Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Monogamie nekt het vrouwelijk libido

home

Sybilla Claus

© ¿Een slapende odalisque¿ van Jean Auguste Dominique Ingres (1780-1867).
Interview

Een man die over vrouwelijke seksualiteit schrijft? Expert Daniel Bergner bewijst in 'Wat willen vrouwen?' dat het kan. Zijn stelling: monogamie mag in het Westen een ideaal zijn, maar het doodt het vrouwelijk libido.

Het verbaast me dat er in de 21ste eeuw nog zo'n fel debat is over de vrouwelijke anatomie. Bestaat de G-spot? Is er een baar­moe­der­hals-or­gas­me?

Was het wel eens ongemakkelijk om als man vrouwelijke seksualiteit te onderzoeken? "Het eerlijke antwoord is nee. Het was wel een enorme uitdaging. Daarbij had ik één voordeel: mijn onwetendheid. Ik wist niet wat ik kon verwachten. Zeven, acht jaar heb ik vooral geluisterd naar talloze vrouwen, wier diepe wens het was begrepen te worden. Denk niet dat dit boek voor iedereen geldt, iedereen is uniek. Ik verweer me tegen conventionele aannames. Zoals het idee dat vrouwen biologisch zijn ingesteld op monogamie om hun kinderen te beschermen, terwijl mannen hun zaad willen verspreiden.

"Wij geloven dat vrouwen op biologische gronden de sociale lijm van deze aardbol vormen. Dat verenigt zelfs auteurs van bestsellers als 'Het vrouwelijk brein' en aanhangers van elk orthodox geloof. Wie durft daar tegenin te gaan? Het is alom geaccepteerd maar nooit bewezen. Pas sinds het eind van de jaren negentig wordt er serieus onderzoek gedaan naar vrouwelijke seksualiteit. Dergelijke onderzoeken heb ik voor mijn boek verzameld, en zij vertellen een heel ander verhaal."

Waarom kwam dat onderzoek pas zo laat op gang?
"Het heeft me mateloos verbaasd dat bijvoorbeeld pas in 1998 ontdekt is dat een clitoris onderhuids groter is dan een penis, en vol met rijke zenuweinden. Er heerste lange tijd een complete witte vlek, de wetenschap had er straal langsheen gekeken. Was dat opzettelijk negeren van deze robuuste seksualiteit, of onbewust? Het verbaast me dat er in de 21ste eeuw nog zo'n fel debat is over de vrouwelijke anatomie. Bestaat de G-spot? Is er een baarmoederhals-orgasme? We lijken seksueel bevrijd maar nemen de helft van de bevolking niet serieus. Overigens wagen de Amerikaanse topuniversiteiten zich nog steeds niet aan dit soort onderzoek. Het is blijkbaar niet prestigieus genoeg."

U sprak ook neuro-endocrinologen en hersenwetenschappers die seks bij dieren bestuderen.
"Zij hadden eveneens lang de gedachte gevolgd dat mannetjes seks willen en vrouwtjes baren. Maar er zijn apen waar vrouwtjes de stalkers zijn, en hun kroost in de steek laten als ze 'zin' hebben. Toen rhesusaapjes uit hun kleine kooien werden gehaald, waar de mannetjes tegen de vrouwtjes opreden, bleek dat de vrouwtjes het initiatief gingen nemen. Er moesten nieuwe mannetjes gekocht worden, omdat de wijfjes op de 'oude' waren uitgekeken. Als het lab ze de keus geeft, plegen vrouwelijke ratten coïtus interruptus omdat ze willen dat het langer duurt. En zij rennen steeds weer naar een klein borsteltje, waarmee assistenten hun clitoris aaien. Al dit actieve seksuele gedrag is decennialang over het hoofd gezien."

Rhesus-apinnen willen dus een vers mannetje en hebben een zusje dood aan monogamie. Uw stelling is dat ook mensenvrouwen eerder aan hun man gewend raken dan andersom. Hoe komt dat?
"Het is niet bekend hoe het werkt. Maar naarmate verbondenheid in een relatie groeit, en 'de ander' een vertrouwd persoon wordt, neemt bij vrouwen het verlangen razendsnel af. Een derde van de Amerikaanse vrouwen zegt een ernstig gebrek aan lust te voelen. Verveling en een lange relatie, ofwel monogamie, is een culturele kooi voor het vrouwelijk libido, en doodt het. Een psycholoog als Marta Meana concludeert dat monogamie niet de natuurlijke seksualiteit van vrouwen dient. Zij gaf talloze stellen therapie, maar slechts bij een derde komt er 'iets' terug, zoals 'neuk-avond'. Alsof je naar fitness gaat, vertelde een vrouw mij. 'Je wilt niet gaan, maar achteraf ben je wel tevreden.'"

