Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mein Kampf in de Nederlandse boekhandel? Zou kunnen

Home

Hanne Obbink

© anp

Vanaf 8 januari in Duitsland overal in de boekhandel, kondigt het Institut für Zeitgeschichte aan op zijn website: een nieuwe uitgave van Mein Kampf. Zo'n tweeduizend pagina's voor 59 euro. Die uitgave kan verschijnen omdat per 1 januari de auteursrechten op Hitlers strijdschrift zijn vervallen.

Kan die nieuwe Duitse editie ook in Nederlandse boekhandels komen te liggen, ondanks het verbod op het verspreiden van Mein Kampf? Die kans is groot, zegt zowel Erik Somers van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie als hoogleraar informatierecht Egbert Dommering. "Of je bestelt het boek gewoon", zegt Somers. "Dan heb je het de volgende dag in huis."

Wie Mein Kampf verkoopt, kan beschuldigd worden van overtreding van artikel 137e van het Wetboek van Strafrecht. Dat verbiedt het verspreiden van boeken die aanzetten tot haat en discriminatie. Maar ruim een jaar geleden werd een Amsterdamse galeriehouder vrijgesproken die een paar antiquarische exemplaren van Mein Kampf te koop had aangeboden. De rechter vond een veroordeling 'niet noodzakelijk ter bescherming van (vooral) Joden', ook al omdat Mein Kampf op internet tegenwoordig ruimschoots te vinden is.

Context
De zaak hangt nog, want het Openbaar Ministerie is tegen dat vonnis in beroep gegaan. "Maar het zou me niet verbazen als het Hof en vervolgens ook de Hoge Raad het oordeel van de rechtbank bekrachtigen", zegt Dommering. En Somers wijst erop dat het artikel 137e een uitzondering maakt voor 'zakelijke berichtgeving', zoals een wetenschappelijke uitgave.

Dat laatste is precies wat het Duitse instituut beoogt. Het heeft jaren aan de nieuwe uitgave gewerkt, met een kernteam van zes historici en een groot aantal wetenschappelijke adviseurs van buitenaf. De bedoeling was om Mein Kampf in zijn context te plaatsen. Waar komen Hitlers beweringen vandaan, wat bedoelde hij er precies mee, welke feiten liggen eraan ten grondslag - of juist niet - en welke gevolgen hadden ze? Al deze vragen worden in 3500 noten bij de tekst behandeld.

Lees verder na de advertentie
Of je bestelt het boek gewoon. Dan heb je het de volgende dag in huis.

Erik Somers, Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie

De eerste pagina van het in Nederland voorlopig nog verboden boek. © anp

Zo moet niet alleen het wetenschappelijk onderzoek naar het nationaal-socialisme verder geholpen worden, licht het Münchense instituut op zijn website toe. Omdat de tekst van Mein Kampf op internet niet meer dan een paar muisklikken weg is, is het belangrijk om tegenwicht te bieden aan 'de ongefilterde verbreiding van Hitlers propaganda, zijn leugens, halve waarheden en haattirades'.

Tegengif
Toch ligt de verschijning van deze wetenschappelijke uitgave gevoelig. De auteursrechten op Mein Kampf zijn in 1945 door de geallieerden overgedragen aan de Duitse deelstaat Beieren en die verhinderde tot nu toe elke heruitgave. Maar die rechten vervallen automatisch na zeventig jaar. Om schimmige uitgevers voor te zijn, besloot de Beierse regering een half miljoen euro subsidie uit te trekken voor het project van het Institut für Zeitgeschichte - maar die beslissing trok ze niet veel later weer in.

Maar het Centrum Informatie en Documentatie Israël is niet tegen de nieuwe uitgave. "De vrije verkoop van Mein Kampf kan niet, een geannoteerde versie met een duidelijke toelichting wel", laat directeur Hanna Luden weten. "Die kan inderdaad als tegengif dienen."

Dat Mein Kampf online makkelijk te vinden is, is 'jammer, heel jammer', voegt zij er nog aan toe. "Maar het is geen argument tegen de strafbaarheid van de boodschap. Het verspreiden daarvan moet strafbaar blijven."

Een geannoteerde versie met een duidelijke toelichting kan als tegengif dienen.

Hanna Luden, directeur Centrum Informatie en Documentatie Israël

Deel dit artikel

Of je bestelt het boek gewoon. Dan heb je het de volgende dag in huis.

Erik Somers, Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie

Een geannoteerde versie met een duidelijke toelichting kan als tegengif dienen.

Hanna Luden, directeur Centrum Informatie en Documentatie Israël