Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Maffianetwerk ‘Ndrangheta is opgezet als een familiebedrijf - en daar heeft justitie last van

Home

Paul van der Steen

Inwoners van San Luca, Calabrië, waar de kiem werd gelegd voor een vete die bloedig eindigde. © AFP
Déjà Vu

De Italiaanse maffia heeft haar eigen ontstaansmythe. Die gaat terug op drie Catalaanse, adellijke broers uit de zeventiende eeuw, Osso, Mastrosso en Carcagnosso. 

Die zouden na eerwraak voor hun verkrachte en vermoorde zus de wijk hebben genomen naar Zuid-Italië, toen nog in Spaanse handen. Daar verdienden ze de kost als roofridder. Om elk genoeg buit over te houden besloot de broederschap uit elkaar te gaan. Ieder van hen kreeg een eigen aandachtsgebied: Osso Sicilië, Mastrosso Napels en omgeving en Carcagnosso Calabrië. Niet toevallig de streken die tot op de dag van vandaag berucht zijn vanwege de maffia.

Lees verder na de advertentie

Maar dit verhaal over de misdaadorganisatie als uit Spanje geïmporteerd product mist elke historische grond. Een netwerk als de ‘Ndrangheta, de Calabrische maffia die deze week te maken kreeg met een internationale politieactie, ontstond op het schiereiland zelf.

De lastig uit te spreken naam ‘Ndrangheta is terug te voeren op het Griko, het plaatselijke dialect dat zijn oorsprong heeft in de Oudheid, toen de Grieken kolonies hadden in delen van Italië. Het ­betekent zoiets als genootschap van moedige mannen.

‘Ndrangheta betekent zoiets als genootschap van moedige mannen

Revolutionairen

Juist dat karakter van een genootschap was nieuw toen deze maffia in de tweede helft van de negentiende eeuw ontstond. Criminaliteit van voor die tijd was niet zo erg georganiseerd. Dat kunstje leerden de maffiosi in de gevangenissen. Napolitaanse bandieten zaten daar samen met revolutionairen die van zich lieten horen in het revolutiejaar 1848, in de strijd voor de eenwording van Italië. Daar zaten veel vrijmetselaars bij, die konden vertellen over het opzetten van geheime genootschappen. De politiek activisten begonnen samen te werken met de criminelen, die hun ­eisen met geweld kracht konden bijzetten. Of de politie huurde ze in om te infiltreren in nationalistische kringen.

Een tijdje na hun Napolitaanse collega’s leerden ook de boeven uit Calabrië achter de tralies over het opzetten van hiërarchisch strak ­georganiseerde bendes. In de jaren tachtig van de negentiende eeuw kreeg de streek (de teen van het laarsvormige Italiaanse schiereiland) opeens volop te maken met bendes die al heel sterk leken op de ‘Ndrangheta. Die kenden hun ­eigen codes, zwijgplicht (omertà), initiatierituelen met bloed, kleding, kapsels en tatoeages. De ­belangrijkste inkomstenbronnen in de geïsoleerde en verarmde regio waren afpersing (eisen van beschermgeld), chantage, prostitutie en veediefstal. Extreem geweld werd niet geschuwd.

Eigen smoel

In de twintigste eeuw kreeg de ‘Ndrangheta nog meer eigen smoel. Zo organiseerde deze maffia zich, meer dan de Siciliaanse cosa nostra en de Napolitaanse camorra, langs familielijnen. Justitie heeft daar last van. Leden van de ’Ndrangheta houden zich nog beter aan de omertà dan andere maffiosi: symbolische bloedbroeders verraad je makkelijker dan echte broeders.

Pas vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw dook de ‘Ndrangheta vaker op in andere delen van Italië en in het buitenland. De organisatie was actief in de onderwereld met drugssmokkel als belangrijkste speerpunt en via geïnvesteerd misdaadgeld in de bovenwereld.

De meeste aandacht trok een schietpartij voor een pizzeria in Duisburg in 2007. Het was met zes doden de grootste maffiamoordpartij buiten Italië en de Verenigde Staten. Een in het begin van de ­jaren negentig ontstane vete in het dorpje San Luca, tussen twee clans binnen de ‘Ndrangheta, was de aanleiding.

Een van de later opgepakte ­daders hield zich schuil in Diemen. Een rapport in opdracht van het Korps Landelijke Politiediensten en de Nationale Recherche uit 2011 concludeerde dat Nederland hoogst aantrekkelijk was voor de ‘Ndrangheta door de geografische ligging, goede infrastructuur, grote lucht- en zeehavens, het liberale en ­internationale karakter en het imago van een land dat weinig deed aan maffiabestrijding.

In Déjà Vu bekijkt Paul van der Steen wekelijks het nieuws door een historische bril. Eerdere afleveringen leest u op trouw.nl/dejavu.

Lees ook:

De ‘vergiftigende maffia’ kreeg een flinke klap

Wat begon met een onderzoek naar witwassen bij twee Italiaanse restaurants in Limburg, resulteerde woensdag in de aanhouding van negentig leden van de Italiaanse maffia in verschillende landen.

De ‘Ndrangheta is de grootste en hechtste criminele organisatie van Italië

Internationale opsporingsdiensten voerden een gerichte actie uit tegen de ‘Ndrangheta, de machtigste maffiabende van Europa. Wie zitten er achter deze clan uit Calabrië?

Deel dit artikel

‘Ndrangheta betekent zoiets als genootschap van moedige mannen