Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Monsanto Tribunaal moet 'slachtoffers' een stem geven

Home

Amber Dujardin

Een demonstratie tegen Monsanto in Parijs. © afp

Schendt Monsanto de rechten van mens en milieu? Die vraag staat de komende dagen centraal bij het internationale Monsanto Tribunaal in Den Haag. Het is de hoogste tijd dat de omstreden zadenproducent 'zijn eigen rommel gaat opruimen', zegt woordvoerder Tjerk Dalhuisen.

Met hun bestrijdingsmiddelen en gemodificeerde zaden brengt Monsanto het milieu zoveel schade toe dat er sprake is van 'ecocide', stellen de activisten die het tribunaal organiseren. Zij willen dat dit als misdrijf wordt opgenomen in het internationaal strafrecht, zodat boeren een 'fatsoenlijke zaak' aan kunnen spannen bij gezondheidsklachten of schade aan hun land.

"Stel: je woont op het platteland en er drijft een gifwolk je huis binnen", legt Dalhuisen uit. "Dan kun je nu alleen een civiele procedure aanspannen tegen Monsanto. Slachtoffers kunnen een schadevergoeding krijgen, maar zelf blijft het bedrijf buiten schot."

Het tribunaal heeft geen juridische status, maar is bedoeld als voorbeeldproces om het debat aan te zwengelen over de aansprakelijkheid van ondernemingen die fundamentele rechten schenden, zoals het recht op voeding, gezondheid of informatie. In een reeks hoorzittingen zullen vijf rechters dit weekend dertig boeren, wetenschappers, politici en artsen horen over Monsanto. Daarna hopen ze een juridisch advies te formuleren over de schade die de multinational veroorzaakt.

"Het doel is om slachtoffers een stem te geven", zegt Dalhuisen. "Hiermee zorgen we dat ze een goed dossier krijgen voor civiele rechtszaken en onderzoeken we de mogelijkheden om het internationaal recht te hervormen. Dit tribunaal brengt de kosten in beeld die normaal buiten beeld blijven en waar Monsanto niet voor opdraait. Als je je eigen rommel op moet ruimen, moet je je bedrijfsvoering daarop aanpassen."

Lees verder na de advertentie
Slachtoffers kunnen een scha­de­ver­goe­ding krijgen, maar zelf blijft Monsanto buiten schot

Tjerk Dalhuisen, woordvoerder Monsanto Tribunaal

Omslag in de landbouw

Monsanto is zelf overigens niet aanwezig in Den Haag. "We hebben ze uitgenodigd, maar ze hebben in een verklaring laten weten dat ze het een slechte rechtszaak vinden", zegt Dalhuisen. "Ze voelen zich bij voorbaat veroordeeld. Volgens Monsanto leidt dit tribunaal af van de werkelijke discussie. Om de wereld te voeden zijn de nieuwste technologische ontwikkelingen keihard nodig, vinden zij. Wij willen juist een omslag in het model van de landbouw. Die drijft nu op olie en kunstmest, terwijl we meer moeten samenwerken met de natuur."

Het tribunaal wordt gesteund door honderden organisaties, waaronder Greenpeace en Milieudefensie. Maar niet door boerenbelangenorganisatie LTO, die de focus 'te eenzijdig' vindt. "We maken ons wel zorgen over de steeds verder gaande concentratie van bedrijven die bezig zijn met veredeling van gewassen", zegt bestuurder plantgezondheid Joris Baecke. "Maar voor ons gaat het niet alleen om Monsanto, maar ook om bedrijven als Bayer, Syngenta, Dupont, Dow en fusies tussen grote kunstmestproducenten. Die zijn hier niet in betrokken."

Bovendien vindt Baecke de term 'tribunaal' niet geschikt om bovenop dit soort discussies te leggen, zegt hij. "Je denkt dan meteen aan een oorlogstribunaal, terwijl dit gaat om een wezenlijk andere discussie."

Het logo van Monsanto. © AP

Zwart-wit

Ook evolutionair bioloog Tom van den Hove heeft zijn vraagtekens bij het tribunaal. Met zijn organisatie MAMyths-NL, de Nederlandse tak van de March Against Myths about Modification, onderscheidt hij naar eigen zeggen 'de feiten van de fabels wat betreft genetisch gemodificeerd eten'. "Ik vind het storend dat er met dit evenement zo zwart-wit gedacht wordt", zegt Van den Hove. "Eén van de workshops heeft als titel 'How to ban gmos worldwide'. Wij willen laten zien dat we zowel biologisch als conventioneel en gentech gewassen nodig hebben om in de toekomst voor iedereen veilig en duurzaam voedsel te creëren."

Volgens Van den Hove doen veel Nederlanders alsof we gentech niet nodig hebben, maar is dat te kortzichtig. "Milieuclubs roepen dat ze alleen biologisch willen. De wetenschappers en boeren die ik spreek, zijn veel genuanceerder. Het gaat niet zozeer om Nederland, maar om derdewereldlanden."

Het zwart-witdenken over gemodificeerde voeding is hardnekkig, merkt Van den Hoven. "Greenpeace wil bijvoorbeeld niet toegeven dat er voordelen zitten aan golden rice, waar kunstmatig vitamine A aan is toegevoegd. Zo kun je voedingstekorten bestrijden. Of neem Bt-gewassen, waar de insecticiden al inzitten. Dat is een uitkomst voor derde wereldlanden, waar de boeren bestrijdingsmiddelen zelf rondsproeien en dus inademen."

Om zijn 'genuanceerde boodschap' over te brengen, is Van den Hove vandaag zelf bij het tribunaal in Den Haag aanwezig. "We zijn maar met zijn vijven, maar ik hoop toch dat we een beetje verschil kunnen maken", zegt hij. "Gentech is voor Nederlanders heel ongrijpbaar. Het mag in Nederland niet, dus het enige gezicht dat mensen kennen is Monsanto. En dat is een gezicht dat mensen niet aanstaat."

We hebben zowel biologische als conventionele en gentech gewassen nodig om in de toekomst voor iedereen veilig en duurzaam voedsel te creëren

Tom van den Hove, evolutionair bioloog



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Slachtoffers kunnen een scha­de­ver­goe­ding krijgen, maar zelf blijft Monsanto buiten schot

Tjerk Dalhuisen, woordvoerder Monsanto Tribunaal

We hebben zowel biologische als conventionele en gentech gewassen nodig om in de toekomst voor iedereen veilig en duurzaam voedsel te creëren

Tom van den Hove, evolutionair bioloog