamer over gedebatteerd, maar de enige concrete uitkomst daarvan is een motie, begin 2013, waarvan de strekking ongeveer was: wij vinden zelf niet dat we een belastingparadijs zijn, en gaan over tot de orde van de dag.

Het is ook wel begrijpelijk dat je niet zomaar kunt gaan morrelen aan bestaande afspraken. Maar het lijkt er ook niet op dat er met het oog op de toekomst is afgesproken om iets strenger te zijn voor multinationals die zich hier willen vestigen.

Toch vertrekt Starbucks nu naar het Verenigd Koninkrijk
In Groot-Brittannië krijgt het bedrijf al een tijdje de wind van voren, omdat het er geen belasting betaalt. Het bedrijf geldt daar als het toonbeeld van de multinational die winsten wegsluist naar het buitenland. Zelf zeggen ze dat wat ze doen honderd procent legaal is, en dat klopt ook wel. Maar Starbucks heeft op een gegeven moment ook twintig  miljoen pond als 'gift' overgemaakt naar de Engelse belastingdienst. Ze kunnen niet toegeven dat ze schuldig zijn, maar indirect doen ze dat daarmee toch.

Dus het is een kwestie van publieke opinie?
Nee, want los van die publieke verontwaardiging heeft het Verenigd Koninkrijk de afgelopen tijd ook zelf heel veel vergelijkbare constructies opgetuigd zoals Nederland die kent. Het zou dus kunnen dat Nederland op dat punt ingehaald wordt.  

De Amerikaanse Kamer van Koophandel in Nederland noemt het vertrek van Starbucks een wake up call.  
Dat is het feitelijk ook. Als de positie van Nederland als belastingparadijs ondergraven wordt, hetzij door publieke verontwaardiging, hetzij doordat andere landen zich ook als belastingparadijs profileren, zal dat betekenen dat bedrijven zich hier minder snel vestigen. En ook al betalen zulke bedrijven weinig belasting, als Google en Starbucks en het hoofdkantoor van Bono en het hoofdkantoor van de Rolling Stones allemaal vertrekken, zal de staaskas dat voelen.

Maar de vraag is natuurlijk ook of je het moet willen: moet je met allerlei listige constructies het afvoerputje willen worden, het laagste punt waar bedrijven naartoe stromen?

Een race to the bottom. Is dit niet zo'n onderwerp waar we Europese afspraken over moeten maken?
Ja en nee. Ja, want vanuit het geheel bekeken is dat natuurlijk heel erg logisch: dan voorkom je dat er een soort concurrentie ontstaat tussen landen, die leidt tot steeds lagere belastingen voor bedrijven.

Maar nee, omdat het er gewoonweg niet van zal komen. Individuele landen als Nederland, Ierland en Luxemburg gaan dit niet doen: die willen een eigen belastingbeleid kunnen blijven voeren. Eurosceptici - en wie is er tegenwoordig niet eurosceptisch? - zullen zoiets ook zien als een volgende stap richting een Europese staat.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel