Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Natuurgebieden van Nederland verdienen beter

Home

PATRICK JANSEN en UNIVERSITAIR HOOFDDOCENT BIJ WAGENINGEN UNIVERSITY & RESEARCH

De verkiezing van het 'mooiste natuurgebied van Nederland' maakt veel enthousiasme los. De hoofdprijs is echter ondermaats, vindt Patrick Jansen.

Het vele geld dat wordt verdiend aan recreatie komt zelden bij natuurbeheer terecht

Vanaf 10 oktober kan iedereen meedoen aan de publieksverkiezing van 'het mooiste natuurgebied van Nederland', een initiatief van het ministerie van economische zaken. Afgelopen maand werden twintig gebieden aangemeld als kandidaat. Niet alleen terreinbeheerders nomineerden hun fraaiste natuurbeschermingsgebieden. Ook dienden zich consortia aan van gemeenten, provincies, ondernemers en terreinbeheerders, met voorstellen voor nieuwe nationale parken.

Voorbeelden zijn het 'Van Gogh National Park' met daarin de Loonse en Drunense duinen, 'Nieuw Land' met daarin de Oostvaardersplassen en het Markermeer, en 'Hollandse Duinen'. De consortia produceerden prachtige, rijk geïllustreerde bidbooks. Zulk bestuurlijk enthousiasme voor natuur is ongekend. Is er een wonder geschied?

Wie de hoofdprijs van de verkiezing ziet, begrijpt het. Niet alleen ontvangen de drie winnaars elk 300.000 euro, vooral ook zullen de 'mooiste natuurgebieden' in binnen- en buitenland worden aangeprezen als must-see toeristenbestemming. Dat kan zorgen voor veel extra bezoekers en dus omzet en werkgelegenheid in de recreatiesector. De bidbooks loven niet zozeer de natuur zelf, maar de aantrekkelijkheid van de regio en de economische ontwikkeling.

Lees verder na de advertentie

Recreatiedruk

Minder evident is waarom de terreinbeheerders hieraan meedoen. Het aanjagen van toerisme zou de recreatiedruk op onze natuurgebieden, die nu al hoog is, nóg verder vergroten. Natuurgebieden dienen primair voor de bescherming van wilde planten en dieren, die er voor hun voortbestaan afhankelijk van zijn. Kunnen die wel extra recreatiedruk aan? Het weinige onderzoek dat is gedaan stelt niet gerust. Zo vond ornitholoog Rob Bijlsma dat recreatiedrukte op de Veluwe ten koste gaat van het broedsucces van vogels als duinpieper, tapuit, draaihals, klapekster en veldleeuwerik. Ook vond hij dat rustgebieden door bezoekers steeds minder worden gerespecteerd, waardoor deze vogels steeds vaker verstoord worden.

Intussen hebben de meeste natuurbeheerders geen geld voor toezicht op de groeiende groep recreanten. De overheid heeft zwaar bezuinigd op natuur. Het vele geld dat wordt verdiend aan recreatie komt zelden bij natuurbeheer terecht. En het prijzengeld van de verkiezing volstaat niet om voldoende boswachters op de been te brengen om de extra bezoekers te begeleiden. Opvoeren van de recreatiedruk is riskant.

Daar komen nog andere problemen bij. Onze natuurterreinen zuchten onder een gevaarlijke cocktail van verdroging (ontwatering), vermesting (stikstof), verzuring (ammoniak en zwaveldioxide), vervuiling (pesticiden), verwarming (klimaat) en versnippering. Nederland doet daar veel te weinig tegen. Op natuurbescherming scoort ons land het slechtst in Europa. Er is geen ruimte om onze gebieden nóg zwaarder te belasten. Roofbouw dreigt.

Natuurbeheerders kennen de risico's van recreatie voor de natuur en weten best dat ze er met drie ton niet komen. Waarom doen ze dan tóch mee aan deze verkiezing? Het antwoord is: hoop. In 2011 is de natuurbescherming door het rijk zwaar vernederd. Het budget voor natuur slonk van 800 naar 200 miljoen per jaar. De natuurbeheerders hopen dat de verkiezing zal leiden tot hernieuwde waardering voor natuur.

Ze hopen op financiële steun voor het vergroten en aaneensluiten van natuurgebieden, zodat populaties van dieren en planten minder kwetsbaar worden. En ze hopen dat recreatieopbrengsten deels naar de kas van de natuurgebieden vloeien, zodat er straks wél geld is voor toezicht en natuurversterking. In werkelijkheid is er helaas geen enkele garantie dat de natuur zal profiteren van de publieksverkiezing.

Gezien het enthousiasme dat de regering heeft losgemaakt, zou het haar sieren als zij nu een punt zette achter de magere jaren voor de natuur. Beloon de consortia met de begeerde status van nationaal park, en help hen natuurbescherming daarbinnen vorm te geven. En beloon de drie prijswinnaars niet met 3 ton, maar met het miljoenenbudget dat ze nodig hebben om deze gebieden écht te laten uitgroeien tot natuurgebieden van internationale allure, stevig genoeg om extra recreatiedruk te kunnen verdragen. Nationale parken van wereldklasse verdienen een rijksbijdrage van wereldklasse.

Deel dit artikel