Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Na de ASML-zaak wil de Tweede Kamer geen Chinezen in aanbesteding 5G

Home

Marno de Boer

Vorig jaar bezocht de Chinese premier Li Keqiang Nederland om handelsdeals te ondertekenen. Inmiddels keert politiek Den Haag zich tegen Beijing. © ANP

De diefstal van bedrijfsgeheimen bij ASML door Chinese medewerkers komt op een politiek gevoelig moment naar buiten. Het kabinet moet volgende maand beslissen of het een harde lijn wil trekken tegen de invloed van door de Chinese staat gesteunde bedrijven. De politieke druk neemt toe om Chinese bedrijven beperkingen op te leggen.

Het meest in het oog springt de aanleg van 5G, het supersnelle mobiele internet dat bijvoorbeeld zelfrijdende auto’s mogelijk maakt. De Verenigde Staten, Australië en Nieuw-Zeeland hebben de Chinese telecomgigant Huawei al uitgesloten van hun aanbestedingen. Washington wil graag dat andere bondgenoten dit voorbeeld volgen. Europese landen praten wel over de risico’s van Chinese spionage via Huawei, maar schuiven een beslissing voor zich uit.

Lees verder na de advertentie
“In het licht van wat er met ASML is gebeurd, zou je Huawei niet moeten betrekken bij de aanleg van 5G”

Tot donderdag pleitte in Nederland alleen GroenLinks expliciet voor uitsluiting van Huawei. Buitenlandwoordvoerder Bram van Ojik en fractievoorzitter Jesse Klaver concludeerden na een werkbezoek dat het zo bar gesteld is met de privacy in China, dat een nauw met de regering in Peking verbonden telecombedrijf geen Nederlands internet zou moeten aanleggen.

Cyberprogramma

Nu tekent zich een Kamermeerderheid tegen Huawei af. Joba van den Berg (CDA)  zegt, ‘mede in het licht van wat we nu horen’, te betwijfelen of het bedrijf wel aan alle eisen voor een veilig internet voldoet. Regeringspartij VVD is zelfs helemaal om. “In het licht van wat er met ASML is gebeurd, zou je Huawei niet moeten betrekken bij de aanleg van 5G”, reageert Kamerlid Wybren van Haga.

Daarmee sluit de VVD zich aan bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. AIVD-directeur Dick Schoof zei vorige week dat Nederland geen apparatuur voor 5G zou moeten kopen van landen die een ‘offensief cyberprogramma’ tegen Nederland hebben. Daarmee doelde hij nadrukkelijk op China. Het AIVD-jaarverslag noemt China de ‘grootste dreiging op het gebied van economische spionage.’ Het land zou via cyberspionage, diefstal van onderzoek bij academische samenwerking, en overnames van cruciale bedrijven hoogwaardige kennis uit Nederland weghalen.

Het AI­VD-jaar­ver­slag noemt China de ‘grootste dreiging op het gebied van economische spionage.’

Ook bij D66 is er iets veranderd. Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma wil geen stappen zetten bij de aanbesteding van 5G tot de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid eind mei klaar is met een advies over de veiligheidsrisico’s. Sjoerdsma beaamt dat de toon daarin waarschijnlijk kritisch over Huawei zal zijn, gezien de waarschuwingen van de AIVD. Volgens Sjoerdsma kan het ook zonder hard bewijs van spionage door Huawei onverstandig zijn om met het bedrijf in zee te gaan, gezien de cyberspionage van de Chinese overheid.

Het kabinet heeft vorig jaar ook beloofd in mei met een bredere strategie over de omgang met het Chinese staatskapitalisme te komen. De totstandkoming van het plan is een taai proces. Waar de veiligheiddiensten willen optreden tegen Chinese economische spionage, zijn andere ministeries bang China als klant voor Nederlandse export te verliezen.

Harde strategie

Maar het politieke tij keert zich tegen China. Vorige week presenteerde de VVD al een China-strategie die het land ‘een bedreiging voor onze onafhankelijkheid’ noemt. Van Haga pleitte er toen voor om Chinese staatsgesteunde bedrijven minder toegang tot de Europese markt te geven, zolang Peking Europese bedrijven in China niet gelijkwaardig behandeld.

Van Haga wil dat het kabinet straks met een ‘harde strategie’ tegen China komt. “Bij ASML is het leed al geschied. Voor de toekomst moeten we keihard optreden en onze economie beschermen. Dat betekent in Europees verband strikte eisen stellen aan China op het gebied van staatssteun, gelijke toegang voor bedrijven tot elkaars markt, en respect voor intellectueel eigendom. Zaken doen met China is nu als een hardloopwedstrijd met iemand die doping gebruikt.” Ook Sjoerdsma pleit voor actie. “De strategie moet een stevig signaal bevatten, zodat Nederland in Europa tot de voortrekkers behoort bij de aanpak van oneerlijke Chinese praktijken.”

Nederland kan ook zelf meer doen om informatie te beveiligen, zegt GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee. Op zijn verzoek wil de Kamer snel in debat met minister Eric Wiebes (economische zaken en klimaat). Van der Lee noemt Nederland nu ‘te naïef’. Hij wil dat een expertisecentrum in kaart brengt hoe China in Nederland aan technologische kennis komt. Dat centrum moet bedrijven waarschuwen als China hun sector op het oog heeft. Van der Lee pleit er ook voor buitenlandse werknemers in gevoelige sectoren te laten screenen door de veiligheidsdiensten. Dat gebeurt nu alleen bij bedrijven in de defensie-industrie.

Lees ook:

Zaten er nou wel of geen Chinezen achter de bedrijfsspionage bij ASML? 

Chipmachinefabrikant ASML is slachtoffer geworden van diefstal van bedrijfsgegevens en dat leidde tot een hoop opschudding. Zaten er Chinezen achter? En zo ja, waarom?  Zes vragen, zes antwoorden.

Brussel is blij: China belooft voortaan soepeler te zijn voor Europese bedrijven

China belooft Europese bedrijven op de Chinese markt beter te behandelen. Door Brussel tevreden te stellen voorkomt China een eendrachtig front van de VS en de EU. 

China is niet de nieuwe wereldmacht

Moet Europa zich verenigen om sterker te staan tegen de rijzende wereldmacht China? Schouder aan schouder met de VS? Rustig aan, zo’n vaart loopt het helemaal niet, denkt de Amerikaanse strateeg Edward Luttwak.

Deel dit artikel

“In het licht van wat er met ASML is gebeurd, zou je Huawei niet moeten betrekken bij de aanleg van 5G”

Het AI­VD-jaar­ver­slag noemt China de ‘grootste dreiging op het gebied van economische spionage.’