Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Marlijn Simons-Somhorst, duurzame dame in de discounter

Home

Jeroen den Blijker

Marlijn Simons-Somhorst in haar winkel, de Lidl. © Lars van den Brink

Nee, ze wilde niet naar ambtelijk Den Haag, zoals haar studiegenoten. Ondernemersdochter Marlijn Simons-Somhorst zet haar talenten in om Lidl te vergroenen. En waarom trekt iedereen daar toch zijn wenkbrauwen bij op? 'Zuinig zijn, sobere winkels, dat is voor ons zo vanzelfsprekend.'

Wat? Staat die dame van discountsupermarkt Lidl in de Duurzame 100? Veel mensen zullen even met de ogen knipperen maar de jury was er snel uit: Marlijn Simons-Somhorst, manager duurzaamheid van Lidl Nederland is niet alleen nieuwkomer op de lijst, ze eindigt met de zestiende plaats ook relatief hoog. En dat terwijl grote supermarktketens als Albert Heijn of Jumbo nog nooit een plekje wisten te veroveren.

Die verbazing over Lidl en werken aan een betere wereld kan Marlijn Simons-Somhorst (36) zich wel voorstellen. Maar als één winkelformule zich bij uitstek leent voor successen op dit terrein, is het wel die van de discounter. Simons: "Toen ik bij Lidl in 2011 aan de slag ging, kostte het me weinig moeite collega's mee te krijgen met mijn plannen." Het bestaansrecht van discounters is immers het beste product voor de laagste prijs. "Dat betekent dus zuinig zijn, kosten drukken. Zuinig zijn met water, zuinig met energie, slimme logistieke systemen ontwikkelen en sobere winkels. Dat is zo vanzelfsprekend. En producten verbeteren waar mogelijk: duurzaam hoeft echt niet duur te zijn."

Lees verder na de advertentie
Duurzaam hoeft echt niet duur te zijn


Zelf leerde ze Lidl - nu ruim vierhonderd winkels, 17.000 medewerkers - pas kennen toen ze na haar studie internationale betrekkingen (Groningen) in 2007 begon bij het Centraal Bureau voor de Levensmiddelen, de koepel van supermarktketens. "Mijn medestudenten vertrokken naar het westen om te werken bij ministeries of andere overheidsinstellingen, ik koos voor het CBL in Leidschendam. Want dat commerciële ligt me wel. Ik kom uit een ondernemersgezin. Mijn vader was mede-eigenaar van een bedrijf dat onder andere windmolens verkocht - waarmee hij zijn tijd ver vooruit was."

Inderdaad, duurzaamheid en natuur, het is haar met de paplepel ingegoten. Een pragmatisch idealist, zo typeert zij zichzelf. "Mijn droom is dat over een paar jaar ons hele assortiment, dus alles wat in het winkelwagentje ligt verantwoord geproduceerd is."

In haar beginjaren bij het CBL moest de branche nog bijkomen van de supermarktoorlog. De sector was murw gebeukt door alle prijsgeweld, maar de consument vroeg steeds luider om duurzaam gevangen vis, om minder bestrijdingsmiddelen op groente en fruit en niet te vergeten, diervriendelijker vlees. Er moest weidemelk komen, koffie voorzien van Utz-label en Fairtrade chocolade van cacaobonen die niet door kindslaafjes waren geplukt. In dat klimaat boekte Simons haar eerste grote duurzaamheidssucces: zij stelde in 2008 de eerste duurzaamheidsagenda voor de supermarktbranche op. Daarmee begon officieel de verduurzaming van alle supermarkten in Nederland.

Mijn droom is dat over een paar jaar ons hele assortiment, dus alles wat in het winkelwagentje ligt verantwoord geproduceerd is

Vooroplopen

Opvallend is dat Lidl toen al vaak vooropliep - en zou blijven lopen. Sinds 2009 bijvoorbeeld verkoopt het concern alleen nog maar varkensvlees van ongecastreerde varkens. Een grote stap voor het dierenwelzijn want castratie gebeurde toen onverdoofd. En toen Simons in 2011 bij Lidl ging werken, lag daar in het visvak al msc-gelabelde vis. Een jaar later was alle Lidl-vis duurzaam gevangen. Andere supermarkten waren daar nog maar net mee begonnen.

Misschien is het verduurzamen bij discounters wel overzichtelijker, zegt Simons. Een doorsnee Albert Heijn of Jumbo heeft al snel 25 à 30.000 producten in de schappen liggen, van veel verschillende leveranciers. Discounters zijn wars van franje en bieden vooral wat je dagelijks nodig hebt. Zo'n 1400 à 1500 producten, daarmee houdt het op bij Lidl. Simons: "Het zijn allemaal eigen merken die we betrekken bij een beperkt aantal leveranciers." Die nauwe, jarenlange relatie maakt het mogelijk samen aan verduurzaming te werken, zegt Simons. "En het effect is meteen heel groot. Toen wij weidemelk introduceerden, eerst voor halfvolle melk, later voor alle melkproducten inclusief kaas, was ons zuivelschap al bijna geheel verduurzaamd: we hebben immers maar een beperkt aantal artikelen."