Lees verder na de advertentie

Wat vindt u van de lustpil voor vrouwen, waarin farmaceutische bedrijven miljoenen investeren om straks miljarden eruit te slepen?
"Tja, die maakt mannen toch wel van streek, zelfs mij. Het schudt de manier op hoe wij naar vrouwelijke seksualiteit kijken. Als man denk je liever dat alleen jouw verlangen ronddoolt, en dat jouw partner zich exclusief op jou richt. Het hele idee van sociale structuren en stabiliteit is deels gebaseerd op het ideaal van monogamie. Van vrouwen hebben we de natuurlijke verdedigers van monogamie gemaakt. Dus die lustpil is voor iedereen een beetje eng. Want als we allemaal eindeloos aan de rol gaan, stort onze samenleving in, dat is wat ons onderbewuste zegt. Ik was bij een vergadering van de industrie waar de aanwezigen bang bleken dat de Amerikaanse autoriteit die geneesmiddelen toelaat de lustpil té effectief zou vinden. Ze mogen ook weer geen nymfomanen creëren. Het is de angst dat de seksueel agressieve vrouw de samenleving zal doen instorten, zei een expert letterlijk."

Is het geen paradox dat juist de zo geroemde monogamie behoefte heeft aan een reparatiepil?
"Het zijn inderdaad vooral vrouwen in lange relaties die naar een lustpil snakken. Juist zij kunnen verdrietig en verbijsterd zijn over hun verdwenen lustgevoelens. Een vrije vrouw die toch al spannende dingen doet, heeft geen pil nodig. In al die jaren kwam ik maar één stel tegen met drie kinderen, dat het lukte erotiek spannend te houden. Als ik hun magie eens kon extraheren en er een drankje van brouwen, dan zou ik binnenlopen. Overigens is het zelfs met een lustpil geen kwestie van een schakelaar aandoen. Ik denk dat je de elektriciteit alleen kunt behouden als je heel open bent over je verlangens."

Waarom zijn zoveel vrouwen dol op onderwerpingsboeken als 'Vijftig tinten grijs' en verkrachtingsfantasieën (volgens onderzoek: de helft)?
"Psychologen die dat onderzoeken balanceren op een dun koord. Zij moeten zich altijd verdedigen, bijvoorbeeld als ze vertellen dat zelfs echte verkrachtingsslachtoffers opgewonden kunnen raken of klaarkomen tijdens het geweld. Maar als ik me beperk tot de fantasie: die schakelt schuldgevoelens uit. Eindelijk is die schaamte te omzeilen, die meisjes van jongs af aan krijgen aangeleerd. 'Ik hoefde me niet te verantwoorden tegenover Jezus', zei een Amerikaanse vrouw. Angst en taboe werken lustverhogend, is een andere verklaring; de fantasie dat een man je zo sterk wil hebben dat hij je overweldigt, is deel van de vrouwelijke lust. We moeten accepteren dat niet elk gedrag of elke fantasie binnen een bepaald ideologisch raamwerk valt, zegt Marta Meana daarover. Zij bepleit dat vrouwen seksueel zichzelf moeten kunnen zijn."

Wat hebt u uw eigen kinderen over seksualiteit geleerd?
"Ik hoop dat ik mijn dochter van 21 en zoon van 20 jaar hetzelfde heb verteld. Toch weet ik dat ook ik verschillende boodschappen heb meegegeven. Onderzoek bij ouders wijst dat keer op keer uit. Natuurlijk moet je meisjes leren over fysiek gevaar en ze daartegen beschermen. Maar ik maak me zorgen dat we hen in dat proces beperkende morele boodschappen over seksualiteit meegeven. Dat doen we met onze zoons niet. Op de speelplaats vieren we al dat ons zoontje populair is. En zelfs een ruimdenkende geest zal bij meisjes en seks aan het sletfenomeen denken. Zo'n concept bestaat voor jongens eenvoudigweg niet. Seks huist in het diepste deel van ons brein, en toch is zelfs dat deel zwaar beïnvloed door onze cultuur en de lessen die we hebben geleerd."

Natuurlijk moet je meisjes leren over fysiek gevaar en ze daartegen beschermen. Maar ik maak me zorgen dat we hen in dat proces beperkende morele boodschappen over seksualiteit meegeven

© Daniel Bergner
Vrouwen denken dat ze liever met een goede vriend vrijen, maar weer verraadt de plethysmograaf hen

En hoe ziet het seksleven eruit voor 50+ dames?
"Er is geen enkel bewijs dat een hogere leeftijd voor vrouwen minder sex drive betekent. Vaak krijgen hormonen en de menopauze de schuld van afgenomen verlangen. Maar het is veel complexer dan dat. Uit een grootschalig, langlopend Australisch onderzoek blijkt dat een nieuwe partner snel korte metten maakt met die zogenaamd hormonale factoren. Ik kreeg net een leuke brief van een 62-jarige. Ze schrijft dat ze pas na haar scheiding haar eigen verlangen is gaan begrijpen. En dat het haar nu veel beter vergaat dan tijdens haar huwelijk."

