Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Met om of zonder om, dat is de kwestie

Home

Peter-Arno Coppen

Het Groene Boekje © anp
Taal

In de taalrubriek van afgelopen maandag schreef ik aan het einde: '...of het wel altijd mogelijk is om woordgroepen in tweeën te splitsen'. Daarop kreeg ik commentaar van een lezer, die vond dat het woordje 'om' hier toch echt moest worden weggelaten.

Hij had mij al eerder het gebruik van een overbodig 'om' onder de neus gewreven, en blijkbaar had mijn verweer hem niet overtuigd. Hij had er zelfs een collega bijgehaald, die zijn bevinding bevestigd had, en daaraan de vuistregel had toegevoegd: 'Als je er zodoende bij kunt denken moet je het wel gebruiken'.

Lees verder na de advertentie

De opvatting dat je het woordje 'om' per se weg moet laten als je het weg kunt laten, is een wijd verbreid misverstand. Het zal wel zijn voortgekomen uit het schrijfadvies dat je altijd zo beknopt mogelijk moet zijn (wat ook nog maar de vraag is), maar dat schrijfadvies gaat over teksten en niet over losse woordjes. Het weglaten van het woordje 'om' zet wat dat betreft geen zoden aan de dijk.

Hoe zit het met dat woordje 'om'? Meestal is het bij zogeheten beknopte bijzinnen verplicht: 'een pen om te schrijven', 'je inspannen om op tijd te komen', dat kan niet zonder 'om'. Van oorsprong heeft het een doelbetekenis, en naarmate die er sterker in zit kun je het minder goed weglaten.

Soms is 'om' verboden: 'Hij meende om gelijk te hebben' moet zonder 'om' bijvoorbeeld. Maar in veel gevallen is 'om' optioneel: je mag het gebruiken, voor de duidelijkheid of voor het ritme. Of je nou zegt 'Ik probeerde op tijd te komen' of 'Ik probeerde om op tijd te komen' doet er niet veel toe. Je hebt als taalgebruiker ook nog wel eens een keuze.

Tips: mail naar p.a.coppen@let.ru.nl

Elke dag bespreekt Peter-Arno Coppen of Van Dale-hoofdredacteur Ton den Boon een taalkwestie. Lees hier meer kwesties

Deel dit artikel