Verduurzaming is en blijft een delicaat proces, met vele pionnen op het bord. Al geldt ook dat tegenstellingen vaak vooral worden gesuggereerd, zegt Simons. "Tegenstellingen van supermarkten versus leveranciers of ngo's. Of grootschalige, versus kleinschalige, lokale productie. Of hoge prijzen versus lage, alsof goedkope producten niet duurzaam kunnen zijn." Die tegenstellingen kloppen niet, vindt ze. "We nemen ngo's zeer serieus. Zij houden ons scherp en dat is goed." Maar Lidl vaart wel een eigen koers.

We nemen ngo's zeer serieus. Zij houden ons scherp en dat is goed

Eerlijke kans

Want wie serieus het welzijn van varkens of kippen wil verbeteren, moet boeren ook een eerlijke kans daartoe geven, vindt zij. "Als varkens of kippen meer ruimte en daglicht nodig hebben, moeten stallen worden verbouwd. Dat kost geld en tijd, zeker als er bouwvergunningen nodig zijn. Je kunt als supermarkt niet eenzijdig eisen opleggen aan boeren, zoals ngo's verwachten."

Zelf heeft ze de beste ervaringen met een goed gesprek met koplopers. "Die hebben bewezen dat ze stappen kunnen zetten in de goede richting". Waarom zou het dan niet bij anderen lukken? En wat is daarvoor nodig?

"De situatie is niet meer zoals tien jaar geleden", vindt Simons. " Ook boeren en telers hebben ambities. De kunst is die met de onze samen te brengen. Heus, kwekers willen wel minder bestrijdingsmiddelen gebruiken. Maar het gaat niet werken als Greenpeace rigoureus tien bestrijdingsmiddelen voor de hele sector wil verbieden terwijl sommige van die middelen voor de teelt van groente nu nog onmisbaar zijn. Wij werken met onze leveranciers dus aan ons eigen plan."

Sla op water

Al heeft ze nog wel een verrassing voor Greenpeace in petto: de nieuwste innovatie in het groentevak is sla, volledig op water is geteeld. "Daar komt geen bestrijdingsmiddel meer aan te pas. Beter kan het niet."

Deelt ze dan de zorgen van ngo's niet? Jawel, zo blijkt. "De voedselsector is wereldwijd verantwoordelijk voor circa een kwart van de uitstoot van broeikasgassen. Dat moet echt anders." De teelt van grondstoffen als soja, palmolie maar ook de productie van dierlijke eiwitten (vlees, vis), daar zijn nog de nodige 'verdiepingsslagen' te maken, denkt ze. Het moet milieuvriendelijker. "Ik denk ook aan onze watervoetafdruk. Die is nu veel te groot." Daartoe moet beter in kaart gebracht worden hoe ketens in de levensmiddelenindustrie in elkaar zitten. Alleen zo is na te gaan waar winst is te boeken, vindt de duurzaamheidsmanager.

Ik denk ook aan onze wa­ter­voet­af­druk. Die is nu veel te groot

Ook voor het eigen concern kijkt ze graag verder dan de schappen en graaibakken. Simons: "Binnen alle disciplines van het bedrijf zijn voordelen te boeken. Inkoop, logistiek, bouw; het gaat erom overal op een verantwoorde manier te werken. De CO2-uitstoot moet wereldwijd omlaag, daaraan willen wij langs alle wegen een bijdrage leveren."

Het vastgoed van Lidl biedt daartoe uitgelezen kansen. Laadpalen voor winkels is slechts klein grut. Nee, het échte werk is de ambitie om in 2018 binnen het concern geen aardgas meer te verstoken en om bedrijfspanden zoals nieuwe winkels off grid te krijgen - dus zonder gas- of elektriciteitsaansluiting. De panden voorzien dan dankzij zonnepanelen en warmteopslag geheel in de eigen energiebehoefte. Het nieuwe hoofdkantoor in Huizen nam daarop reeds een voorschot.

"We bouwen nu in Waddinxveen ons zesde distributiecentrum, dat krijgt vijf sterren volgens Breeam (een kwalificatiesysteem voor duurzaam bouwen, red.). Energieneutraal, opgetrokken uit duurzaam bouwmateriaal. En voor de kwekers in de omgeving vangen we het regenwater op", zegt Simons.

De eigen bouw- en ontwerpafdeling van Lidl legt de lat nog hoger voor het distributiecentrum dat in Oosterhout moet verrijzen. "Misschien wordt dat ons eerste off grid-gebouw." Elke dag een stap in de goede richting, zegt Simons. "Alleen zo komen we er." «


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Duurzaam hoeft echt niet duur te zijn

Mijn droom is dat over een paar jaar ons hele assortiment, dus alles wat in het winkelwagentje ligt verantwoord geproduceerd is

We nemen ngo's zeer serieus. Zij houden ons scherp en dat is goed

Ik denk ook aan onze wa­ter­voet­af­druk. Die is nu veel te groot