Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Meeste moslims behoren tot gematigden

Home

Amitai Etzioni en hoogleraar internationale betrekkingen aan de George Washington Universiteit

Omwille van de democratie verdient uitbannen van de de Turkse AK Partij geen steun van het Westen.

Het conflict bij het Turkse constitutionele hof gaat over het verbod op de Partij voor gerechtigheid en ontwikkeling (AKP). Tot de leden van de partij behoren de president, de premier, alle kabinetsleden en 341 parlementsleden.

De politieke toekomst van zo’n zeventig belangrijke partijleden (premier Erdogan inbegrepen) is in het geding. Wie zich afvraagt of het hof de meerderheidspartij – de regeringspartij – zal durven verbieden, moet zich realiseren dat in Turkije sinds 1963 24 partijen zijn ontbonden.

In het Westen hebben velen dubbele gedachten over dit conflict. Enerzijds geloven zij in democratie en vinden dat zij de AKP horen te steunen tegen de generaals van wie ieder weet dat zij op de hand van de seculieren zijn; aan de andere kant vrezen zij islamistische partijen, die zij zien als wegbereiders van een regering die de sharia zal opleggen en zelfs steun zal verlenen aan terroristen. In wezen staan veel Europeanen aan de kant van de seculieren omdat zij menen dat religie iets is van het verleden, van traditionele, onderdrukkende samenlevingen.

Turkije is islamitisch, niet omdat het in de grondwet staat, maar omdat 99 procent van zijn bevolking moslim is en omdat zijn cultuur en instituties sterke islamitische trekken hebben. Turkijes nationale vlag is een islamitisch religieus symbool, dezelfde halve maan die op veel moskeeën te vinden is. Het Turkse kabinet voor religieuze zaken is een regeringsbureau dat onmiddellijk onder de premier staat en zorgt voor het aanstellen van plaatselijke en provinciale imams, het onderhoud van moskeeën en voor de tekst van de vrijdagpreek. In elke stad of dorp van dit zogenaamd seculiere land worden de burgers tot gebed opgeroepen voor zonsopgang, na zonsondergang en driemaal daartussenin. Er is geen ontkomen aan Turkse geestelijken in de openbare ruimte – en naar ik aanneem – in de meeste privéruimten als ware men in Iran of Saoedi Arabië.

Bovendien onderwijzen Turkse scholen moslimwaarden. En hoewel huwelijken gesloten worden voor een burgerlijke autoriteit, staat de regering toe dat veel Turken het huwelijk, ’vervolmaken’ met een religieuze ceremonie, waartoe de imam aan huis komt.

Hoewel de seculiermilitaire coalitie beweert dat de onaantastbaarheid van de seculiere staat geweld aangedaan wordt en ruimte gegeven zou worden voor allerlei religieus gedrag (heden hoofddoekjes, morgen de sharia), indien vrouwelijke studenten in de universiteit hoofddoekjes mogen dragen, wijst een zorgvuldiger studie van Turkijes religieuze leven uit dat deze bewering volstrekt onjuist is. Turkije is nu al een religieus land waar de meerderheid een voorzichtige gang naar meer islam goedkeurt. Dit blijkt zowel uit de groeiende populariteit van de AKP als uit de aanleiding tot de huidige constitutionele crisis, het (vrijwillig) dragen van hoofddoekjes in de universiteiten. Het ontbinden van de regeringspartij als een (vergeefse) poging om deze tendens te stoppen, betekent opoffering van democratische principes zonder goede reden en zonder dat het iets oplevert.

Voor de relaties tussen de islam en het Westen is het goede nieuws dat Turkse moslims in het algemeen zeer gematigd zijn. Er is sprake van enige toeneming van sociale druk om bepaalde religieuze uitingen te volgen –de soort druk die jonge mensen in het Westen ertoe brengt om steeds meer bepaalde kleding te dragen en te vasten om een beter figuur te krijgen. Indien gerechtshoven zich zetten aan het ontmantelen van politieke partijen die meegaan in de verandering en zich daarin staande weten te houden, blijven er maar weinig vaste waarden over.

Vooral degenen die een dubbel gevoel hebben over de AKP wegens haar religieuze elementen houden te weinig rekening met de gematigdheid van de Turken.

Sir Bernard Lewis, Samuel Huntington (althans tot voor kort), en helaas een aantal anderen doen alsof moslims een woeste sekte vormen. Zij menen dat de islam in zichzelf een intolerant geloofssysteem is. Huntington zei ooit: ,,Sommige westerlingen hebben beweerd dat het Westen geen probleem heeft met de islam, maar alleen met gewelddadige islamistische extremisten. 1400 jaar geschiedenis bewijst iets anders...”

In werkelijkheid is er geen clash tussen de beschavingen, maar een botsing binnen elke beschaving tussen de gematigden die geweld verwerpen en degenen die het wettigen. Het is de scheiding tussen degenen die Christus zien als de vredevorst en degenen die hem zien als brenger van het zwaard.

Net zo’n scheiding is te vinden binnen het socialisme tussen geweldlozen en stalinisten. Bij de islam is dat niet anders; er zijn moslims die de jihad zien als een geestelijke reis en degenen die het zien als een oorlog tegen alle ongelovigen. Veel van deze gematigde moslims zien weinig in een overmaat aan mensenrechten en de westerse vorm van democratie, maar het zijn betrouwbare partners bij het stichten van vrede, bij actie tegen terrorisme en bij de beperking van kernwapens. De Turkse moslimgemeenschap vormt op dit punt een sterke partner.

Het Westen zou heel slecht gediend zijn wanneer het alle moslims in het vijandige kamp zou drukken. Voor het Westen zou het beter zijn om alle moslims die geweld verwerpen tenminste als potentiële bondgenoten te zien. Dat is het beste middel tegen de radicale islam. De meeste moslims over de hele wereld horen tot de gematigde soort. Dat blijkt uit talloze opinieonderzoeken. Het Westen zou daarom de AKP moeten steunen. Wie deze gematigde moslims als gevaarlijk aanmerkt, helpt de Bin Ladens van deze wereld.

Het Westen moet de seculiermilitaire poging om via Turkijes constitutionele hof een staatsgreep te plegen niet steunen maar bevorderen wat de meerderheid van het Turkse volk en een groot deel van de wereldbevolking het liefste ziet: een gematigde islam.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie