Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Naoorlogse trots op de biënnale

Home

HENNY DE LANGE

Nederlandse inzending laat het werk van architect Jaap Bakema herleven

"Hij had het kaliber van Rem Koolhaas. Het is terecht dat architect Jaap Bakema weer aandacht krijgt." Architect Herman Hertzberger (1932) heeft de Rotterdamse architect Jacob Berend Bakema (1914-1981) goed gekend. Het is mooi, vindt hij, dat de Nederlandse inzending voor de internationale architectuurbiënnale van Venetië, die morgen opent voor het publiek, Bakema op een voetstuk plaatst. Het Nederlandse paviljoen op het biënnaleterrein is voor deze gelegenheid omgebouwd tot een stukje van het winkelcentrum de Lijnbaan, de 'koopgoot', in Rotterdam. Bakema werd in de jaren vijftig wereldberoemd met zijn ontwerp voor deze winkelstraat. Het was de eerste autoloze winkelpromenade van Europa.

Jaap Bakema was een beetje uit beeld geraakt. Niet vergeten, dat kan ook niet, zoveel heeft hij met zijn bureau ontworpen: zo'n 2700 projecten in binnen- en buitenland. Om er een paar te noemen: Het Dorp bij Arnhem, de (niet-gerealiseerde) stadsuitbreiding Pampus in Amsterdam, de wijk 't Hool in Eindhoven, gebouwen van de TH in Delft, bungalowparken voor Sporthuis Centrum en het raadhuis van Terneuzen.

Hertzberger: "Hij was ongelooflijk energiek en inspirerend. Hij speelde een dominante rol in het internationale architectuurdebat. Daarnaast heeft hij voor een belangrijk deel het beeld van de architectuur na de Tweede Wereldoorlog in Nederland vormgegeven. Maar dat heeft hij wel samen met Jo van den Broek gedaan. Samen runden ze het bureau-Van den Broek en Bakema in Rotterdam." Hertzberger vindt het niet terecht dat Van den Broek onvermeld blijft in Venetië. "Jo en Jaap hebben samen hun bureau groot gemaakt. Het was geen huwelijk tussen die twee, maar wel zoiets. Ze waren de prominentste voorvechters van het modernisme in Nederland."

Bakema wordt in het Nederlandse paviljoen gepresenteerd als de architect die wilde bouwen aan een open samenleving. Hertzberger: "Hij geloofde oprecht dat je met architectuur een mooiere en betere samen-leving kon maken." Naderhand kwam er ook kritiek: zijn betonnen rechttoe-rechtaan gebouwen zijn wel betiteld als 'oostblokarchitectuur'.

Daarmee wordt Bakema geen recht gedaan, meent Hertzberger. "Hij hield niet van romantiserende, opgeleukte gebouwen. Maar is dat erg? Je kunt niet voor iedereen chique villa's bouwen. Daar was het ook de tijd niet naar. Hij heeft met de modernste materialen en technieken geprobeerd fatsoenlijke huizen voor de massa te maken." Veelzeggend voor de manier waarop Bakema in het leven stond, is dat hijzelf altijd in flats woonde.

de Verdieping 24

Meer over Jaap Bakema

Deel dit artikel