Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Navo-topman Jens Stoltenberg: Nederland heeft meer militairen nodig

Home

Marno de Boer

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de Navo. © EPA
INTERVIEW

Nederland heeft meer militairen nodig, vindt Jens Stoltenberg. De secretaris-generaal van de Navo wees er bij zijn bezoek aan Den Haag ook op dat enig begrip voor bondgenoot Turkije op zijn plaats is.

Nederland moet dringend meer geld uitgeven aan defensie. Met die boodschap was Jens Stoltenberg donderdag naar Den Haag getogen. Hij maakte duidelijk dat de 1,4 miljard euro die dit kabinet extra uittrekt niet genoeg is. De Navo vraagt om 2 procent van de economie voor defensie en met het extra geld komt Nederland met tien miljard euro op 1,3 procent uit. Stoltenberg vroeg kritische Kamerleden ook om begrip voor Turkije, de bondgenoot waar Nederland zo’n moeizame verhouding mee onderhoudt.

Lees verder na de advertentie

“Alle Navo-bondgenoten hebben in 2014 samen afgesproken dat 2 procent van de economie de richtlijn is voor het defensiebudget. Destijds voldeden drie landen daaraan. Nu zijn dat er al acht. Andere landen hebben een concreet plan om de norm in 2024 te halen.

Als je 2 procent van de economie aan defensie uitgeeft, blijft er nog 98 procent over voor andere zaken

Jens Stoltenberg

“Ik verwelkom de extra Nederlandse defensieuitgaven, maar ik verwacht meer. Het is begrijpelijk dat het budget na de Koude Oorlog omlaag ging, omdat de internationale spanningen verminderden. Maar als die spanningen oplopen, moet er ook weer geld bij. Tot in de jaren negentig gaf Nederland overigens meer dan 2 procent aan defensie uit, dus het is niet onrealistisch.”

De economie groeit. Ook al verhoog je het defensiebudget, dan nog blijft dat als percentage van de economie ongeveer gelijk.

“Een paar jaar geleden gebruikten politici de economische crisis als excuus om niet in defensie te investeren, want daar zou geen geld voor zijn. Nu horen we dat economische groei het behalen van de 2 procent in de weg staat. Die twee beweringen kunnen niet allebei kloppen. Als je 2 procent van de economie aan defensie uitgeeft, blijft er nog 98 procent over voor andere zaken.”

De tekst gaat verder onder de foto

Jens Stoltenberg en premier Mark Rutte in het zonnetje voor het Catshuis. © EPA

In de defensienota belooft het kabinet in 2020 nog eens naar het budget te kijken. Zou een verhoging dan gepast zijn?

“Een verhoging is noodzakelijk. Om de belofte uit 2014 te halen, en ook om te investeren in moderne militaire capaciteiten die nu ontbreken. Het is goed dat Nederland geld uitgeeft aan nieuwe marineschepen en de JSF, maar bij de landmacht zitten er gaten. Nederland heeft meer militairen nodig, en ze moeten beter getraind en beter uitgerust zijn.”

Ze hebben bijvoorbeeld meer artillerie voor vuurkracht nodig?

“Ja. Je ziet dat veel Europese legers cruciale capaciteiten missen. Bij het ene land is het de artillerie, bij de ander ontbreekt luchtverdediging, transport of inlichtingen. Daarom vragen we hen om meer geld uit te geven. De kracht van de Navo is dat niet ieder land alles hoeft te kunnen. Daarom werken we samen. Maar veel landen moeten wel echt meer investeren in cruciale capaciteiten. Je hebt een minimum nodig.”

Kamerleden stelden u bij uw bezoek veel kritische vragen over Turkije. Is dat terecht, of oordeelt Nederland te hard over Ankara?

“Turkije is een belangrijke bondgenoot die een sleutelrol heeft vervuld in de strijd tegen Islamitische Staat. We hebben met hen samengewerkt om de grens met Syrië af te sluiten, en ze hebben luchtmachtbases beschikbaar gesteld aan de coalitie tegen IS.

“Tegelijkertijd is er geen land in de Navo dat vaker het slachtoffer is geworden van een terreuraanslag. Ze hebben het recht om zichzelf te verdedigen, al moet dat natuurlijk wel binnen de grenzen van de rechtsstaat gebeuren.”

Turkije is het noorden van Syrië binnengevallen om tegen de Koerdische groep YPG te vechten, die juist een belangrijke Amerikaanse bondgenoot is tegen IS. Maar de YPG onderhoudt ook nauwe banden met de PKK, die in Turkije aanslagen heeft gepleegd en op de terreurlijst van de EU staat. Wordt hier te weinig rekening gehouden met Turkse zorgen?

“Het is belangrijk dat Turkije en de VS dit met elkaar bespreken. Ik heb tegen Erdogan en de Amerikaanse defensieminister Mattis gezegd dat ze tot een gezamenlijke aanpak moeten komen. Die moet tegemoet komen aan de legitieme Turkse zorgen, maar ook vooruitgang in de strijd tegen IS mogelijk maken.”

Met legitieme Turkse zorgen bedoelt u ook dat Ankara de PKK in Syrië kan aanpakken?

“De PKK staat bij veel organisaties en landen op de terreurlijst. De Navo zelf houdt geen terreurlijsten bij, maar Turkije heeft onder veel aanslagen geleden. Dit is iets waar ze tegen moesten optreden.”

Lees ook: 'Pas op met eigen militaire koers'

Zonder de Verenigde Staten en Groot-Brittannië kan Europa zich niet verdedigen, zo benadrukte Navo-topman Jens Stoltenberg eerder.

Deel dit artikel

Als je 2 procent van de economie aan defensie uitgeeft, blijft er nog 98 procent over voor andere zaken

Jens Stoltenberg