Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mandela's idealen levend houden, daar gaat het nu om

Home

NIELS POSTHUMUS

reportage 'Hij leerde ons vergevingsgezind te zijn. Dat heeft dit land heel erg nodig.'

KAAPSTAD - Sizwe Abrahams is een imposante man, maar de tranen rollen over zijn wangen. Hij staat in een colbertje, met daaronder een T-shirt van het ANC, achter de microfoon in de St. George's Cathedral in het centrum van Kaapstad. Daar is de dag na het overlijden van Nelson Mandela voor iedereen de mogelijkheid een herinnering aan de oud-president en verzetsstrijder te delen. Het is een van de vele kleinschalige herdenkingsdiensten in de stad.

Abrahams vertelt dat hij tussen 1990 en 1998 een van Mandela's bodyguards was, en dat hij veel van hem heeft geleerd. "Toen ik na tien jaar op de vlucht in 1990 terugkwam in Zuid-Afrika, wilde ik alle blanken wel vermoorden", zegt hij. "Mandela, die datzelfde jaar vrijkwam uit de gevangenis, leerde mij in onze gesprekken dat ik mijn woede moest proberen te beheersen. Als hij met apartheidspresident F. W. De Klerk kon samenwerken, zei hij, dan kon ik toch ook wel met gewone blanken samenleven?"

Abrahams geeft later op een terrasje toe dat hij zich niet zomaar liet overtuigen. "Ik was tijdens de apartheid lid geweest van 'Umkhonto we Sizwe', de door Mandela opgerichte gewapende tak van het ANC." Hij laat een tatoeage van het logo zien. "De blanke veiligheidsdiensten wilden mij vermoorden. Ik moest vluchten naar Botswana en Zambia. Blanken hebben mijn jeugd in Zuid-Afrika afgepakt. Ik had zoveel woede in me."

Precies die woede leek bij Mandela te ontbreken, maakt Sibo Maputi pal voor de St. George's Cathedral aan voorbijgangers duidelijk. Hij deelt namens het Zuid-Afrikaanse parlement foldertjes uit met daarin informatie over het gedachtengoed van Mandela. "Er is geen tijd te verliezen met het verspreiden van die boodschap nu Mandela is overleden", zegt hij.

Voorbijganger Thabo Gantgies begint hem spontaan te helpen met uitdelen. "Zijn zelfopofferend leiderschap, dat is de boodschap die we vooral moeten verspreiden", zegt hij. "Daaraan ontbreekt het bij de huidige leiders. Die denken alleen maar aan zichzelf. Nu Mandela dood is moeten we niet alleen treuren, maar ook een nieuwe Mandela creëren onder de jongere generatie." Hij duwt snel wat passerende middelbare scholieren een folder in de hand.

Het is hét thema, de dag na Mandela's overlijden: voortbouwen op wat hij heeft achtergelaten. Het werk voortzetten. De meeste Zuid-Afrikanen nemen dat laatste overigens vrij letterlijk. Van massale rouwbijeenkomsten is overdag geen sprake in Kaapstad; mensen zijn naar hun werk, vervolgen hun leven. Alleen 's avonds is op het centrale plein van de stad een grotere bijeenkomst. Na werktijd.

"Onze huidige leiders moeten leren van Mandela", zegt ook Abrahams in de kathedraal. "Want Mandela leerde ons meer vergevingsgezind te zijn, en dit land heeft nog zo veel meer verzoening en vergeving nodig. Er bestaat nog zoveel frustratie bij velen, en de economische ongelijkheid is zo groot."

Maar er is hoop, benadrukt hij later op het terras. "Mijn zoon gaat naar een gemengde school. En ik woon in een buurt die vroeger alleen voor blanken was. Verandering is dus mogelijk."

Abrahams' blanke, van origine Nederlandse vrouw naast hem lacht liefdevol. In de kathedraal had ze hem omhelsd toen de emoties haar geliefde te veel werden. Blanke en zwarte armen in elkaar verstrengeld, hoofden op elkaars schouder: een mooier symbool van wat Mandela in Zuid-Afrika heeft weten te bereiken, is haast ondenkbaar.

In Zuid-Afrika is na het overlijden van Nelson Mandela een rouwperiode van tien dagen afgekondigd, waarin onder meer alle vlaggen halfstok zullen hangen. De eerste vijf dagen zijn er geen officiële herdenkingsdiensten, maar wel allerlei niet-officiële rouwbijeenkomsten, zoals die bij Mandela's huis in Johannesburg en op het centrale plein in Kaapstad gisteren. Dinsdag zal pas de officiële rouwdienst worden gehouden in het FNB Stadion in Johannesburg, de plek waar het Nederlands elftal de finale van het WK 2010 verloor. De drie dagen erna zal Mandela opgebaard liggen in regeringsgebouw Union Building in Pretoria. Op zondag 15 december zal Mandela, zo is de verwachting, een staatsbegrafenis krijgen in Qunu in de Oostkaap, de plek waar hij opgroeide. Daar zal hij worden begraven naast zijn drie eerder overleden kinderen en andere naaste familieleden.

Tien dagen rouw, begrafenis zondag 15 december

Deel dit artikel