Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Moet in het oudste stadsbos van Nederland gekapt worden voor een ziekenhuis?

Home

Joop Bouma

De Alkmaarderhout. © RV

Inwoners van Alkmaar proberen een bouwplan van het regioziekenhuis in de Alkmaarderhout, het oudste stadsbos van Nederland, tegen te houden. Handen af van onze Hout, zeggen ze.

De gemeente en het ziekenhuis zeggen dat dreigende kaalslag in Alkmaars groene parel best meevalt. Het gaat per saldo maar om een klein stukje van het aloude stadspark dat gekapt moet worden voor nieuwbouw van het ziekenhuis. Drie procent, dat is toch niet zoveel?

Lees verder na de advertentie

Maar Johan Bos, actievoerder, heeft zijn antwoord klaar. “Kun jij drie procent van jouw hart missen’’, vraagt hij retorisch. “In de meer dan vierhonderd jaar dat dit park bestaat, is er al genoeg van afgesnoept. Er is al veel natuur verdwenen. Dit park is het hart van de stad. Daar moeten we van afblijven.’’

Het medisch centrum Alkmaar, dat tegenwoordig Noordwest Ziekenhuisgroep heet, is hard aan een verbouwing toe. De operatiekamers, de kern van ieder ziekenhuis, voldoen niet meer aan de eisen. Het ziekenhuis staat sinds mensenheugenis op een van de mooiste locaties die je voor een ziekenhuis kunt bedenken: een fraai stadspark, ook nog het oudste van Nederland. De Alkmaarderhout is in 1607 aangelegd, om rust en ontspanning te bieden aan bewoners van de stad. Toen al.

In de meer dan vierhonderd jaar dat dit park bestaat, is er al genoeg van afgesnoept. Er is al veel natuur verdwenen

Johan Bos, voorzitter stichting Red de Hout

Het Alkmaarse ziekenhuis groeide en bouwde, vooral in de breedte, en zo ontstond er op de acht hectare die het in gebruik heeft, een labyrint van gebouwen, met lange loopafstanden. Er is lang met de gemeente onderhandeld over een verbouwing op locatie. Er kwam geen oplossing. Het ziekenhuis wilde ooit zelfs in z’n geheel te verhuizen naar het nabijgelegen Heerhugowaard, om daar nieuw te bouwen. Maar dat bleek uiteindelijk toch te duur.

De oplossing: verbouwing en nieuwbouw in fasen op de huidige plek. Aanvankelijk kampte het ziekenhuis vooral met ruimtegebrek, maar op dit moment met alle veranderingen in de zorg – zoals kortere verblijftijden van patiënten – kan het Alkmaarse ziekenhuis met minder bedden toe. Alleen de ‘acute afdelingen’ moeten dan wel dringend onder handen worden genomen. Dat is de eerste fase, die rond 2022 klaar moet zijn. De complete verbouwing in fasen zal uiteindelijk zeventien jaar duren – want tijdens het werk moet het ziekenhuis open blijven.

Petitie 

Voor ambulances wil het ziekenhuis een nieuwe, snelle aanrijroute aanleggen, in de rand van het stadspark, en voor de vernieuwbouw moet grond beschikbaar komen, ín het park. Inclusief aanrijroute voor ziekenwagens gaat het om zo’n 8000 vierkante meter, zeggen tegenstanders. Nee, 5900 vierkante meter, zegt het ziekenhuis, waarvan hoogstens 1500 vierkante meter daadwerkelijk wordt bebouwd. Volgens de gemeente zal er niet meer dan 850 vierkante meter groen worden gekapt in de Westerhout, het westelijke deel van de Alkmaarderhout.

Dat gaat niet gebeuren, zeggen Johan Bos en zijn medestanders die zich hebben verenigd in de actiegroep Red de Hout. Bos, publicist en journalist, is voorzitter van de club. Inmiddels hebben zo’n vierduizend Alkmaarders een petitie tegen opoffering van een stuk stadspark ondertekend. Bos zit namens de tegenstanders ook in een ‘klankbordgroep’ waarin ziekenhuis, gemeente en omwonenden met elkaar praten over het ziekenhuisplan. De klankbordgroep is niet tegen nieuwbouw, maar dan op eigen terrein. Plaats zat, zeggen de tegenstanders. De groep heeft een alternatief vernieuwbouwplan gemaakt op het huidige ziekenhuisterrein: de 0-variant, met nul te kappen bomen.

Voorlopig staan partijen lijnrecht tegenover elkaar. Red de Hout verzet zich tegen iedere aantasting van het stadspark, het ziekenhuis stelt dat zonder uitbreidingsmogelijkheden ‘de toko niet langer kan draaien’ (woordvoerster Sanne van Hoolwerff). Ook wethouder Pieter Dijkman (financiën, VVD) vindt het algemeen belang van een efficiënt ziekenhuis dat aan de nieuwste eisen voldoet, belangrijk genoeg om ‘als het echt niet anders kan’ een stukje van het stadspark op te offeren.

