Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Met een grote innerlijke trots zocht deze vrouw een einde aan haar leven

Home

Bert Keizer

Bert Keizer © Trouw
column

Soms kom je een mens tegen die heel lang indruk op je blijft maken. Ik durf hier over mevrouw L. te schrijven want vrijwel niemand kent haar en ze is inmiddels overleden.

Lees verder na de advertentie

Twintig jaar geleden vluchtte ze uit haar geboorteland, waar haar man het slachtoffer was van een politieke moord. Ze had geen kinderen. Na aankomst in Nederland verbleef ze drie jaar in een azc, vervolgens in de illegaliteit waar ze na acht jaar door het generaal pardon uit kwam. Haar sociale kring bestond uit enkele Afrikaanse vriendinnen, alleenstaande moeders.

In 2012 kreeg ze borstkanker. Na vijf jaren van gestage achteruitgang door onhoudbare uitzaaiingen was ze uitbehandeld. Ze vroeg om euthanasie aan de oncoloog, maar op de poli gaat dat niet dus werd haar verzoek naar elders verwezen. Ze vroeg om euthanasie aan haar huisarts en die zei: "Dat moet u maar eens goed opschrijven." Een even ergerlijke als loze opmerking want als je het kunt zeggen dan hoef je helemaal niks op te schrijven. 

Ze was inmiddels zo zwak dat ze in een hospice moest worden opgenomen. Niemand nam de moeite om haar een verpleeghuisplek te bezorgen in de stad. Het hospice lag namelijk ver buiten de stad, met openbaar vervoer nauwelijks bereikbaar, zodat haar enige contactpersonen, de mensen uit Afrika, haar zeer moeilijk konden bezoeken.

Ze vroeg om euthanasie aan haar huisarts en die zei: 'Dat moet u maar eens goed opschrijven'

Ook daar vroeg ze om een einde aan haar leven, maar de aan het hospice verbonden huisarts deed alleen patiënten uit zijn eigen praktijk. Uiteindelijk kwam haar euthanasieverzoek bij mij terecht. Bij onze kennismaking trof ik een lichamelijk uitgeputte vrouw die geestelijk een uitzonderlijke rust uitstraalde. 

Ondanks het feit dat het haar erg veel moeite kostte, hechtte ze aan haar laatste restje zelfstandigheid, hetgeen wil zeggen dat ze bij wassen en toiletgang eigenlijk geen hulp wenste, maar wel hulp nodig had, anders was ze urenlang uitgeput. Eten ging niet meer, ze braakte vrijwel alles weer uit, ze sliep slecht door langdurige hardnekkige hoestbuien. 

Weinig begrip voor doodswens

Ze had dagelijks telefonisch contact met haar familie, maar er was binnen die kring weinig begrip voor haar doodswens. "They don't know my suffering. Every time they call, they cry, because they are far away. They feel guilty. I tell them they look after me very well here."

Ook bij mijn tweede bezoek was ze volkomen rustig. Ze verwachtte niets van de dood ondanks haar katholieke achtergrond. Wat betreft haar lot aan gene zijde zei ze: "I don't care. We don't know anything. I'm not worrying."

Ik weet niet waar zij deze kracht vandaan haalde. Een euthanasieverzoek komt in haar cultuur eigenlijk nooit aan de orde. Maar ze hield vast aan haar wens: "My friends say it is against religion, but they don't understand my condition. Every day when the day comes it's like a year for me." Gevraagd hoe ze zich voelde antwoordde ze: "I feel very peace. No confusion, no scare."

Ik vroeg of ze misschien niet zou willen biechten. Ze antwoordde: "I have not committed many sins. I did my best. Without Holland I would have died a long time ago. But I don't want to confess to a priest, because they are bigger sinners than I." De dag voor haar dood werd ze toch nog bezocht door twee buitenlandse nonnen en een Nederlandse priester. De nonnen waren lastig, maar de priester niet. Hij bood haar de communie aan, maar die weigerde ze.

Toen ik haar het slaapmiddel inspoot zei ze met een glimlach: 'Ok, I go now'

De avond voor haar dood ging ik haar nog even zien. Ze keek me lachend aan: "Ah doctor, are you coming to make sure of me?" Ik zei haar nog eens dat ze van haar verzoek kon afzien. "Not if you asked me a thousand times." Haar broer had haar inmiddels op Skype vergeven. 

De volgende dag waren er twee haar onbekende landgenoten aanwezig. Opgetrommeld via internet vanuit haar thuisland. Ze stelden zich zeer bedeesd op. Maar al hadden ze dat niet gedaan, mevrouw was onverstoorbaar. Dat vond ik zo bijzonder in haar, de innerlijke trots waarmee ze een einde aan haar leven zocht, onderweg haar familie, priesters, vriendinnen, nonnen en ook nog heel wat artsen terzijde schuivend. Ik schaamde me dat ze zo harteloos de stad uit werd gewerkt naar dat hospice.

Toen ik haar het slaapmiddel inspoot zei ze met een glimlach: "Ok, I go now."

Deel dit artikel

Ze vroeg om euthanasie aan haar huisarts en die zei: 'Dat moet u maar eens goed opschrijven'

Toen ik haar het slaapmiddel inspoot zei ze met een glimlach: 'Ok, I go now'