Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mieke van der Weij

Home

door Koert van der Velde

Uit volle borst zingt de ongelovige Mieke van der Weij de psalmen mee. Eerst over het kwaad ,,dat in mijn val zijn hoogst genoegen stelt' (psalm 49). Dan over ,,de blinde heiden, nu van God gescheiden' (psalm 67).

Van der Weij is gereformeerd opgevoed en zat op een School met den Bijbel. Ook psalm 65 is daarom haast een meedeiner voor haar.

,,Uw Goddelijke hand,

maakt 'd opgeploegde voren dronken,

tot uit de weke kluit,

waar 't dropp'lend nat is ingezonken,

gezegend voedsel spruit.'

,,Ik schiet er zo weer in', zegt ze na de dienst in het café pal tegenover de uitgang van de kerk. Het café blijft verder leeg: de honderd kerkgangers die de Noorderkerk nog trekt, zijn van de Gereformeerde Bond, en die mijden de horeca op zondag. ,,Het is niet te geloven', klaagt de barman. ,,Ze mogen geeneens fietsen.' Van der Weij, voor wie de kerkdienst in de Noorderkerk veel lijkt op de diensten in haar jeugd in het Genderen van de jaren zestig, klinkt dit bekend in de oren. ,,Ik mocht van mijn vader wel rolschaatsen op het schoolplein maar niet op straat, om de strengere gelovigen niet te storen.'

Laatst was ze terug in Genderen, en ze bezocht er de gereformeerde kerk, die wél met de tijd is meegegaan. ,,De dienst was heel anders, met moderne 'opwekkingsliederen'. Zelfs de preekstoel hadden ze naar de andere kant van de kerk gesleept.' Helaas was met al die nieuwigheden het nostalgisch zwijmelen bijna onmogelijk geworden.

Toch 'deed het vroeger wel iets', zegt ze. ,,Door die diensten heb ik mijn liefde voor de taal ontwikkeld. Er was weinig te zien, dus dook ik met m'n snufferd in de Bijbel, en probeerde ik die duistere psalmen te begrijpen. Geboôn moest geboden zijn, en bij 'ik zal mij buigen op uw eis', zag ik iemand aan komen schaatsen.'

Van der Weij ging naar het gymnasium, waar ze leerde over Griekse goden en exotische godsdiensten. ,,Ik zag de betrekkelijkheid in van het toevallig geboren zijn in een gereformeerd gezin in de tweede helft van de twintigste eeuw.' Een tijdlang heeft ze geen woord meer mee kunnen zingen. Ze geloofde er immers niet meer in. Maar die belemmering is vanzelf verdwenen. ,,Nu vind ik het gewoon leuk, uit nostalgie. Het is fantastisch nog een keer mee te brullen.'

Mee te mógen brullen, in het jargon van deze kerk. Zo 'hoopt dominee Verduyn vanmiddag voor te gaan', bidt de gemeente dat 'deo volente' iemands genezingsproces mag bespoedigen, en 'willen wij u danken dat wij deze dag weer mogen hebben'. ,,Ook dat vind ik wel mooi', zegt Van der Weij. ,,Nederigheid kan geen kwaad.' Dikke kans dat ook de Noorderkerk eens de deuren moet sluiten, denkt zij. En dat zou alleen hierom al jammer zijn.

Maar de kerk biedt méér. ,,Normaal ga ik op zondag hardlopen. Net als in een kerk spoelt je kop dan een beetje door. Maar in de kerk dwalen je gedachten alle kanten op. En overweeg je vanzelf de thema's die er ter sprake komen.'

Kandidaatpredikant Reuben neemt plechtig het woord. ,,We gaan vanmorgen Gods woord openen op twee plaatsen', zegt hij en hij leest het verhaal voor van de rijke jongeling, die eerst al zijn spullen moet weggeven voordat hij Jezus mag volgen. Want een kameel gaat nog gemakkelijker door het oog van de naald dan een rijke naar de hemel. Ook in de eerste brief aan Timotheüs spreekt apostel Paulus de rijken vermanend toe.

Aan de gereformeerde kandidaat uit Almere de taak Gods woord uit te leggen. ,,Misschien denkt u wel: ik ben blij dat ik niet zo rijk ben. Maar zijn wij niet allen rijk? Paulus moest ons hier eens kunnen zien zitten vandaag, zien hoe goed we het hebben, hoe wij met de feestdagen onze grote boodschappen doen.'

Maar al onze rijkdom weggeven is niet nodig, zegt Reuben zonder het te zeggen. ,,We mogen van onze rijkdom genieten, maar zonder hoogmoedig en hooghartig te zijn. God geeft ons rijkelijk zodat wij rijkelijk kunnen geven. Al die acceptgiro's voor diaconaat en zending die het huis binnenkomen met de feestdagen. Nadat we onze geloofsgenoten hebben voorzien, rest nog een hele wereld.'

Van der Weij is niet kapot van de preek. ,,Maar ik heb er wel bewondering voor hoe iemand 35 minuten om de hete brij heendraait, slalomt rond een thema met behulp van clichés. Is rijkdom dan geen vloek? Nee, het is geen vloek, het is een zegen, stelde de dominee. Had Jezus dan ongelijk dat hij de jongeling opdroeg al zijn bezitingen op te geven? De dominee kwam er niet uit. Zijn geschipper is typisch Nederlands, een vreemd soort religieus gedoogbeleid - wat niet is toegestaan, wordt toch door de vingers gezien.'

,,Het is allemaal zo sober en kaal', vat Van der Weij de dienst samen. ,,De preek is weinig bevlogen, moet worden aangehoord op harde banken. Gooi maar in m'n pet. Voeg daarbij het slepende gezang, waar ieder gejubel is uitgehaald. Eén ding is nog precies hetzelfde als vroeger: de opluchting als je na anderhalf uur weer naarbuiten mag.'

Deel dit artikel