Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mishandeling of uiterst effectieve trainingsmethode?

Home

Van onze redactie sport

Vlnr Suzanne Harmes, Verona van de Leur, Gabriëlla Wammes en Renske Endel in 2002. Op de EK wonnen ze een zilveren medaille in de teamcompetitie. Maar daar waren wel tranen voor nodig. © foto juan vrijdag, anp

Fysieke en verbale mishandeling. Zo noemen ex-topturnsters Verona van de Leur, Suzanne Harmes, Gabriëlla Wammes en Renske Endel de manier waarop ze werden getraind. Ruim een jaar geleden deden ze in sportmagazine Helden hun beklag over het trainingsklimaat in Nederland.

Sindsdien heeft de gymnastiekbond veel in werking gezet: de beschuldigde coaches zijn tijdelijk hun licentie kwijtgeraakt, er is een 'tienpuntenplan' in het leven geroepen om het sportklimaat te verbeteren en bondsvoorzitter Jos Geukers heeft onderzocht of de verhalen klopten. Over de manier waarop dat onderzoek is uitgevoerd, moet Geukers zich vandaag verantwoorden in een bondsvergadering. Sommige leden vinden dat de voorzitter het te veel op eigen houtje heeft aangepakt. Ook zou hij te snel excuses hebben aangeboden aan de turnsters.

Naar welke verhalen uit de turnwereld van tien jaar geleden ging Geukers op zoek? Volgens Gabriëlla Wammes kregen de topsportsters amper te eten op trainingskampen. Soms werd, vertelde Wammes in het interview van een jaar terug, moeilijk gedaan over groente, of een cola light, want de turnsters mochten niet aankomen. Ook zei ze dat ze wel eens een corrigerende tik kreeg als ze iets niet goed deed.

Turnster Renske Endel voelde zich doodongelukkig, vertelde ze. Ze leed zo zwaar onder de druk om te presteren, dat ze soms voor de training tegen haar vader zei: "Pap, rij maar het water in, dan hoef ik tenminste niet naar de training." Voor Suzanne Harmes waren de trainingen ook geen pretje. Zij vertelde dat de coach haar treiterde. Kwam er een bh-bandje onder haar pakje vandaan, werd ze naar eigen zeggen uitgemaakt voor 'slet'. Een enkele keer werd ze zelfs geslagen. Suzanne Harmes kwam vaak huilend thuis van de training.

Bondsvoorzitter Jos Geukers was verbijsterd toen hij de verhalen een jaar geleden las. Hij bood namens de bond meteen zijn excuses aan voor de misstanden uit het verleden. De bond bedacht allerlei plannen om het welzijn van de atleten voortaan voorop te stelen. Trainers moeten zich nu houden aan een beroepscode waarin staat dat ze op een positieve manier moeten coachen, dat ze voorbeeldgedrag laten zien en met ouders overleggen.

In augustus rondde Geukers zijn onderzoek af. Wat zich daadwerkelijk heeft afgespeeld in de gymzalen wordt uit zijn conclusies niet duidelijk, maar de bond denkt dat 'heel veel van wat is aangedragen op waarheid berust'.

Toch hebben de twee coaches die werden beschuldigd, Frank Louter en Gerrit Beltman, inmiddels weer trainerslicenties. Geukers vond het niet nodig om sancties te treffen omdat het na al die jaren volgens hem juridisch niet onweerlegbaar vast te stellen is wat er precies gebeurd is.

Eind goed al goed, hoopte de voorzitter. De trainers hebben hun licenties weer terug, turnsters hebben excuses gekregen en in de toekomst moeten gedragscodes soortgelijke misstanden voorkomen.

Maar nu wordt Geukers zelf bekritiseerd. Dat hij op eigen houtje door het land reisde om te speuren naar misstanden en daarbij soms onaangekondigd gymzalen binnenstapte, viel niet overal in goede aarde.

Op 25 november vorig jaar bijvoorbeeld, werd gymnastiekvereniging Pro Patria in Zoetermeer verrast door een bezoek van de bondsvoorzitter. Geukers stapte de zaal in en vroeg de turnsters naar hun ervaringen in de training. Herkenden zij iets van de toestanden zoals de ex-topturnsters beschreven in het sportmagazine?

De vereniging was niet blij met het onaangekondigde bezoek. "In onze 100 jarige geschiedenis zijn wij nog nooit met het bezoek van een KNGU-voorzitter in de rol van opsporingsambtenaar geconfronteerd", zo staat in een persverklaring van de club. Pro Patria zegt zich niet te herkennen in de misstanden en vindt dat de verhalen het imago van de club hebben beschadigd. Louter, die coach is bij de club, herkent zich ook niet in de verhalen van de ex-turnsters.

De andere turntrainer die in het artikel voorkomt, Beltman, reageerde lange tijd niet in de media op de beschuldigingen. Tot april dit jaar, in een interview met de Volkskrant. Daarin vertelt hij dat hij de trainingsmethode afkeek van de manier waarop de Russische en Roemeense turnsters werden behandeld.

Beltman hanteerde een strikt regime waarin alles gericht was op de prestatie. Dat de turnsters zich door hem gekleineerd voelden, kan hij zich achteraf wel voorstellen. Bij zijn trainingen stond een weegschaal in de zaal. Als de turnsters niet op gewicht waren, werden ze daarop aangesproken. Later leerde hij van een sportpsycholoog dat je zulke zaken beter aan de atleten kunt overlaten.

In het interview zegt Beltman dat hij alleen maar goede bedoelingen had. Hij wilde de turnsters naar de top brengen. Dat lukte ook. De Nederlandse turnsters wonnen in 2002 een zilveren medaille in de teamcompetitie op het EK in het Griekse Patras. Een historische overwinning voor een land zonder noemenswaardige turngeschiedenis. Maar er waren wel tranen voor nodig.

Deel dit artikel