Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Met de val van het kalifaat is de val van IS nog niet bereikt

Home

Hans Jaap Melissen

Noord-Syrië, voormalig IS-dorp © Sebastian Backhaus
reportage

De Amerikaanse president Trump denkt dat hij binnen een week zijn troepen terug zal trekken uit Syrië. In Qamishli zijn de Koerden er niet gerust op. “Als ze vertrekken dreigen de Turken hier binnen te vallen.”

“Trump is gek, die heeft geen principes. Dat is gewoon een zakenman. Hij verkoopt ons nog voor een dollar.” De 33-jarige Assad Boti staat op straat in Qamishli, ‘hoofdstad’ van de semi-autonome noordoostelijke regio in Syrië, en hij verwoordt wat veel inwoners van deze overwegend Koerdische streek vrezen. “We voelen ons beschermd door de Amerikaanse troepen”, zegt hij. “Als ze vertrekken, dreigen de Turken hier binnen te vallen.” 

Lees verder na de advertentie

Dat is wel precies wat de Amerikaanse president van plan is. Hij kondigde deze week aan dat het gevecht tegen terreurgroep Islamitische Staat binnen een week voorbij zal zijn, en dat hij dan begint met het weghalen van de tweeduizend Amerikaanse troepen uit Noord-Syrië.

Checkpoint 

Wie die Amerikaanse militairen wil zien, moet ver buiten het Koerdische Qamishli zijn. Na uren rijden naar het zuiden, langs de rivier de Eufraat, komen de eerste Amerikaanse voertuigen in beeld. Drie, hoog op hun wielen staande gepantserde wagens passeren een checkpoint van de SDF, de door Koerden geleide militie die verderop vecht tegen IS. “Geen foto’s van hen maken”, roepen lokale strijders die voor de Amerikanen uitrijden. De wagens komen uit de richting van het laatste restant van het IS-kalifaat: twee omsingelde dorpen, met een totaal oppervlak van misschien 5 vierkante kilometer. Ooit had de terreurgroep een gebied zo groot als Groot-Brittannië in handen.

Toch is zeker in dit gebied goed te merken dat met de val van het kalifaat, de val van IS zelf nog niet is bereikt. In de Arabische dorpen, dichtbij de grens met Irak, zijn er met regelmaat aanslagen op de checkpoints van de SDF. Slaapcellen van IS kunnen zich hier redelijk goed bewegen. 

“Niet verder rijden, er ligt een doos op de weg, dat is misschien een mijn”,  roept een man op een motor, die het verkeer tegenhoudt. Even later klinkt automatisch geweervuur, maar geen explosie. Een van de SDF-strijders heeft zijn wapen leeg geschoten op het object, het blijkt vals alarm. 

Jerrycans 

In deze voormalige IS-dorpen is er intussen weer volop leven, maar wel tegen een decor van kapotgeschoten en gebombardeerde huizen, elektriciteitscentrales en olie-installaties. Ondanks alle olie onder de grond, is het hier zoeken naar diesel en benzine. Mannen met jerrycans langs de weg zijn de benzinestations. Vrijwel alle vrouwen lopen volledig gesluierd, zwart is de dresscode. 

Op een basis van de SDF, pal naast een basis van de Amerikanen bij het dorp Al-Mayadin, hangen wat strijders rond. Niet al te ver weg klinken Amerikaanse helikopters. De SDF-strijders delen anoniem (ze moeten eigenlijk toestemming vragen aan hun commandant) hun zorgen over het mogelijke vertrek van hun buren. Ze zijn vooral bang dat ze zonder Amerikaanse bescherming met de Turken te maken krijgen.

Raar

Ook onderminister van buitenlandse zaken Fanar al-Gaet maakt zich druk om het vertrek van de Amerikanen. “Hoe is het weghalen van troepen te rijmen met wat nog meer ooit is gezegd. Ze zouden hier blijven om een tegenwicht tegen Iran te bieden (dat aan de kant van de Syrische regering meevecht, red.). Of totdat er vrede is in Syrië. Nou dat is allemaal nog niet bereikt. Ik vind die hele terugtrekking zo raar.” 

De Turkse president Erdogan heeft er bij de Amerikanen op aangedrongen dat zij de wapens die ze aan de SDF hebben gegeven, weer meenemen bij hun vertrek. Maar volgens al-Gaet heeft de SDF alleen maar lichte wapens gekregen. Een mogelijke inval van de Turken, die een einde moet maken aan al die bewapende Syrische Koerden, is de grootste zorg voor al-Gaet. Al weet hij ook dat IS een gevaar blijft. “Natuurlijk, de dreiging van IS zal blijven bestaan, want IS heeft een ideologie, een mentaliteit die nog steeds bestaat. Er is ontwikkeling, heropbouw en educatie nodig. Dat duurt jaren. Wij houden in Syrië niet van buitenlandse troepen in ons land, maar we hebben internationale steun nodig. Pas dan kunnen we een nieuwe situatie creëren.”

IS-wasgoed

Voorlopig is de dreiging van de ‘oude situatie’ er nog steeds. In een van de Arabische dorpen die voorheen in handen was van IS, hangt bij een winkeltje langs de weg een bijzonder kledingstuk aan een lijn. Het is een knaloranje overall, het gevreesde kledingstuk dat gevangenen van IS aan kregen als ze werden onthoofd, verdronken of op een andere gruwelijke manier gedood. Het sterk gekrompen kalifaat ligt verderop, met ingesloten IS-strijders te wachten op een spoedig einde. Maar hun symbolen en hun gedachtegoed hangen hier fris gewassen klaar voor een herstart van de terreurgroep.

Lees ook: 

Haal IS-moeders en kinderen terug

De verantwoordelijkheid die Nederland heeft voor deze kinderen moet zwaarder wegen dan het eigen-schuldprincipe, schrijft Trouw vandaag in het commentaar.

Koerdische hulp bij terugkeer Nederlandse IS-vrouwen

De Koerden in Noord-Syrië reiken Nederland de hand. Zij willen vrouwen en kinderen van Nederlandse IS-strijders naar de grens begeleiden.

De Amerikanen verlaten Syrië, en dat is slecht nieuws voor de Koerden

Het onverwachte vertrek van de Amerikanen uit Syrië zal worden verwelkomd door Turkije, Rusland en de Syrische president Assad. De grote verliezers: de Koerden. 

Deel dit artikel