Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Meer baten voor ExxonMobil en Shell tijdens afbouw gaswinning

Home

Jan Kleinnijenhuis

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken kijkt toe als Rolf de Jong, bestuursvoorzitter van ExxonMobil Holding Company Holland, spreekt tijdens de toelichting op het akkoord. © ANP

Minister Wiebes komt Shell en ExxonMobil tegemoet voor het stoppen van de gaswinning in Groningen.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam) is niet langer juridisch aansprakelijk voor schade als gevolg van gaswinning in Groningen. Daarnaast krijgt het bedrijf een hoger percentage van de opbrengsten van de gaswinning. In ruil daarvoor ziet de Nam af van een schadeclaim tegen de staat, nu een groot deel van het resterende Groningse gas in de bodem blijft. De Nam moet nog wel de schade als gevolg van aardbevingen en bodemdaling vergoeden.

Lees verder na de advertentie

De afspraken zijn gisteren bekendgemaakt door minister Wiebes van economische zaken, in een gezamenlijke verklaring met de aandeelhouders van de Nam, olieconcerns Shell en ExxonMobil. Het akkoord is bereikt na maanden onderhandelen.

Volgens de minister toont het akkoord 'dat de oliemaatschappijen hun verantwoordelijkheid nemen'. Afgesproken is dat Shell en ExxonMobil financieel garant staan voor de Nam, en dat er in 2018 en 2019 geen dividend uitgekeerd mag worden aan de beide aandeelhouders. Daarnaast zal Nam, net als de staat, 500 miljoen euro uittrekken voor 'versterking van de economie en de leefbaarheid in de regio Groningen'.

Wisselgeld

Shell en ExxonMobil winnen er wel iets voor terug. Tot nog toe kreeg de Nam ongeveer 10 procent van de opbrengsten van de Groningse gaswinning, de staat 90 procent. De Nam krijgt met terugwerkende kracht per 1 januari van dit jaar 27 procent. Wiebes schrijft de Tweede Kamer dat de kosten hiervan worden berekend voor de Miljoenennota in september.

In het akkoord is opgenomen dat eventuele geschillen niet voor de rechter zullen komen

Het akkoord is maar ten dele openbaar, volgens de minister vanwege 'bedrijfsvertrouwelijke informatie'. Hij biedt de Kamerleden een vertrouwelijke 'technische briefing' aan voor een verdere toelichting. Definitief is het akkoord ook nog lang niet. Veel afspraken moeten nog worden uitgewerkt, schrijft Wiebes. "Ook deze zal ik zoveel als mogelijk openbaar maken", zo verwijst de minister opnieuw naar de vertrouwelijkheid.

Mochten de kosten als gevolg van aardbevingen in Groningen hoger uitvallen dan verwacht, dan wordt het akkoord opengebroken en heronderhandeld, zo staat in de afspraken. Tegenvallers voor de Nam leiden daarmee waarschijnlijk automatisch tot tegenvallers voor de staat.

Opvallend is dat in het akkoord is opgenomen dat eventuele geschillen tussen de staat, Shell en ExxonMobil niet voor de rechter zullen komen. De partijen hebben afgesproken twistpunten voor te leggen aan het Nederlands Arbitrage Instituut, een private geschillenbeslechter. Voor overeenkomsten tussen bedrijven is dat niet ongebruikelijk, omdat trajecten bij de rechter soms lang duren. Bovendien kunnen eventuele geschillen op deze manier in beslotenheid worden afgehandeld, hoewel in het akkoord ook staat dat een vonnis openbaar gemaakt zal worden.

De Tweede Kamer reageert wisselend op het akkoord. Coalitiepartijen wijzen op het achterwege blijven van een schadeclaim van de Nam, en het feit dat het bedrijf financieel aansprakelijk blijft voor de schade. De oppositie hekelt juist dat de Nam extra geld uit de gaswinning krijgt, terwijl het bedrijf altijd al aansprakelijk was voor de schade. "Deze deal had nooit gesloten moeten worden", meent Henk Nijboer (PvdA). "De belastingbetaler draait onevenredig op voor de afbouw van de gaswinning."

Lees ook:

Alles op Trouw over de aardbevingen in Groningen, het stopzetten van de gaswinning en de discussie over compensatie.

Deel dit artikel

In het akkoord is opgenomen dat eventuele geschillen niet voor de rechter zullen komen