Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Met een helder zenderprofiel weet de kijker precies op welk net hij moet zijn.

home

door Nico de Fijter

Elke dag na de maaltijd even de tv op Nederland 1 voor 'Man bijt hond'? Vaste kijker van 'Onderweg naar morgen' op Nederland 2? Een trouwe EO-kijker, dus automatisch inschakelen op 1? Dan wordt het even wennen vanaf september. De drie publieke netten gaan op de schop. Niet dat 'Man bijt hond' of 'Onderweg naar morgen' verdwijnen. Wel krijgen ze een andere plek, net als talloze andere programma's op Nederland 1, 2 en 3.

Het heeft flink wat voeten in de aarde gehad - er werd zelfs even gestaakt door de programmamakers en ook een deel van politiek Den Haag vindt het maar niks - maar in september wordt het zogenoemde programmeermodel ingevoerd.

De drie zenders zijn nu nog gerangschikt in omroepen: Nederland 1 is voor KRO, NCRV en EO; Nederland 2 voor Tros, Avro en BNN en het derde net voor Vara, VPRO en NPS. Dat heeft veel voordelen, vinden de omroepen. De netten zijn herkenbaar, kijkers weten op welke zender hun omroep te vinden is en het stelt de omroepen in staat om goed samen te werken. Zoals bijvoorbeeld in de actualiteitenrubrieken 'Netwerk' (KRO, EO, NCRV) en 'Nova' (Vara, NPS, VPRO) gebeurt. Op Nederland 1 gaat dat goed: het net haalt de beoogde kijkcijfers. Maar op 2 en 3 lukt dat niet. De publieke omroep heeft de laatste paar jaar veel kijkers verloren. En die daling zet door - net als de daling van de Ster-inkomsten. Immers: meer kijkers geeft meer Ster-inkomsten.

Hoe vervelend ook voor de omroepen van Nederland 1: de raad van bestuur van de publieke omroep denkt dat het omgooien van de netten de enige manier is om het dalende tijd van de kijkcijfers te keren.

Programma's die op dezelfde doelgroep zijn gericht, moeten bij elkaar staan, vindt de raad van bestuur. Nederland 1 wordt een breed familienet, met veel succesprogramma's. Nederland 2 wordt het verdiepende en zingevende net, terwijl het derde net vooral vernieuwend en op jongeren gericht moet zijn. De omroepen raken hun thuisnet kwijt en hun programma's worden verspreid over de drie netten.

Het heeft de afgelopen maanden talloze vergaderingen en nog veel meer 'bilateraaltjes' gekost, maar de uitzendschema's zijn af (voorbeelden ervan staan op deze pagina, de complete schema's zijn te bekijken op www.trouw.nl/uitzendschema) . Helemaal definitief zijn ze nog niet - volgende week neemt de raad van bestuur van de publieke omroep een finaal besluit - maar de algemene verwachting is dat er niet veel meer aan zal veranderen.

De omroepen is vorige week gevraagd om hun oordeel over de schema's. Over Nederland 1 zijn ze eensgezind: daar mankeert niet veel aan. Hoe kan het ook anders: het staat vol met de grootste succesnummers. 'Spoorloos', 'Mooi weer De Leeuw', het achtuurjournaal, Tros-muziekprogramma's, 'Blik op de weg' - allemaal programma's die de laatste jaren bewezen hebben garant te staan voor flinke kijkcijfers. Weinigen in Hilversum maken zich zorgen over dat eerste net.

Veel meer zorgen zijn er over Nederland 2. Dat komt mudjevol te staan met vrij zware kost: documentaires, levensbeschouwelijke en debatprogramma's, actualiteiten, praatprogramma's, educatieve programma's. En al die programma's worden dan ook nog eens verzorgd door allerlei verschillende omroepen. Dat schaadt onze herkenbaarheid, vrezen de omroepen. “De EO en de VPRO staan ineens op hetzelfde net geprogrammeerd. Maar wat moet het EO-publiek met VPRO-programma's?“, vraagt KRO-directeur Ton Verlind zich af. “Het is nogal wat wat er op die zender allemaal bij elkaar staat. Op zich allemaal uitstekende programma's, maar net zoals een krantenpagina ook een foto of een luchtig bericht nodig heeft, heeft een zender ook wat meer ontspannende uitzendingen nodig. Maar daar is op het nieuwe Nederland 2 nog niet in voorzien.“ Ook de EO maakt bezwaar tegen het nieuwe tweede net. Directeur Henk Hagoort op zijn weblog: “Het is een opeenstapeling van verschillende sferen, die naar vermogen bij elkaar zijn gezet, maar toch. Op maandag en donderdag is de zender met programma's als 'Tegenlicht', 'Het mes op tafel' en 'Andere tijden' van een heel ander gevoel dan op dinsdag of zondag (met veel EO, NCRV en RKK).“ Een 'propnet' noemt Hagoort de tweede zender. “Gaan onze kijkers onze programma's nog wel herkennen als NCRV-programma's“, vraagt NCRV-directeur Coen Abbenhuis zich af.

Mensen kijken in de eerste plaats naar programma's, daarna naar een bepaalde zender en dan pas naar een omroep, zegt Bas de Vos van de dienst kijk- en luisteronderzoek van de publieke omroep. “Mensen kijken wat ze willen kijken, en vaak heeft dat niets met de uitzendende omroep te maken.“ Daarom, redeneert de publieke omroep, is het zo belangrijk om de programma's zo te plaatsen dat het aansluit bij die manier van tv-kijken. Elke zender moet een helder profiel hebben zodat de kijker precies weet op welk net hij moet zijn.

Kritiek is er ook op de riante positie van de Vara in het nieuwe schema. Dagelijks mag die omroep 'De wereld draait door' (Nederland 3), 'Nova' (Nederland 2), en de nieuwe talkshow 'De laatste ronde' (Nederland 1) gaan maken. Hagoort: “Vroeger klaagden we wel eens dat Hilversum journalistiek te weinig pluriform was onder het motto 'drie keer de Volkskrant'. Het is er straks met 'drie keer de Vara' niet beter op geworden.“ Verlind: “Ik ga ervan uit dat deze disbalans nog wordt rechtgetrokken.“

De VPRO is, als enige, somber gestemd over zowel Nederland 2 als 3. “Niet zozeer wat onze eigen positie betreft“, zegt hoofdredacteur televisie Danielle Lunenborg. “Het gaat om de tendens: de publieke omroep is sterk afhankelijk van Ster-inkomsten en deze uitzendschema's laten dat ook zien. Er treedt een vernederlandsing van de programmering op. Ons programma 'Import', met veel buitenlandse documentaires, keert bijvoorbeeld niet terug. Hetzelfde zien we terug in de kunst- en cultuurprogrammering. Omwille van de kijkcijfers wordt veelal gekozen voor programma's die zich al bewezen hebben. Daardoor treedt er verschraling op.“ Lunenborg hekelt ook de invulling van het kindernet Z@ppelin. “Met een kwart minder budget moet daar zestig procent meer programmering worden gemaakt. Wat gebeurt er: er worden vooral tekenfilms uitgezonden en geld voor goede jeugddocumentaires en jeugddrama is er niet meer.“

Ook al zijn de meeste omroepen geen voorstander van de nieuwe indeling en vrezen ze de gevolgen, het echte probleem voor 'Hilversum' is niet de programmering. De omroepen hebben daar de laatste maanden vrijwel zonder uitzondering hard aan meegewerkt. Het echte probleem - en daarin gaan omroepen en raad van bestuur hand in hand - is het geld. Of beter gezegd: het tekort aan geld. De komende jaren laten torenhoge tekorten zien en zeer waarschijnlijk moeten er daardoor programma's verdwijnen. De zomerprogrammering wordt opgerekt tot liefst zeventien weken: vier maanden lang erg veel herhalingen en amper nieuwe programma's op de drie netten. Abbenhuis: “Wat financiën betreft kunnen we in 2006 net rondkomen. Het echte probleem komt in 2007.“

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.