Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Moeten we het 'zo waarlijk helpe mij God....' inruilen voor een kale belofte?

Home

Willem Breedveld

De wijs-en middelvinger van van de rechterhand aaneengesloten in de lucht gestoken en een plechtig gesproken: ,,Zo waarlijk helpe mij God almachtig’’. Het lijkt me een glasheldere formule voor iedere gelovige, die bij de aanvaarding van een ambt met deze eed wil onderstrepen dat hij zich getrouw aan de Grondwet, het Statuur van het Koninkrijk der Nederlanden, of het ambtenarenreglement zal houden. Helder ook, omdat er voor niet-gelovigen de mogelijkheid bestaat om in plaats van de eed, de belofte af te leggen: ,,Dat verklaar en beloof ik’’.

Maar zo helder als het lijkt, zo ingewikkeld kun je het maken. Zo dacht ik altijd dat het woord ’God’ stond voor een hogere macht en niet zomaar een hogere macht. Nee, een almachtige macht. Iemand die het ’al’ omvat en waar in feite geen woorden voor bestaan. Fout gedacht. Het blijkt dat er zoiets bestaat als een christelijke God (soms ook Heer genoemd, of Heere, of ook wel de Heere Here), een islamitische God, die luistert naar de naam Allah, een Hindoe-God, of -goden en nog veel meer. Al die goden hebben recht op hun eigen eed, vindt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Gelovigen moeten dus zelf kunnen bepalen of ze willen zweren bij Allah of bij God.

Ieder zijn eigen God en dus ook ieder zijn eigen eed. Het lijkt mij dat aardse stervelingen de Almachtige zo op onaanvaardbare wijze toeëigenen, als zijnde ’onze’ God en niet die van een ander. Ik geef daarom de voorkeur aan de algemene eed: zo waarlijk helpe mij God almachtig. Zo redeneerde ook het CDA-kamerlid Marleen de Pater- van der Meer. Reden voor haar om de wildgroei aan ambtseden bij gemeenten en provincies tegen te gaan. Een ambtsdrager legt of de eed, of de gelofte af. Meer smaken horen er niet te zijn, vindt ze en ze kreeg de steun van een kamermeerderheid, bestaande uit SGP, ChristenUnie, VVD, PVV en Verdonk.

Nou, dat was tegen het zere been van tal van deskundigen. Zo betoogden de hoogleraren Jit Peters (staats- en bestuursrecht) en Andreas Kinneging (rechtsfilosofie) in NRC/Handelsblad dat de staat op deze manier één godsdienst voortrekt, namelijk de christelijke. Kinneging sprak zelfs van discriminatie. En het is waar, als je er vanuit gaat dat iedere godsdienst zijn eigen god heeft, dan is dat ook zo. Dan moet je iedere gelovige in staat stellen op zijn eigen manier de eed af te leggen. En omdat het zo een janboel dreigt te worden, kun je de eed maar beter afschaffen: ,,Laten we het geloof uit de publieke sfeer bannen en voortaan de eed afleggen op de Grondwet,’’ aldus Kinneging. Het is ook een oplossing, desondanks vind ik de eed wel iets hebben. En misschien zou je daarbij nog de keus kunnen laten tussen God of Allah, want dat betekent hetzelfde. Maar om de eed in te ruilen voor een kale belofte?

Deel dit artikel