Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mandela’s potje op belastingparadijs Man leidde tot juridische strijd

Home

Karlijn Kuijpers

Nelson Mandela © epa
Paradise Papers

Geld van Mandela is in een belastingparadijs gestald. Geheimhouding daarover creëerde flinke problemen voor de erven.

Nelson Mandela had jarenlang geld gestald op het eiland Man, een belastingparadijs tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Dit blijkt uit de Paradise Papers. Tot zijn dood in 2013 wisten familie en andere nabestaanden niet van het bestaan van dit geld.

Lees verder na de advertentie

Vertrouwelingen van Mandela zeggen tegen de Zuid-Afrikaanse ­Financial Mail dat ze niet geloven dat Mandela dit zou hebben gewild. “Ik zou zeer verbaasd zijn als Madiba (Mandela’s bijnaam, red.) ooit instructie heeft gegeven om zijn bezittingen offshore te zetten”, zegt ­Michael Katz, hoofd van advocatenkantoor Edward Nathan Sonnenbergs, die het beheer voert over de nalatenschap van Mandela. De nabestaanden voeren sinds zijn overlijden een juridische strijd over het geld, zo’n 1,1 miljoen euro.

Nelson Mandela was net een jaar president van Zuid-Afrika, toen hij in 1995 de Mad Trust opzette, genoemd naar de Madiba-stam waartoe Mandela behoorde. Een trust is een rechtsvorm die wordt gebruikt om geld te beschermen en in bewaring te nemen.

In opdracht van Mandela

Ismail Ayob, die de trust beheert, zegt dat hij die in opdracht van Mandela liet oprichten. Ayob behartigde tientallen jaren de juridische zaken van Mandela. Zijn kantoor, dat volhangt met foto’s, arrestatiebevelen voor apartheidsstrijders en een ingelijst stembiljet van de eerste vrije verkiezingen in 1994, ademt de herinnering aan de apartheidsstrijd. “Mandela zette deze trust op om geld te kunnen geven aan mensen in het buitenland die het nodig hadden”, zegt Ayob ­tegen de ­Financial Mail.

Ayob weigert het geld uit de trust af te staan aan de erfgenamen

In 2004 werd Ayob ontslagen. Adviseurs van Mandela beschuldigden hem van het verkopen van kunst onder Mandela’s naam. Ayob zou mil­joenen hebben verdiend met deze handel in valse kunst. Een vertrouweling van Mandela zegt daarover in de Financial Mail: “Ik kende Mandela al jaren, maar ik heb hem nog nooit zo boos en emotioneel gezien als bij ­Ayob.”

Mandela’s erfgenamen stellen nu dat Ayob de trust nooit correct heeft opgericht, en ze vinden bovendien dat Ayob sinds 2004 niet meer het recht heeft om het beheer over deze trust te voeren. Ayob is het daar volledig mee oneens. Hij weigert het geld uit de trust af te staan aan de erfgenamen en vindt dat hij nog steeds de rechtmatige beheerder is van Mandela’s ­erfenis.

Om het conflict op te lossen, winnen de erfgenamen van Mandela advies in bij de advocaten van Appleby, zo is ook op te maken uit de Paradise Papers. Ze willen weten of de trust wel goed is ingeschreven. Appleby concludeert dat dat moeilijk te zeggen is, omdat er geen register van trusts bestaat op het eiland Man. Maar dat doet er volgens Appleby ook niet toe. De trust zou helemaal nooit geldig zijn geweest, omdat de begunstigden nooit zijn vastgelegd, zegt het juridisch advieskantoor. Een tweede ­advocatenkantoor bevestigt dit.

Uiteindelijk doet een Zuid-Afrikaanse rechter in 2015, twee jaar na de dood van Mandela, uitspraak in de zaak. De erfgenamen van Mandela krijgen gelijk: zij hebben recht op het geld in de trust, en Ayob heeft ‘geen gezag’ over het geld. Inmiddels staat het geld op de rekening van Mandela’s erfgenamen.

De afgelopen dagen publiceerde Trouw meerdere onthullingen uit de Paradise Papers. Lees er meer over in ons dossier.

Deel dit artikel

Ayob weigert het geld uit de trust af te staan aan de erfgenamen