Daniel Bergner (50) schrijft voor New York Times Magazine en publiceerde non-fictie boeken waaronder 'De andere kant van verlangen'. Zijn laatste boek 'Wat willen vrouwen?' is uitgebracht in vijftien landen, waaronder China. En ja, Peking eiste dat sommige zinnen werden 'opgeschoond'.

De angst om als slet gezien te worden zit bij vrouwen erg diep
De kracht van het boek 'Wat willen vrouwen?' zit erin dat auteur Daniel Bergner talloze onderzoeken op het gebied van vrouwelijke seksualiteit inventariseert. Hij doet dat in een vlotte schrijfstijl die doorspekt is met persoonlijke verhalen die vrouwen hem toevertrouwden. In vogelvlucht een paar hoogtepunten uit de (Amerikaanse) onderzoekswereld.

Bergner begint wat minder sterk, namelijk op chronologische wijze en wel met de bekende Canadese seksuoloog Meredith Chivers. Zij zoekt al jaren naar de harde kern van vrouwelijke seksualiteit, die verborgen zit onder lagen van aangeleerde normen. Chivers werd beroemd met haar plethysmograaf, een minisensor die in de vagina bloedstromen en natheid meet. Onderzoek één is dan ook bekend: waar mannen duidelijke voorkeuren hebben, raken vrouwen opgewonden van alle soorten porno: hetero, homo, lesbisch, ja, zelfs van parende apen. Vrouwen zeggen dat het hen niet veel doet, maar de meters slaan toch uit. Conclusie: het vrouwelijke libido is omnivoor, maar vrouwen hebben minder connectie met hun lichaam dan mannen.

Later breidde Chivers haar onderzoek uit naar brein versus onderbuik. Conclusie: vrouwen denken dat ze liever met een goede vriend vrijen, maar weer verraadt de plethysmograaf hen. Hun lichaam slaat harder aan bij het idee van seks met een wildvreemde. En wie gelooft nog dat mannen meer visueel georiënteerd zijn? Chivers: een foto van een erectie doet de vaginale bloeddruk stijgen.

Interessant zijn ook de psychologen die Bergner bezoekt. Zij speuren naar de verschillende beleving van erotiek door vrouwen en mannen. De conclusie moet luiden dat de angst om als slet gezien te worden bij vrouwen erg diep zit. Ze liegen zelfs om maar een 'fatsoenlijke' indruk te maken. Een voorbeeld: psychologe Terri Fisher stelde drie keer dezelfde vragen over masturbatie en porno aan honderd vrouwen en honderd mannen. Groep één moest de antwoordenlijst aan een medestudent geven, groep twee kreeg te horen dat het een anonieme test was, groep drie zat vast aan een namaak-leugendetector. De mannen antwoordden ongeveer hetzelfde. De studentes van groep één zeiden dat ze amper masturbeerden of porno keken, groep twee zei al vaker 'ja', en groep drie gaf bijna dezelfde antwoorden als de mannen. Fisher: veel vrouwen voelen zich geremd als het aankomt op erkennen van de intensiteit van hun libido. De reden: de samenleving geeft vrouwen niet zo makkelijk de vrijheid om seksueel te mogen zijn.

Tot slot onderzoek van psycholoog Terri Conley over losse seksuele contacten. Al decennia lang wijzen die uit dat die mannen meer zouden aanstaan. Conley paste het uitgangspunt aan. Zij probeerde sociale verwachtingen en fysieke risico's uit te sluiten, omdat die factoren vrouwen heel sterk belemmeren. Wat overbleef was de naakte seksuele fantasie, die een heldere inkijk op verlangen biedt. Conclusie: de jonge vrouwen die meededen, willen zo in bed springen met Johnny Depp of Brad Pitt. Miljardair Donald Trump maakte geen enkele kans. Te oud.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Het verbaast me dat er in de 21ste eeuw nog zo'n fel debat is over de vrouwelijke anatomie. Bestaat de G-spot? Is er een baar­moe­der­hals-or­gas­me?

Natuurlijk moet je meisjes leren over fysiek gevaar en ze daartegen beschermen. Maar ik maak me zorgen dat we hen in dat proces beperkende morele boodschappen over seksualiteit meegeven

Vrouwen denken dat ze liever met een goede vriend vrijen, maar weer verraadt de plethysmograaf hen

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.