Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Milde straf voor Afghaanse agenten die lynchpartij toestonden

Home

Gert Jan Rohmensen

De gruwelijke moord op de 27-jarige Farkhuna in maart dit jaar heeft geleid tot felle protesten van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenactivisten in Afghanistan. © EPA

Elf Afghaanse politieagenten zijn veroordeeld tot een jaar cel omdat ze niets deden toen in maart een jonge vrouw in de hoofdstad Kaboel door een dolle menigte werd gelyncht. Begin mei werden vier hoofddaders ter dood veroordeeld. De vrouw, de 27-jarige Farkhunda, is een symbool geworden van activisten voor vrouwenrechten in Afghanistan.

Te midden van de aanslagen en het geweld door de Taliban in Afghanistan, was de brute moordpartij op Farkhunda door Afghaanse burgers een nieuw dieptepunt. De jonge vrouw, zelf een koranlerares in een moskee in het centrum van Kaboel, werd door een mullah (islamitische geestelijke) vals beschuldigd van het in brand steken van een koran en doodgetrapt door tientallen omstanders. Daarna werd haar lichaam in brand gestoken langs de Kaboelrivier.

De lynchpartij op klaarlichte dag in het centrum van de hoofdstad leidden tot veel afschuw in Afghanistan en ver daarbuiten, mede omdat omstanders én daders uitgebreid filmden met hun mobieltjes. De schokkende beelden gingen via sociale media de hele wereld over en lokten scherpe veroordelingen uit. De Afghaanse president Ashraf Ghani sprak van een 'gruwelijke misdaad' en bezwoer dat de daders gestraft zouden worden.

Agenten keken toe
Voor de rechtbank in Kaboel stonden in totaal negentien agenten terecht, omdat ze tijdens de moordpartij toekeken en niets deden om het leven van Farkhunda te redden. Dat deze agenten werden gevonden én aangeklaagd was op zich al vrij uniek voor Afghanistan, waar door corruptie en vriendjespolitiek verdachten regelmatig aan vervolging ontkomen.

Elf van hen moeten nu een jaar de cel in wegens het verzaken van hun taken, en acht agenten werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. De veroordeelden kunnen nog wel in beroep tegen hun straf.

Lees verder na de advertentie
De rechtszaal in Kaboel tijdens een hoorzitting op 3 mei. © ap

Twee weken geleden werden de vier hoofddaders, onder wie de geestelijke die de menigte had opgehitst, veroordeeld tot de doodstraf in wat een gehaast proces is geweest. Acht anderen kregen zestien jaar cel, en achttien werden vrijgesproken.

Lage straf
Vergeleken met de andere veroordeelden is de straf voor de politieagenten relatief laag uitgevallen, in aanmerking genomen dat zij als gewapende ordebewakers het leven van Farkhunda hadden kunnen en moeten redden door in te grijpen. Dat was ook de teneur van veel reacties, waaronder die van haar familie die niet in de rechtszaal aanwezig was omdat de rechtbank hen niet had laten weten dat er vandaag uitspraak zou worden gedaan.

Haar broer Mujibullah zei na het vonnis desgevraagd: "Wij hebben niets meer te zeggen over dit nieuwe vonnis. We hebben onze bezorgdheid over het hele proces al duidelijk gemaakt." Ook via Twitter kwamen teleurgestelde reacties. '1 jaar cel voor politieagenten! Is dit een grap', vroeg de Afghaan Mustaq Rahim zich af. Een ander stelde dat politieagenten vanwege hun grote verantwoordelijkheden juist zwaarder gestraft moeten worden dan gewone burgers.

De ouders van Farkhunda, midden en rechts, tijdens een eerdere hoorzitting in de rechtszaal. © afp
Mujibullah, de broer van Farkhunda. © ap

De gruwelijke en zinloze moord heeft in Afghanistan een grote schok teweeggebracht en felle discussies losgemaakt. Er zijn verschillende grote demonstraties gehouden tegen extremisme en vrouwenhaat, een zeldzaamheid in het land.

Vrouwenleven weinig waard
Ook werd tijdens de begrafenis van Farkhunda haar kist gedragen door vrouwen, een breuk met de traditie dat begrafenissen door mannen worden verzorgd. Aan de andere kant stelden sommige publieke en religieuze figuren botweg dat als Farkhunda de koran wel in brand had gestoken, de aanval op haar gerechtvaardigd zou zijn geweest.

Vrouwenorganisaties en mensenrechtenactivisten hebben de moord ook aangegrepen om te pleiten voor een kleinere rol voor de islam in Afghanistan, en soms zelfs voor het afschaffen ervan als staatsgodsdienst. Maar dat stuit uiteraard op veel verzet van mullahs die vrezen invloed te verliezen in het nog altijd diep-religieuze Afghanistan.

Voor vrouwenrechtenactivisten was de moord op Farkhuna het zoveelste bewijs dat het leven van vrouwen weinig waard is in Afghanistan. Nog altijd worden talloze Afghaanse vrouwen het slachtoffer van huiselijk geweld, mishandelingen, en valse beschuldigingen van bijvoorbeeld overspel of blasfemie.

Na het verjagen van het Talibanregime door een internationale coalitie zijn de rechten van Afghaanse vrouwen formeel verankerd in de grondwet van het land. Hoewel er de afgelopen jaren verbeteringen zijn te zien, blijft het respecteren van deze vrouwenrechten in de praktijk een weerbarstig probleem.

Vrouwen droegen op 22 maart de kist van Farkhunda naar haar graf, een breuk met de Afghaanse traditie. © AP
Ook Afghaanse mannen demonstreerden na de moord op Farkhunda tegen het geweld tegen vrouwen in Afghanistan. © reuters

Deel dit artikel