Elders compensatie-groen

De gemeente zegt dat voor iedere boom die moet wijken, er elders groen wordt gecompenseerd. Maar Johan Bos vindt dat een loze belofte. “Hier staan kerngezonde eiken van 100 jaar oud, die kun je echt niet vervangen. Als je zo’n monumentale eik kapt, moet je er dertig tot veertig nieuwe planten om dat verlies te compenseren. Dat gaan ze echt niet doen.”

Bos wordt lyrisch tijdens een rondleiding door het stadspark. “Kijk eens naar die prachtige oude bomen, het is een heel gevarieerd park. Er zitten hier dieren die onder Europese bescherming vallen, zoals een paartje bosuilen en wel zes soorten vleermuizen. Ik noem dit de groene schuilkelder van Alkmaar, bij heet weer is het hier altijd een paar graden koeler. Zo’n park hebben we nodig, vlakbij de binnenstad.”

Het lijkt wel alsof er op het stadshuis geen enkele trots bestaat over dit schitterende oude stadspark

Johan Bos, voorzitter stichting Red de Hout

Het steekt hem dat het ziekenhuis en de gemeente het plan van de klankbordgroep – de 0-variant – niet serieus hebben genomen. “Het is van tafel geveegd, telkens wordt gezegd dat ons plan logistiek geen goede oplossing is. Wij zijn het daar niet mee eens.”

Hij heeft er als kind lopen ravotten in dit bos. “Cowboytje spelen na schooltijd. Kattenkwaad uithalen. Ik heb hier voor het eerst een vriendinnetje gekust. Later heb ik hier vaak met mijn beide dochters gelopen. Meer dan vierhonderd jaar geleden hebben onze voorvaderen dit park ontwikkeld. In die vier eeuwen heeft het kunnen uitgroeien tot wat het nu is en dan komt Alkmaar dat ineens respectloos een stuk van dit park wil slopen. De gemeente schrijft vuistdikke rapporten over de kracht van groen, maar als het er op aankomt, gaat de bijl er in. Het lijkt wel alsof er op het stadshuis geen enkele trots bestaat over dit schitterende oude stadspark.”

Er ligt inmiddels een nieuw bestemmingsplan voor het gebied. Red de Hout heeft een lijvige zienswijze gestuurd naar de gemeente, waarin alle pijnpunten nog eens zijn opgesomd.

Eind dit jaar beslist de gemeenteraad over de zienswijzen en zal het bestemmingsplan worden vastgesteld. Daarna kan er bezwaar worden gemaakt, tot aan de Raad van State. “We gaan zeker naar Den Haag”, voorspelt Johan Bos.

Tekst gaat verder onder de graphic

© Trouw

Het ziekenhuis

“Het punt is gewoon dat het gebouw verouderd is, niet meer doelmatig. Het operatiecomplex is aan het einde van de technische levensduur. Daarvoor is nieuwbouw beslist nodig”, zegt Sanne van Hoolwerff, woordvoerster van de Noordwest Ziekenhuisgroep waaronder het ziekenhuis in Alkmaar valt.

“We moeten hier een gebouw realiseren waarin patiëntveiligheid, kwaliteit van zorg en continuïteit centraal staan.” En dat past volgens het ziekenhuis alleen als er een strook park wordt opgeofferd. “Als dat niet kan, dan kunnen wij op deze locatie op termijn geen veilige zorg meer leveren. Wij zitten gewoon klem. De zorg in ziekenhuizen wordt in de nabije toekomst steeds complexer. Elke seconde telt, die regel gaat steeds meer gelden. Efficiënte gebouwen zijn dan van groot belang.”

Volgens Van Hoolwerff is het alternatieve plan van Red de Hout serieus bekeken. “Maar in die variant zijn de looplijnen in het ziekenhuis te lang.” Ze begrijpt de weerstand wel. “Ook wij zijn trots op de mooie omgeving.”

De gemeente

De 0-variant, het alternatieve plan van de actiegroep Red de Hout – waarbij er geen één boom in het stadspark hoeft te worden gekapt – is nog niet van tafel, zegt wethouder Pieter Dijkman (financiën, VVD) van Alkmaar. “De haalbaarheid wordt onderzocht. Al denk ik wel dat uitvoering van die variant wel heel moeilijk wordt, om de kwaliteit van de zorg te waarborgen.”

Dijkman zegt begrip te hebben voor de weerstand van bewoners. “Wij hebben ook als gemeente veel op met de Alkmaarderhout. Maar we moeten afwegingen maken, we hebben hier ook een goed en efficiënt ziekenhuis nodig. Daarom bekijken we of we met zo min mogelijk schade aan het stadspark toch tot een goede oplossing kunnen komen. En per saldo zal de ingreep in het park uiteindelijk maar heel beperkt zijn.”



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
In de meer dan vierhonderd jaar dat dit park bestaat, is er al genoeg van afgesnoept. Er is al veel natuur verdwenen

Johan Bos, voorzitter stichting Red de Hout

Het lijkt wel alsof er op het stadshuis geen enkele trots bestaat over dit schitterende oude stadspark

Johan Bos, voorzitter stichting Red de Hout